Đọc hiểu Quê hương (Trúc Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Quê hương (1) Quê hương giản dị chẳng đâu xa Bãi mía vườn rau với ruộng cà Khóm trúc bờ đê chiều nhạt nắng Dập dờn sóng lúa chạy la đà

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

QUÊ HƯƠNG

(1) Quê hương giản dị chẳng đâu xa

Bãi mía vườn rau với ruộng cà

Khóm trúc bờ đê chiều nhạt nắng

Dập dờn sóng lúa chạy la đà

 

(2) Quê hương mộc mạc chẳng kiêu sa

Mái lá đơn sơ dưới nắng tà

Khói toả lam chiều thơm gạo mới

Du dương tiếng gió hát ngân nga

 

(3) Quê hương sách sử đã in ra

Một dải cong cong khảm ngọc ngà

Núi đá chênh vênh bên biển lớn

Rừng xanh suối mát trải muôn hoa

 

(4) Quê hương êm ả những lời ca

Điệu Bắc Nam ai thật mặn mà

Xứ Huế Trường Tiền thôn Vỹ Dạ

Ai nghe thấy tiếng cũng mơ ra

 

(5) Quê hương nhuộm đỏ bởi phù sa

Chín nhánh rồng bay tạo vóc ngà

Vựa lúa phì nhiêu xanh bát ngát

Đàn cò trắng lượn phía trời xa

 

(6) Quê hương mãi mãi ở trong ta

Dẫu có tha phương biệt mái nhà

Đất Tổ là gì ai cũng hiểu ...

Như là ... chỉ một Mẹ và Cha!

(Trúc Quỳnh)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong một dòng thơ; đối chiếu với đặc điểm của các thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ bảy chữ

Giải thích:

Mỗi dòng thơ trong bài đều có bảy tiếng, ví dụ: “Quê/ hương/ giản/ dị/ chẳng/ đâu/ xa” có bảy tiếng.

Mở rộng

- Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ. Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.

- Thơ bảy chữ thường gieo vần chân hoặc vần cách

- Các dòng trong bài thơ thường ngắt nhịp 4/3, cũng có khi ngắt nhịp 3/4.

Link tham khảo: Thơ bảy chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bảy chữ

Câu 2

Nêu chủ đề của bài thơ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra chủ đề

Lời giải chi tiết

Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu, sự gắn bó và niềm tự hào sâu sắc của tác giả đối với quê hương, đất nước, đồng thời ca ngợi vẻ đẹp bình dị, giàu bản sắc của quê hương.

Giải thích:

Qua sáu khổ thơ, quê hương hiện lên với nhiều vẻ đẹp: mộc mạc, thanh bình qua “bãi mía”, “vườn rau”, “ruộng cà”, “mái lá”; tươi đẹp, giàu có qua núi, biển, rừng xanh, phù sa, đồng lúa; giàu bản sắc văn hóa qua “điệu Bắc Nam”, “Xứ Huế”, “Trường Tiền”, “thôn Vỹ Dạ”. Đặc biệt, câu thơ “Quê hương mãi mãi ở trong ta” khẳng định quê hương luôn có vị trí thiêng liêng trong tâm hồn mỗi con người. Vì vậy, chủ đề của bài thơ là tình yêu và niềm tự hào đối với quê hương, đất nước.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 3

Trong khổ thơ đầu, quê hương hiện lên qua những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó gợi cho em suy nghĩ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý các hình ảnh miêu tả quê hương

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh quê hương: Bãi mía, vườn rau, ruộng cà, khóm trúc, bờ đê, sóng lúa.

- Suy nghĩ: Những hình ảnh này gợi lên sự thân thuộc, gần gũi, giản dị và mộc mạc của quê hương. Qua đó thể hiện tình yêu, niềm tự hào và trân trọng vẻ đẹp bình dị của quê hương đất nước.

Giải thích:

Các hình ảnh “bãi mía, vườn rau, ruộng cà” gợi những sản vật quen thuộc; “khóm trúc, bờ đê” gợi không gian làng quê truyền thống; còn “sóng lúa chạy la đà” tạo nên một bức tranh đồng quê mềm mại, yên bình. Vì thế, quê hương trong cảm nhận của tác giả không xa xôi hay lớn lao mà được tạo nên từ những cảnh vật rất đỗi thân quen. Qua đó, người đọc cảm nhận được tình yêu và sự trân trọng, niềm tự hào của tác giả đối với quê hương.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ:

​​​"Quê hương mãi mãi ở trong ta

Dẫu có tha phương biệt mái nhà

Đất Tổ là gì ai cũng hiểu ...

Như là ... chỉ một Mẹ và Cha!"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm từ ngữ có dấu hiệu của biện pháp tu từ → gọi tên biện pháp → phân tích tác dụng về nghệ thuật, nội dung và tình cảm.

Lời giải chi tiết

- BPTT so sánh: Quê hương như Mẹ và Cha.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh tầm quan trọng và ý nghĩa thiêng liêng của quê hương đối với mỗi con người.

+ Thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng và sự trân trọng của tác giả đối với quê hương, giống như tình cảm dành cho cha mẹ.

Giải thích:

Cha mẹ là những người có vị trí đặc biệt, gắn bó mật thiết với mỗi con người. Khi ví quê hương như “Mẹ và Cha”, tác giả đã nâng tầm ý nghĩa của quê hương: quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra và lớn lên mà còn là cội nguồn, mái ấm tinh thần, luôn hiện diện trong tâm hồn dù con người có “tha phương biệt mái nhà”. Vì thế, phép so sánh làm cho tình yêu quê hương trở nên cụ thể và thiêng liêng hơn.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 5

Nêu những thông điệp mà em nhận được sau khi đọc xong văn bản trên.v

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

Những thông điệp từ bài thơ:

- Hãy yêu thương và trân trọng vẻ đẹp bình dị, mộc mạc của quê hương.

- Tự hào về quê hương đất nước và giữ gìn những giá trị văn hóa tốt đẹp.

- Phát huy những nét đẹp truyền thống để làm giàu, làm đẹp cho quê hương.

Giải thích:

Trong bài thơ, quê hương được tạo nên từ những điều rất gần gũi (bãi mía, vườn rau, ruộng cà, mái lá, cánh đồng lúa), đồng thời mang trong mình những giá trị văn hóa, lịch sử. Quê hương cũng vì thế luôn có vị trí quan trọng trong tâm hồn con người. Do đó, mỗi người cần biết trân trọng nơi mình sinh ra, tự hào về cội nguồn, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát huy nét đẹp của quê hương...

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close