Đọc hiểu Bà ốm (Vũ Tú Nam) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Bà ốm (Vũ Tú Nam)
Loan tưởng bà nội chỉ bị cảm cúm sơ sơ. Thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về, giật mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cáng bà đi cấp cứu ở bệnh viện huyện. Suốt đêm, mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Bà ốm
(Vũ Tú Nam)
Loan tưởng bà nội chỉ bị cảm cúm sơ sơ. Thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về, giật mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cáng bà đi cấp cứu ở bệnh viện huyện. Suốt đêm, mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà.
Hôm sau, bố ở huyện về, báo tin bả đã tỉnh, không có gì đáng ngại nữa. Bà dặn Loan phải chăm học, nhớ cho mái mơ ăn thêm rau (nó thích ăn rau lắm) và nhốt riêng con gà ri ra, kẻo nó hay bị con gà khác bắt nạt, tội nghiệp nó.
Ôi, mới vắng bà có mấy ngày mà đàn gà cứ ngơ ngác cả ra. Bà chăm chúng nó thế, thảo nào! Còn Loan thì nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà. Cái bình vôi ăn trầu của bả kia. Cái chổi bà thường luôn tay quét. Cái rế, cái nồi, cái rổ bát, bao giờ cũng chùi cũng xếp gọn gàng.
Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay bà tưới tắm. Cái giường bà nằm mà sao trống vắng buồn thiu, con cóc ở tít trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhảy ra rồi lại nhảy vào.
Vì phải đi thi, Loan không lên huyện thăm bà được. Nó chọn đúng mười quả trứng gà tươi nhất, do con gà mái hoa của nó đẻ - gửi bố mang đi biếu bà. Nó không quên viết gửi bà mấy chữ:
Bà yêu quý của cháu.
Bà cứ yên tâm chữa bệnh, mẹ cháu mải làm đồng, châu tưới vườn và chăm đàn gà đúng như lời bà dặn. Cháu làm bài thi tốt lắm, bà ạ.
Cháu Loan của bà.
Trong thư nó không nói gì về mười quả trứng nó đã gửi biếu bà cả. Nó vốn là đứa trẻ tế nhị. Hôm ấy đúng ngày Chủ nhật, bố đón bà ở bệnh viện huyện về. Bà còn xanh lắm, tay phải chống gậy, nhưng bà cười từ ngoài sân cười vào. Loan chạy ra ôm lấy bà, giụi đầu vào ngực áo bà, khóc òa lên. Bà xoa xoa tóc Loan mắng yêu:
- Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây ...
Loan nắm lấy tay bà, dắt bà vào giường. Bà bảo bố đưa cho bà cái bị. Bà xếp ra hai quả cam, sáu quả chuối và năm quả trứng gà. Bà bảo:
- Đây bà thưởng cho ... Nín đi, nín đi nào!...
Loan ngước nhìn bà, khúc khích cười, nhưng miệng nó cười, mà mắt thì vẫn khóc. Vì nó biết bà đã dành dụm không ăn hết trứng và các thứ quà của nó cùng mọi người gửi biếu bà. Bà ơi, cháu yêu bà, cháu thương bà quá!
(theo Những truyện hay viết cho thiếu nhi, NXB Kim Đồng, 2019, tr 215-217)
Câu 1
Xác định ngôi kể trong văn bản trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định ngôi kể dựa vào đại từ xưng hô (tôi, chúng tôi, nó, Loan…).
- Quan sát người kể có trực tiếp tham gia câu chuyện hay không.
Lời giải chi tiết
Ngôi kể thứ ba
Giải thích:
Văn bản dùng các từ “Loan”, “bà”, “bố”… và người kể không xưng “tôi” → kể lại từ người kể giấu mặt
Mở rộng
Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.
Khi không lên huyện thăm bà được, Loan đã gửi cho bà những gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Tìm đoạn nói về việc Loan không lên huyện (đoạn gần cuối).
- Xác định các chi tiết cụ thể về hành động gửi quà.
Lời giải chi tiết
Khi không lên huyện thăm bà được, Loan đã:
- Gửi bố mang đi biếu bà mười quả trứng gà tươi nhất, do con gà mái hoa của nó đẻ.
- Viết gửi bà một lá thư ngắn
Giải thích:
Trong đoạn “Vì phải đi thi…”, Loan đã gửi 10 quả trứng gà tươi và một lá thư cho bà. Đây là những món quà thể hiện tình cảm chân thành của Loan.
Mở rộng
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Kết cấu truyện ngắn không chia thành nhiều tuyến nhân vật.
- Sử dụng chi tiết cô đúc và lối hành văn mang nhiều ẩn ý
- Có truyện ngắn khai thác cốt truyện kì lạ, lại có truyện ngắn viết về câu chuyện giản dị, đời thường; có truyện ngắn giàu tính triết lí, trào phúng, châm biếm, hài hước, lại có truyện ngắn rất giàu chất thơ…
Nêu tác dụng của biện pháp nhân hóa trong những câu sau:
Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay bà tưới tắm. Cải giường bà nằm mà sao trống vắng buồn thiu, con cóc ở tít trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhảy ra rồi lại nhảy vào.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Xác định các từ ngữ gán đặc điểm con người cho sự vật (nhớ, chờ đợi, sốt ruột…).
- Nêu tác dụng về hình ảnh và ý nghĩa biểu cảm.
Lời giải chi tiết
- Nhân hóa các đối tượng: “cây cối ngoài vườn nhớ bà”, “ngọn mướp ngóc đầu lên chờ đợi…”, “con cóc sốt ruột”, cái giường buồn thiu.
- Tác dụng:
+ Làm cho các sự vật trở nên sống động, có hồn, gần gũi như con người
+ Nhấn mạnh sự quan trọng và không thể thay thế của bà trong gia đình, thể hiện sự gắn bó sâu nặng giữa bà với thiên nhiên và ngôi nhà.
Giải thích:
Nhân hóa làm cho cây cối, đồ vật trở nên có cảm xúc như con người, khiến cảnh vật sống động hơn. Qua đó, nhấn mạnh sự gắn bó của bà với ngôi nhà và nỗi nhớ bà da diết của mọi thứ xung quanh
Mở rộng
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
Người bà trong câu chuyện trên là người như thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Dựa vào các chi tiết: lời dặn, hành động, cách cư xử của bà.
- Khái quát thành phẩm chất (tần tảo, yêu thương…).
Lời giải chi tiết
Người bà trong câu chuyện là một người bà tần tảo, giàu tình yêu thương, luôn lo lắng và quan tâm gia đình từ những điều nhỏ nhặt nhất. Bà dù bệnh nhưng vẫn chu đáo, gom những quả trứng, trái quả để dành cho đứa cháu nhỏ. Bà còn nhẹ nhàng, vỗ về an ủi khi thấy cháu khóc.
Giải thích:
Bà là người tần tảo, chu đáo, giàu tình yêu thương. Dù ốm vẫn lo cho gia đình, dặn dò từng việc nhỏ và dành dụm quà cho cháu, thể hiện sự hi sinh, ấm áp.
Mở rộng
Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Thông điệp nào từ câu chuyện trên có ý nghĩa nhất với em? Vì sao?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Rút ra thông điệp từ nội dung câu chuyện.
- Giải thích ngắn gọn lí do thông điệp đó có ý nghĩa.
Lời giải chi tiết
- Thông điệp: Hãy luôn trân trọng, yêu thương và quan tâm đến ông bà, cha mẹ khi còn có thể.
- Vì: Tình cảm gia đình là điều thiêng liêng, không gì thay thế được. Sự vô tâm, thờ ơ đôi khi khiến ta ân hận khi không còn cơ hội để bày tỏ lòng yêu thương.
Giải thích:
Thông điệp: hãy yêu thương, trân trọng ông bà, người thân khi còn có thể. Vì tình cảm gia đình rất thiêng liêng, giản dị nhưng sâu sắc, nếu vô tâm ta dễ để lỡ những điều đáng quý.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Gọi tên và chỉ ra thành phần biệt lập trong câu văn: “Bà dặn Loan phải chăm học, nhớ cho mái mơ ăn thêm rau (nó thích ăn rau lắm) và nhốt riêng con gà ri ra, kèo nó hay bị con gà khác bắt nạt, tội nghiệp nó."
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc câu văn, tìm bộ phận không tham gia cấu tạo ngữ pháp chính mà dùng để bộc lộ cảm xúc, thái độ hoặc bổ sung ý nghĩa. Xác định tên thành phần biệt lập và chỉ ra từ ngữ cụ thể.
Lời giải chi tiết
Thành phần phụ chú: nó thích ăn rau lắm
Giải thích:
Cụm “(nó thích ăn rau lắm)” được xác định là thành phần biệt lập phụ chú vì đây là phần thông tin bổ sung nhằm giải thích thêm cho “mái mơ”, giúp người đọc hiểu vì sao bà dặn Loan cho gà ăn rau.
Mở rộng
- Thành phần biệt lập là thành phần phụ có tính độc lập với nòng cốt câu, không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu.
- Thành phần biệt lập gồm:
+ Thành phần phụ chú: bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu, thường được tách biệt bằng dấu gạch ngang, dấu phẩy, dấu ngoặc đơn hoặc dấu hai chấm.
+ Thành phần gọi - đáp: gọi đáp, tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.
+ Thành phần cảm thán: diễn tả cảm xúc của người nói.
+ Thành phần tình thái: diễn tả thái độ, cách đánh giá của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu
Nhân vật Loan trong văn bản nổi bật với những nét tính cách nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào hành động, lời nói, suy nghĩ của Loan (lo cho bà, chăm việc nhà, gửi quà, viết thư, xúc động khi gặp bà…) để nhận xét phẩm chất, tính cách nổi bật của nhân vật.
Lời giải chi tiết
Nhân vật Loan nổi bật với những nét tính cách:
- Là cô bé hiếu thảo, yêu thương và lo lắng cho bà khi bà bị ốm.
- Quan tâm, chu đáo, chăm sóc những công việc bà dặn khi bà vắng nhà.
- Tình cảm, giàu lòng yêu thương, nhớ bà da diết và xúc động khi bà trở về.
- Tinh tế, biết nghĩ cho người khác, không kể với bà việc mình đã dành quả trứng gà để gửi cho bà.
Giải thích:
Các nét tính cách của Loan được thể hiện rõ qua hành động, lời nói và cảm xúc trong truyện: Loan hiếu thảo, yêu thương bà khi lo lắng lúc bà ốm, nhớ bà da diết; chu đáo, có trách nhiệm khi làm theo lời bà dặn, chăm đàn gà, tưới vườn; tinh tế, biết nghĩ cho người khác khi gửi trứng và thư cho bà nhưng không kể công; đồng thời rất tình cảm, giàu yêu thương qua chi tiết ôm bà khóc khi bà trở về.
Mở rộng
- Truyện ngắn là tác phẩm văn xuôi cỡ nhỏ, ít nhân vật, ít sự kiện phức tạp; cốt truyện thường không chia thành nhiều tuyến; chi tiết cô đúc; lời văn mang nhiều ẩn ý;…
- Truyện ngắn thường phản ánh một “khoảnh khắc”, một tình huống độc đáo, một sự kiện gây ấn tượng mạnh, có ý nghĩa nhất trong cuộc đời nhân vật.
- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Hành động bà “xoa xoa tóc Loan” và câu mắng yêu: “Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây…” giúp em hiểu bà là người thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào hành động, lời nói của nhân vật bà để nhận xét tính cách, phẩm chất. Chú ý các chi tiết thể hiện tình cảm của bà dành cho Loan.
Lời giải chi tiết
Hành động “xoa xoa tóc Loan” và lời mắng yêu cho thấy bà là người rất yêu thương, dịu dàng, nhân hậu và luôn quan tâm, chăm sóc cháu. Dù vừa ốm dậy nhưng bà vẫn nghĩ đến cảm xúc của Loan, nhẹ nhàng an ủi để cháu bớt lo lắng và buồn tủi.
Giải thích:
Qua hành động “xoa xoa tóc Loan” cùng câu nói đầy yêu thương: “Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây…”, bà là một người bà rất hiền hậu, giàu tình yêu thương và luôn quan tâm đến cháu. Khi thấy Loan khóc vì quá thương và lo cho mình, bà không trách mắng mà dùng những lời nói dí dỏm, gần gũi để an ủi cháu. Dù bản thân vừa trải qua thời gian điều trị bệnh, bà vẫn nghĩ đến cảm xúc của Loan và chuẩn bị quà cho cháu. Những chi tiết ấy đã làm nổi bật hình ảnh người bà nhân hậu, ấm áp, luôn dành tình yêu thương sâu sắc cho con cháu.
Mở rộng
Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: BÀI HỌC TUỔI THƠ
Thằng con tôi 11 tuổi, học lớp sáu. Qua mùa thi chuyển cấp, nhân một buổi chiều cho con đi chơi mát, nó kể... Đang hỏi nó về chuyện thi cử, nó chợt hỏi lại tôi:
- Ba! Có bao giờ thấy có một bài văn nào điểm 0 không ba? Con số 0 cô cho bự bằng quả trứng gà. Không phải cho bên lề, mà một vòng tròn giữa trang giấy. Thiệt đó ba. Chuyện ngay trong lớp của con, chứ không phải con nghe kể đâu.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Cảm ơn bố đã cho con thấy chúng ta nghèo như thế nào
Một ngày nọ, người bố giàu có dẫn cậu con trai của mình thăm thú một ngôi làng. Người bố muốn cho con trai của mình thấy một người nghèo có thể nghèo đến mức nào.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
NHÁT ĐINH CỦA BÁC THỢ
Cứ mỗi dịp trở về thăm ngôi nhà nơi tôi ra đời và lớn lên ở đó, tôi lại bồi hồi ngắm chiếc ghế tựa đã cũ lắm, một bên chân đã phải nối và nhớ tới một chuyện xưa…
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: QUÀ CỦA MẸ
- Nguyên Hương -
Chị suy đi tính lại mãi. Sinh nhật... "Sinh nhật là chuyện của những đứa con nhà giầu". Chị lẩm bẩm thành tiếng: "Nó không thể trách mình được, lo cho bầy con ăn học hàng ngày là một chuyện vất vả lắm rồi. Còn sinh nhật, picnic... Trời ạ!"
Lược trích: Hai cha con ông Tư đã sống ở bìa rừng núi Hòn Hèo được mười năm. Tâm mồ côi mẹ năm lên bốn tuổi. Ông Tư ở vậy, một mình gà trống nuôi con. Ngoài một miếng rẫy con con để trồng mít và hoa màu, ông hầu như không có nguồn thu nhập nào khác. Có chăng là mùa nước lũ, nước tràn về bưng trũng dưới chân núi Hòn Hèo, nước trắng xóa mênh mênh mông mông, cá về đàn đàn lũ lũ, hai cha con cùng đi bắt cá, chuột đồng, cúm núm.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận