Đọc hiểu Chỉ em và chiếc bình pha lê biết (Bình Nguyên Trang) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc đoạn trích dưới đây: Tháng năm có đàn chim ngói về ăn hạt trên cánh đồng bà ngoại Trời thì xanh như không thể biếc hơn Cháu đội nón đôi chân trần trên đất

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc đoạn trích dưới đây:

Tháng năm có đàn chim ngói về ăn hạt trên cánh đồng bà ngoại

Trời thì xanh như không thể biếc hơn

Cháu đội nón đôi chân trần trên đất

Gặt về phơi cả ba tháng nhọc nhằn

 

Ba tháng nhọc nhằn nuôi mày lớn lúa ơi

Hoa cỏ may đan chéo bàn chân bà tứa máu

Mồ hôi xuống như mưa là tháng sáu

Lưng bà còng bông lúa trĩu như nhau

 

Bà ngoại trồng lúa, bà ngoại nhai trầu

Suốt một đời không đi ra ngoài mái đình bến nước.

Nỗi vất vả ấy lấy gì mà đo được

Như hạt thóc nảy mầm trổ bông

 

Tháng năm này cánh đồng bà có nhiều chim ngói không

Lưng bà mỗi ngày lại gần hơn mặt đất

Cháu mong lắm được trở về đi gặt

Phơi giúp bà hạt giống để mùa sau

(Bình Nguyên Trang, Chỉ em và chiếc bình pha lê biết, NXB Hội nhà văn, 2003, tr. 87, 88)

Câu 1

Xác định thể thơ trong bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong các dòng thơ và cách gieo vần, ngắt nhịp để xác định thể thơ. 

Lời giải chi tiết

Thể thơ: tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không cố định, cách gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt.

Câu 2

Chỉ ra những hình ảnh trên cánh đồng bà ngoại vào Tháng năm trong đoạn thơ sau:       

"Tháng năm có đàn chim ngói về ăn hạt trên cánh đồng bà ngoại

Trời thì xanh như không thể biếc hơn

Cháu đội nón đôi chân trần trên đất

Gặt về phơi cả ba tháng nhọc nhằn"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc đoạn thơ, tìm các từ ngữ trực tiếp miêu tả cảnh vật và con người xuất hiện trên cánh đồng vào tháng năm. 

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh: đàn chim ngói về ăn hạt, trời thì xanh như không thể biếc hơn, cháu đội nón đôi chân trần trên đất…

Giải thích:

Các hình ảnh trên tái hiện một bức tranh cánh đồng tháng năm vừa trong trẻo, rộng lớn với “trời xanh”, “đàn chim ngói”, vừa gắn với công việc lao động vất vả của bà và cháu qua hình ảnh “đôi chân trần”, “gặt”, “phơi”.

Câu 3

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ:

"Mồ hôi xuống như mưa là tháng sáu

Lưng bà còng bông lúa trĩu như nhau"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các hình ảnh được so sánh, sau đó làm rõ đặc điểm được nhấn mạnh và tình cảm của tác giả. 

Lời giải chi tiết

- BPTT so sánh: “Mồ hôi xuống như mưa”, “Lưng bà còng bông lúa trĩu như nhau”

- Tác dụng:

+ Sự vất vả, nhọc nhằn của bà trong mùa gặt

+ Gợi hình ảnh bà hoà mình vào thiên nhiên, gắn bó máu thịt với ruộng đồng, khiến người đọc cảm động, trân trọng.

Giải thích:

“Mồ hôi” được so sánh với “mưa” nhấn mạnh lượng mồ hôi mà bà đã đổ xuống trong những tháng ngày lao động. Phép so sánh tả chân thực sự vất vả của bà, từ đó làm nổi bật tình yêu thương, sự biết ơn của người cháu dành cho bà. 

Câu 4

Nhận xét tình cảm của người cháu dành cho bà ngoại qua hai câu thơ sau:

"Cháu mong lắm được trở về đi gặt

Phơi giúp bà hạt giống để mùa sau"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào các từ ngữ thể hiện mong muốn và hành động của người cháu để xác định tình cảm dành cho bà. 

Lời giải chi tiết

- Tình cảm của người cháu: yêu thương, biết ơn và mong muốn được chia sẻ vất vả với bà.

- Hai câu thơ thể hiện nỗi nhớ da diết, mong mỏi trở về và ý thức trách nhiệm, sự trưởng thành trong cháu.

Giải thích:

Người cháu không chỉ mong được trở về để gặp bà mà còn muốn “đi gặt”, “phơi giúp bà”, tức là trực tiếp chia sẻ công việc đồng áng. Điều đó cho thấy cháu luôn yêu thương, quan tâm, biết ơn bà và ý thức muốn chăm lo, đỡ đần bà.

Câu 5

Sau khi đọc xong bài thơ Tháng năm của bà, hãy nêu một thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em và lí giải.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào hình ảnh người bà và tình cảm của người cháu trong bài thơ để rút ra một bài học có ý nghĩa đối với bản thân. 

Lời giải chi tiết

- Thông điệp ý nghĩa: Hãy trân trọng và biết ơn công lao của ông bà, cha mẹ, những người âm thầm hy sinh cả đời vì con cháu.

- Lí giải: Vì tình cảm gia đình là nền tảng đạo đức, là nơi lưu giữ giá trị truyền thống, dạy ta sống yêu thương, trách nhiệm và nhân hậu hơn.

Giải thích:

Bài thơ nhắc mỗi người phải biết nhận ra, trân trọng và đáp lại những hi sinh âm thầm của những người thân đang thầm lặng hi sinh cho ta.

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close