Đọc hiểu Mùa thu mới (Tố Hữu) - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát Giữa đôi bờ rào rạt lúa ngô non Yêu biết mấy, những con đường ca hát Qua công trường mới dựng mái nhà son!

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

(1)Yêu biết mấy, những dòng sông bát ngát

Giữa đôi bờ rào rạt lúa ngô non

Yêu biết mấy, những con đường ca hát

Qua công trường mới dựng mái nhà son!

 

(2) Yêu biết mấy, những bước đi dáng đứng

Của đời ta chập chững buổi đầu tiên

Tập làm chủ, tập làm người xây dựng

Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!

 

(3) Yêu biết mấy, những con người đi tới

Hai cánh tay như hai cánh bay lên

Ngực dám đón những phong ba dữ dội

Chân đạp bùn không sợ các loài sên!

 

(4) Thơ ta ơi! Hãy cất cao tiếng hót

Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta!

Mùa thu đó, đá bắt đầu trái ngọt

Và bất đầu nở rộ những vườn hoa...

(Trích Mùa thu mới, Tố Hữu, Thơ Tố Hữu, NXB Văn học, 1998, tr.204-205)

Chú thích: Tố Hữu (1920-2002), tên khai sinh Nguyễn Kim Thành, quê ở tỉnh Thừa Thiên Huế. Thơ Tố Hữu mang tính chất trữ tình chính trị và đậm tính dân tộc. Bài thơ “Mùa thu mới” được viết tháng 8/1958, khi cuộc khánh chiến chống thực dân Pháp đã kết thúc thắng lợi, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng và đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội.

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng xuất hiện ở các dòng thơ trong đoạn trích để nhận diện thể thơ tương ứng.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 8 chữ.

Giải thích:

Hầu hết tất cả các dòng thơ trong bài đều cấu tạo từ 8 tiếng

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Ghi lại những hình ảnh diễn tả vẻ đẹp của quê hương, đất nước trong khổ thơ (1)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kỹ khổ thơ thứ nhất, tìm kiếm các danh từ, tính từ mang tính chất phác họa, miêu tả cảnh sắc thiên nhiên và không gian sống xung quanh.

Lời giải chi tiết

Vẻ đẹp của quê hương, đất nước được diễn tả qua hình ảnh: dòng sông bát ngát; đôi bờ rào rạt lúa ngô non; những con đường ca hát; mái nhà son.

Giải thích:

Các hình ảnh được trích xuất trực tiếp từ khổ 1.

Mở rộng

Hình ảnh trong trữ tình là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Đặc điểm thơ trữ tình

Câu 3

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong câu thơ:

Yêu biết mấy, những con người đi tới

Hai cánh tay như hai cánh bay lên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện cấu trúc so sánh qua từ nhận biết "như" (Hai cánh tay so sánh với hai cánh bay lên).

Phân tích tác dụng trên hai mặt: Gợi hình (hình ảnh con người hiện lên thế nào?) và Gợi cảm (thái độ, tình cảm của tác giả gửi gắm vào đó).

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: so sánh hai cánh tay như hai cánh bay lên

- Hiệu quả:

+ Làm cho lời thơ sinh động, gợi hình, gợi cảm…

+ Làm nổi bật vẻ đẹp, sức mạnh phi thường, tâm thế chủ động của con người trong công cuộc xây dựng cuộc sống mới.

+ Thể hiện thái độ ca ngợi, tự hào, tin tưởng về con người và tương lai đất nước của tác giả.

Giải thích:

Hình ảnh "hai cánh tay" vốn là bộ phận cơ thể cụ thể của con người đang lao động, khi được ví với "hai cánh bay lên" - một hình ảnh động mang tính chất vươn cao, bay bổng

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nhận xét về tình cảm của tác giả đối với đất nước và con người Việt Nam được thể hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tổng hợp giọng điệu toàn bài, từ ngữ biểu cảm trực tiếp và hoàn cảnh sáng tác để đưa ra đánh giá, nhận xét khách quan.

Lời giải chi tiết

Nhận xét tình cảm của tác giả đối với đất nước và con người Việt Nam trong đoạn trích:

- Thể hiện hiện tình yêu, niềm tự hào, tin tưởng, ngợi ca về con người và cuộc sống mới: thiên nhiên tươi đẹp; nhà cửa khang trang; con người giàu nội lực, khát vọng…

- Đó là tình cảm đẹp đẽ, cao quý; khơi gợi sự đồng điệu và tình yêu Tổ quốc trong mỗi người…

Giải thích:

Tình cảm của Tố Hữu ở đây không chỉ là cảm xúc cá nhân thuần túy, mà là tiếng nói đại diện cho niềm vui chung của cả một dân tộc vừa bước ra khỏi bóng tối chiến tranh, hướng về một ngày mai tươi sáng.

Mở rộng

Cái tôi trữ tình: là sự thể hiện tâm trạng, cảm xúc, cảm nhận của tác giả, là thế giới nội tâm của tác giả trước hiện thực khách quan. Qua cái tôi trữ tình, người đọc có thể cảm nhận được những suy nghĩ, tư tưởng và quan niệm…của tác giả trước cuộc đời.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 5

Từ nội dung đoạn trích, em hãy trình bày suy nghĩ của mình về sự cần thiết của khát vọng vươn lên, làm chủ cuộc sống đối với tuổi trẻ trong thời đại ngày nay. (Trình bày khoảng từ 7 đến 10 dòng)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kỹ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội ngắn. Kết nối tinh thần "Tập làm chủ... dám vươn mình" trong bài thơ với thực tế đời sống của thanh niên ngày nay để chỉ ra ý nghĩa, vai trò của khát vọng.

Lời giải chi tiết

+ Giúp tuổi trẻ nhận thức đầy đủ, sâu sắc về trách nhiệm của bản thân trong việc lựa chọn và theo đuổi những giá trị sống đẹp (sống có lý tưởng; có tinh thần cầu tiến, sự kiên trì, bền bỉ…)

+ Tiếp thêm động lực, sức mạnh để vượt qua mọi thử thách, kiến tạo những giá trị vật chất và tinh thần, có cơ hội thăng tiến, khẳng định giá trị bản thân.

+ Có những cống hiến tích cực cho cộng đồng; góp phần bảo vệ, xây dựng, phát triển đất nước trong thời đại mới.

Giải thích:

Nếu không có khát vọng vươn lên, tuổi trẻ sẽ dễ rơi vào trạng thái sống thụ động, ỷ lại và bị tụt hậu. Ngược lại, có khát vọng chính là có ngọn hải đăng dẫn đường, biến những năng lượng nhiệt huyết của tuổi trẻ thành hành động thực tế có ích cho chính mình và xã hội.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close