Đọc hiểu Mợ Du (Nguyên Hồng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Những từ ngữ thể hiện tâm trạng của nhân vật “tôi” khi chứng kiến cuộc gặp gỡ của hai mẹ con mợ Du: “thấy nghẹn ở cổ”, “bưng lấy mặt”, “quay đi chỗ khác”, “tiếng khóc của tôi càng xé lòng tôi ra”.

Giải thích:

Các từ ngữ trên diễn tả sự xúc động, nghẹn ngào, đau xót của nhân vật "tôi" khi chứng kiến tình mẫu tử thiêng liêng nhưng đầy éo le của mợ Du và Dũng.

- Lời người kể chuyện: “Dũng không đáp, ngả đầu vào vai mẹ mếu máo”, “Mợ Du hôn rối rít vào má, vào trán, vào cằm Dũng rồi khóc nức nở”.

- Lời của nhân vật:

+ Lời của nhân vật Dũng: “- Hự, hự... mợ về nhà với con cơ...”

+ Lời của mợ Du: “- Giời ơi! Giời ơi! Mợ chết mất! Dũng ơi! Dũng ơi!”

Giải thích:

Lời người kể dùng để thuật lại diễn biến, hành động của nhân vật; còn lời nhân vật là lời nói trực tiếp, bộc lộ cảm xúc và tâm trạng của từng người.

Việc sử dụng liên tiếp các câu hỏi trong đoạn trích(“Dũng có nhớ mợ không? Ba có đánh Dũng không? Cậu có bênh Dũng không? Dũng có nhớ mợ không? Có thương mợ không?”) đã góp phần thể hiện được tình yêu thương, sự quan tâm, lo lắng của mợ Du dành cho Dũng. Mợ muốn biết về cuộc sống của Dũng ở bên cạnh ba, muốn hiểu được cảm xúc của Dũng trong những tháng ngày xa cách, và mong muốn Dũng hiểu cho hoàn cảnh, nỗi niềm của mợ khi phải xa con.

Giải thích:

Những câu hỏi được đặt ra dồn dập không nhằm tìm câu trả lời ngay mà là tiếng lòng nghẹn ngào của người mẹ. Qua đó, tình mẫu tử thiêng liêng và hoàn cảnh éo le của mợ Du được khắc họa chi tiết.

- Trong truyện, chi tiết “ánh trăng” được tác giả khắc họa tinh tế: “Ánh trăng vằng vặc đã gội tràn trề xuống hai gương mặt đầm đìa nước mắt áp lên nhau và hai mái tóc ngắn dài trộn lẫn với nhau”.

- Hiệu quả:

+ Thể hiện sự quan sát tinh tế, miêu tả tài hoa khung cảnh thiên nhiên.

+ Nhờ ánh trăng, tác giả đã khắc họa thành công nỗi xúc động của hai mẹ con mợ Du trong cảnh đoàn tụ.

+ Gây ấn tượng với người đọc, tạo lối kể chuyện hấp dẫn, sinh động.

Giải thích:

Ánh trăng vừa soi sáng khung cảnh đoàn tụ vừa như chứng kiến những giọt nước mắt của hai mẹ con. Hình ảnh ấy khiến cuộc gặp gỡ trở nên thiêng liêng, giàu chất thơ và để lại nhiều xúc động trong lòng người đọc.

Nếu cuộc đời là một cuộc hành trình thứ đầy sóng gió, thì gia đình chính là bến đỗ bình yên, nơi ta neo đậu trái tim mình sau những chênh vênh. Như cuộc gặp gỡ đầy nước mắt của hai mẹ con mợ Du, đó là khoảnh khắc những mảnh ghép thương nhớ được gắn lại, hàn gắn những vết nứt thời gian. Gia đình không chỉ là cội nguồn nuôi dưỡng ta khôn lớn, mà còn là “bệ phóng” vững vàng bằng tình yêu thương, nâng bước ta đến những chân trời mơ ước. Dẫu phong ba có thử thách thế nào, thì ánh sáng từ mái ấm ấy vẫn luôn là ngọn hải đăng dẫn lối, sưởi ấm và chở che, để ta đủ dũng khí trở thành phiên bản tốt đẹp nhất của chính mình.

Giải thích:

Đoạn trích cho thấy dù phải chia lìa nhiều năm, tình yêu thương của người mẹ dành cho con vẫn không hề phai nhạt. Điều đó khẳng định vai trò to lớn của tình cảm gia đình đối với cuộc đời mỗi con người.