Đọc hiểu Tuổi thơ để lại (Trần Văn Lợi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Tôi để lại tuổi thơ nơi bến nước
Cánh cò bay thấp thoáng khúc ca dao
Mẹ lặn lội trên cánh đồng cổ tích
Tiếng ếch rơi ướt sũng trận mưa rào.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
TUỔI THƠ ĐỂ LẠI
Tôi để lại tuổi thơ nơi bến nước
Cánh cò bay thấp thoáng khúc ca dao
Mẹ lặn lội trên cánh đồng cổ tích
Tiếng ếch rơi ướt sũng trận mưa rào.
[ .. ]
Tôi để lại tuổi thơ nơi bến nước
Bè chuối mang khát vọng đến chân trời
Thuở vẫy vùng đầu trần bê bết đất
Để mẹ tìm mỏi mắt giọng hụt hơi.
Tôi để lại tuổi thơ bên sách vở
Tiếng dế kêu trong cặp cói bao ngày
Buổi trốn học ra bờ đê đón gió
Bỏ quên lời mẹ dặn giữa cỏ may.
Tôi để lại giữa bạt ngàn thương nhớ
Tuổi thơ tôi mang sắc nắng mặt trời
Ơi bi đá, ơi cánh chuồn bẻ dại
Có về trong thổn thức tiếng mưa rơi ...
(Trần Văn Lợi, Trích Đã như là hóa thạch những mồ hôi, NXB Hội Nhà văn, 2019, tr.29,30)
Câu 1
Xác định thể thơ của văn bản trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.
Lời giải chi tiết
Thể thơ 8 chữ
Giải thích:
Mỗi dòng thơ trong bài đều có 8 tiếng, ví dụ: “Tôi để lại tuổi thơ nơi bến nước” (8 tiếng)
Câu 2
Chỉ ra những hình ảnh xuất hiện trong tuổi thơ của “tôi” ở khổ thơ thứ nhất của văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ khổ thơ thứ nhất, xác định các hình ảnh gắn với không gian và kỉ niệm tuổi thơ của nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết
Những hình ảnh xuất hiện trong tuổi thơ của “tôi” ở khổ thơ thứ nhất: Bến nước, cánh cò, khúc ca dao, cánh đồng cổ tích, tiếng ếch, trận mưa rào.
Giải thích:
Đây là những hình ảnh quen thuộc, gần gũi của làng quê Việt Nam, gắn liền với tuổi thơ của nhân vật trữ tình.
Câu 3
Phân tích tác dụng của biện pháp điệp cấu trúc “Tôi để lại tuổi thơ ... " được sử dụng trong văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định biện pháp tu từ điệp cấu trúc, sau đó phân tích tác dụng của biện pháp đó trong việc thể hiện nội dung và cảm xúc của bài thơ.
Lời giải chi tiết
- Tác dụng của biện pháp điệp cấu trúc “Tôi để lại tuổi thơ...”:
+ Nhấn mạnh nỗi nhớ da diết, sâu nặng của nhân vật “tôi” đối với tuổi thơ.
+ Gợi lên những kỉ niệm tuổi thơ bình dị, thân thương nơi làng quê.
+ Làm cho mạch cảm xúc của bài thơ trở nên liền mạch, giàu nhạc điệu.
=> Thể hiện tình yêu quê hương, gia đình và sự trân trọng những năm tháng tuổi thơ đẹp đẽ.
Giải thích:
Cấu trúc “Tôi để lại tuổi thơ...” được lặp lại ở đầu các khổ thơ có ý nghĩa liên kết các ý thơ; như một lời nhắc nhớ, một tiếng gọi từ quá khứ. Mỗi lần điệp lại, cụm từ này mở ra một lớp kỉ niệm khác nhau của tuổi thơ: tuổi thơ bên bến nước, bên những trò chơi hồn nhiên, bên sách vở và vòng tay của mẹ. Qua đó, người đọc cảm nhận được nỗi nhớ da diết, sự lưu luyến của nhân vật trữ tình đối với một quãng đời đẹp đẽ đã qua nhưng luôn sống mãi trong tâm hồn.
Câu 4
Em hãy nhận xét về tuổi thơ của nhân vật “tôi" trong hai dòng thơ:
“Thuở vẫy vùng đầu trần bê bết đất
Để mẹ tìm mỏi mắt giọng hụt hơi.”
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ hai dòng thơ, chú ý các từ ngữ, hình ảnh miêu tả nhân vật “tôi” và người mẹ.
- Phân tích ý nghĩa của các hình ảnh: “vẫy vùng đầu trần bê bết đất”, “Để mẹ tìm mỏi mắt giọng hụt hơi”.
- Từ đó nhận xét đặc điểm tuổi thơ của nhân vật “tôi” và tình cảm gia đình được thể hiện qua hai câu thơ
Lời giải chi tiết
- Hai dòng thơ cho thấy tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với những tháng ngày vất vả nhưng giàu yêu thương.
- Hình ảnh “thuở váy vùng đầu trần bê bết đất” gợi sự hồn nhiên, nghịch ngợm của trẻ nhỏ nơi thôn quê.
- “Để mẹ tìm mỏi mắt giọng hụt hơi” cho thấy tình yêu thương, sự lo lắng và hi sinh của mẹ dành cho con.
=> Qua đó, tác giả thể hiện nỗi nhớ thương tha thiết về tuổi thơ cùng tình mẫu tử sâu nặng.
Giải thích:
Hai câu thơ đã tái hiện sinh động một miền kí ức tuổi thơ bình dị nhưng đầy ắp niềm vui. Nhân vật “tôi” hiện lên với vẻ hồn nhiên, tinh nghịch của một đứa trẻ nông thôn, say mê vui chơi đến quên cả thời gian. Đằng sau những kỉ niệm ấy là hình ảnh người mẹ luôn dõi theo, lo lắng và yêu thương con hết mực. Chính vì vậy, tuổi thơ của nhân vật “tôi” gắn với những trò chơi dân dã và thấm đẫm tình mẫu tử thiêng liêng, trở thành kỉ niệm đẹp không thể nào quên.
Câu 5
Văn bản trên gợi cho em suy nghĩ gì về vai trò của những kỉ niệm tuổi thơ đối với hành trình trưởng thành của mỗi người? (Trình bày khoảng 5 đến 7 dòng).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung văn bản, liên hệ thực tế để nêu suy nghĩ về vai trò của những kỉ niệm tuổi thơ đối với quá trình trưởng thành của con người.
Lời giải chi tiết
- Những kỉ niệm tuổi thơ có vai trò rất quan trọng đối với hành trình trưởng thành của mỗi con người. Đó là hành trang tinh thần quý giá nuôi dưỡng tâm hồn và cảm xúc của chúng ta.
- Những kỉ niệm đẹp giúp con người biết yêu thương, sống nhân hậu và trân trọng gia đình, quê hương.
- Kỉ niệm tuổi thơ còn là nơi nâng đỡ con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Dù trưởng thành đến đâu, ai cũng luôn hướng về những năm tháng tuổi thơ với sự yêu thương và biết ơn sâu sắc.
Giải thích:
Qua những hình ảnh tuổi thơ bình dị, hồn nhiên trong bài thơ, tác giả cho thấy dù thời gian trôi qua, những kỉ niệm tuổi thơ vẫn luôn sống động trong tâm trí con người. Chúng là miền kí ức đẹp, góp phần hình thành nhân cách, bồi đắp tâm hồn và nâng đỡ con người trên hành trình trưởng thành.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
TÌM VỀ
Bùi Thị Bích Hiền
Con tìm về nghe ngan ngát hương cau
Chim gọi vịt da diết chiều sương lạnh.
Mẹ kĩu kịt nặng hai đầu quang gánh
Đổi thanh xuân mua cơm áo nhọc nhằn.
Danh sách bình luận