Đọc hiểu Bài hát đắp đường (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Vớt đất lên ta đắp con đường Mưa hãy khoan mưa - nắng lên hỡi nắng Nào gió đi - gió ơi, đừng lặng Cho khô đường ta - khô lối về làng

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Xuân Quỳnh

Vớt đất lên ta đắp con đường

Mưa hãy khoan mưa - nắng lên hỡi nắng

Nào gió đi - gió ơi, đừng lặng

Cho khô đường ta - khô lối về làng

 

Ta trồng hai bên những cỏ dày cỏ lác

Ta trồng hai bên những cây hạt cườm cườm

Cây cỏ ơi mau biếc màu bén rễ

Đừng để đường ta sóng nước xói mòn

 

Nước đồng chiêm - ôi cái nước đồng chiêm

Đã bao năm gặm mòn da thịt mẹ

Đau xót bàn chân phèn chua xát kẽ

Thương đất cha ông không có được con đường!

 

Sóng đồng chiêm - ôi cái sóng đồng chiêm

Ai bảo sóng đồng không đáng sợ

Hoảng hốt bao lần trên thuyền em nhỏ

Cánh tay gầy bám chặt chiếc sào cong

[...]

Đường đã đắp đây - ai chưa về quê cũ

Nghe tiếng máy xe nỗi nhớ cũng nên gần

Mẹ, mẹ ơi khi xỏ dép vào chân

Hẳn mẹ nhớ ngày đằm mình bùn nước

Em ước mơ gì khi em đặt bước

Trên con đường biếc cỏ màu xuân

Hỡi bà con đẩy xe lên hợp tác

Có nghe đường thôi thúc những bàn chân

(Hoa dọc chiến hào, NXB Văn Học, 1968)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Quan sát số chữ trong mỗi dòng thơ, cách gieo vần và ngắt nhịp để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: Tự do.

- Dấu hiệu: Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau.

Giải thích:

Bài thơ có số tiếng ở mỗi dòng không cố định, cách ngắt nhịp linh hoạt.

Câu 2

Liệt kê những mong ước của nhân vật trữ tình trong khổ thơ thứ nhất.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc khổ thơ thứ nhất, tìm các từ ngữ thể hiện lời mong muốn, cầu khiến của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Những mong ước của nhân vật trữ tình: hãy khoan mưa, nắng lên hỡi nắng, gió đi, đừng lặng.

Giải thích:

Nhân vật trữ tình mong trời tạnh mưa, có nắng và có gió để con đường mới đắp nhanh khô, thuận lợi cho việc đi lại của người dân.

Câu 3

Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ nhân hóa trong những dòng thơ:

“Nước đồng chiêm - ôi cái nước đồng chiêm

Đã bao năm gặm mòn da thịt mẹ”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ, chỉ ra từ ngữ thể hiện và phân tích tác dụng đối với nội dung, cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Nhân hóa: Nước đồng chiêm – gặm mòn da thịt mẹ

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật sự khắc nghiệt, dai dẳng của nước đồng chiêm đối với cuộc sống của người dân.

+ Nhấn mạnh những nhọc nhằn, đau đớn và sự hi sinh của người mẹ cũng như người lao động.

+ Thể hiện niềm xót thương, sự đồng cảm của tác giả đối với cuộc sống gian khổ của người dân vùng đồng chiêm.

+ Làm tăng sức gợi hình và gợi cảm cho lời thơ.

Giải thích:

Tác giả đã nhân hóa "nước đồng chiêm" với hành động "gặm mòn", khiến dòng nước như một thế lực có sức tàn phá con người. Qua đó, người đọc cảm nhận được những năm tháng cơ cực mà người mẹ và người dân phải chịu đựng, đồng thời càng thấy ý nghĩa của việc đắp đường để cải thiện cuộc sống.

Câu 4

Nêu ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “con đường” trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh trong mối liên hệ với nội dung và chủ đề của bài thơ.

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh "con đường" là biểu tượng cho khát vọng đổi thay cuộc sống, xây dựng quê hương và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

- Đồng thời, con đường còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, sức lao động và sự chung sức của mọi người để vượt qua khó khăn, tạo dựng cuộc sống mới.

Giải thích:

Trong bài thơ, con đường không đơn thuần chỉ là con đường giao thông được đắp bằng sức lao động của người dân mà còn tượng trưng cho con đường phát triển của quê hương. Khi có con đường, người dân sẽ bớt vất vả, việc đi lại thuận lợi hơn và cuộc sống cũng có thêm hi vọng. Vì thế, hình ảnh con đường mang ý nghĩa biểu tượng về niềm tin, ước mơ và sức mạnh đoàn kết của cộng đồng.

Câu 5

Từ nội dung của bài thơ, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về vai trò của tinh thần đoàn kết trong việc tạo dựng tương lai.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra một suy nghĩ từ nội dung bài thơ, sau đó giải thích vì sao suy nghĩ đó có ý nghĩa bằng những lí lẽ phù hợp.

Lời giải chi tiết

- Nội dung: Bài hát đắp đường của Xuân Quỳnh là bức tranh giàu sức sống về những con người lao động miệt mài để kiến tạo cuộc sống mới. Tác giả miêu tả công việc đắp đường - một hình ảnh mang ý nghĩa lớn lao về ước mơ về sự gắn kết và phát triển của làng quê. Qua hình ảnh con đường, Xuân Quỳnh khắc họa nỗi nhọc nhằn của người dân đồng chiêm, đồng thời gửi gắm khát vọng thoát khỏi sự nghèo khó và chia cắt, vươn tới một tương lai sáng hơn.

- Tinh thần đoàn kết là nguồn sức mạnh to lớn giúp cộng đồng vượt qua mọi khó khăn và thách thức. Khi mọi người đồng lòng, cùng chung tay gánh vác, những điều tưởng chừng không thể trở thành hiện thực, như việc đắp đường trong bài thơ. Sự đoàn kết cũng khơi dậy niềm tin và tinh thần lạc quan, giúp con người bền bỉ hơn trong hành trình đối mặt với nghịch cảnh.

Giải thích:

Bài thơ cho thấy con đường là kết quả của sự chung tay của cả cộng đồng. Điều đó khẳng định rằng đoàn kết là sức mạnh giúp con người biến những ước mơ thành hiện thực, vượt qua gian khổ và hướng tới tương lai tươi đẹp hơn.

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close