Đọc hiểu Mẹ và cánh đồng (Trần Văn Lợi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc đoạn trích sau: Khi tôi vun trồng xanh những ước mơ Mẹ gánh mùa đông xuống đồng chiêm mặn Lội dòng sông tát ánh trăng chống hạn Cây lúa gầy nhễ nhại giọt phù sa

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau:

Khi tôi vun trồng xanh những ước mơ

Mẹ gánh mùa đông xuống đồng chiêm mặn

Lội dòng sông tát ánh trăng chống hạn

Cây lúa gầy nhễ nhại giọt phù sa

Có một thời xuân sắc mẹ đi qua

Để cánh đồng xanh bao thì con gái

Mẹ tính tuổi bằng hai lần gặt hái

Bằng nhọc nhằn nắng hạn lại mưa giông

Gửi dấu tay khắp thửa ruộng xứ đồng

Thương cái vạc cái cò ngày giáp hạt

Mẹ giữ dành hạt giống sau mùa gặt

Cái chum sành truyền lại sự ấm no

Cơn gió Lào cho mắt mẹ âu lo

Cỏ dại mọc tràn bờ xôi, ruộng mật

Đám lá lúa cứa nóng bừng da mặt

Ngọn cỏ gừng đâm nhói những bước chân

[…]

Và tôi như hạt thóc vàng bé nhỏ

Mẹ đã gieo hi vọng ở trên đồng

Chợt lo sợ ngày cuối mùa, hết vụ

Hạnh phúc mẹ chờ chẳng kịp trổ bông.

(Trích Mẹ và cánh đồng, Trần Văn Lợi 2, in trong tập miền gió cát, NXB Thanh Niên, 2000, tr.18)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ, cách ngắt nhịp và hình thức trình bày của đoạn thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 8 chữ

Giải thích:

Mỗi dòng thơ trong đoạn trích chủ yếu có tám tiếng, nhịp thơ linh hoạt, giàu cảm xúc, phù hợp với việc bộc lộ tình cảm yêu thương và biết ơn của tác giả dành cho người mẹ.

Câu 2

Chỉ ra những hình ảnh, từ ngữ gợi lên sự vất vả, tảo tần của “mẹ” trong khổ thơ thứ nhất?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ khổ thơ đầu, chú ý những hình ảnh, từ ngữ miêu tả công việc, dáng vẻ và hoàn cảnh lao động của người mẹ.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh, từ ngữ gợi lên sự vất vả, tảo tần của “mẹ”:

Mẹ gánh mùa đông xuống đồng chiêm mặn

Lội dòng sông tát ánh trăng chống hạn

Cây lúa gầy nhễ nhại giọt phù sa

Giải thích:

Các hình ảnh trên đã khắc họa người mẹ lam lũ, chịu thương chịu khó, phải làm việc cực nhọc giữa thiên nhiên khắc nghiệt để chăm lo cho gia đình và nuôi con khôn lớn.

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong hai câu thơ:

Trời được mùa phơi sao chín đầy sân

Bông lúa cúi xuống ước mong đời mẹ

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Xác định những sự vật được gán cho hành động, trạng thái của con người để nhận diện biện pháp nhân hóa; từ đó phân tích tác dụng biểu đạt.

Lời giải chi tiết

– Biện pháp tu từ nhân hóa: “Trời phơi”; “Bông lúa cúi xuống ước mong”

– Tác dụng:

+ Làm cho lời thơ giàu hình ảnh, giàu sức gợi, tăng tính biểu cảm và hấp dẫn cho người đọc

+ Làm nổi bật thế giới thiên nhiên (trời, bông lúa) trở nên gần gũi, sinh động, có hồn, có những hành động, suy nghĩ, tình cảm như con người.

+ Qua đó, tác giả thể hiện một cách sâu sắc niềm vui được mùa, sự hòa hợp giữa con người và vũ trụ, đồng thời ca ngợi công lao của người mẹ, người nông dân và tình cảm biết ơn sâu sắc.

Giải thích:

Nhân hóa không chỉ làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ mà còn giúp tình cảm biết ơn, yêu thương mẹ được bộc lộ sâu sắc hơn.

Câu 4

Nhận xét về tình cảm, thái độ của tác giả qua bài thơ trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Dựa vào những hình ảnh miêu tả người mẹ và cảm xúc được bộc lộ trong bài thơ để nhận xét tình cảm, thái độ của tác giả.

Lời giải chi tiết

- Bài thơ thể hiện tình cảm trân trọng, biết ơn sâu sắc của tác giả dành cho người mẹ tảo tần, hi sinh cả tuổi xuân và sức lực vì con cái và cuộc sống mưu sinh nơi đồng ruộng.

- Thái độ của tác giả vừa là niềm xúc động, vừa là nỗi xót xa, day dứt, đặc biệt khi nghĩ về những hi vọng mà mẹ dành trọn cho con, có thể chưa kịp đơm hoa kết trái.
- Tác giả cũng bày tỏ sự trân quý những giá trị lao động thầm lặng và hi sinh cao cả của mẹ trong hành trình nuôi con khôn lớn.

Giải thích:

Tình cảm của tác giả không chỉ dừng ở lòng biết ơn mà còn là sự thấu hiểu, đồng cảm với những hi sinh âm thầm của mẹ.

Câu 5

Từ suy ngẫm của tác giả “Và tôi như hạt thóc vàng bé nhỏ - Mẹ đã gieo hi vọng ở trên đồng", em hãy bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa của những niềm tin, hi vọng mà cha mẹ “ươm mầm" cho con cái trên hành trình trưởng thành. (trình bày 5 - 6 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

 Liên hệ nội dung câu thơ với thực tế cuộc sống để trình bày suy nghĩ cá nhân về vai trò của niềm tin và hi vọng của cha mẹ đối với con cái.

Lời giải chi tiết

Niềm tin và hi vọng mà cha mẹ dành cho con cái chính là nguồn động lực to lớn, nâng bước ta trên hành trình trưởng thành. Dù cuộc sống vất vả, gian nan, nhưng cha mẹ vẫn không ngừng “gieo” ước mơ và chờ mong từng thành quả nhỏ nhoi từ con. Đó là tình yêu thương thầm lặng nhưng bền bỉ, là niềm tin không điều kiện. Biết trân trọng điều đó, chúng ta sẽ sống có trách nhiệm hơn, không phụ sự hi sinh và kì vọng lớn lao ấy.

Giải thích:

Niềm tin của cha mẹ không chỉ là sự kì vọng mà còn là điểm tựa tinh thần giúp con người có thêm sức mạnh trên hành trình trưởng thành.

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close