Đọc hiểu Những bông hoa trên cát (Hoàng Vũ Thuật) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản sau:
NHỮNG BÔNG HOA TRÊN CÁT
Tháng tư bông xương rồng lấp loá trong đêm
Cánh móng manh dưới tầm bom giặc
Cây xương rồng mọc trên cồn cát
Trong khô rang từng đợt gió tràn về
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau:
NHỮNG BÔNG HOA TRÊN CÁT
Tháng tư bông xương rồng lấp loá trong đêm
Cánh móng manh dưới tầm bom giặc
Cây xương rồng mọc trên cồn cát
Trong khô rang từng đợt gió tràn về
Không một chiếc lá mềm, không một tán che
Thân trơ trụi, đầy gai nhọn sắc
Em đừng hỏi nhiều về cây xương rồng khô khốc
Về bông hoa trên cát triệu năm rồi
Đứng chen nhau như tháp dựng giữa trời
Màu xanh dịu bao cơn nắng khét
Nhớ năm nào rào làng đánh giặc
Bờ xương rồng bốn phía đạn găm
Mấy ai yêu cây xương rồng khô khan
Bầy chim sớm mai bay không nở đó
Anh muốn ngắm những bông xương rồng đêm qua vừa nở
Dưới bom rơi trong nóng bỏng gió Lào
Nhưng bông hoa và cát trắng một màu ...
23-4-1972
(Hoàng Vũ Thuật, Những bông hoa trên cát, dẫn theo https://www.thivien.net/)
Câu 1
Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định người bộc lộ cảm xúc trong bài thơ qua đại từ, giọng điệu trữ tình.
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình trong bài thơ là tác giả, người đã nhập vai để thể hiện cảm xúc yêu thương, trân trọng vẻ đẹp kiên cường và ý nghĩa sâu sắc của hình ảnh cây xương rồng trong bom đạn khốc liệt.
Giải thích:
Không có “tôi” trực tiếp nhưng cảm xúc xuyên suốt là của tác giả => nhân vật trữ tình chính là nhà thơ.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Liệt kê các từ ngữ, hình ảnh miêu tả cây xương rồng trong đoạn thơ:
Tháng tư bông xương rồng lấp loá trong đêm
Cánh mỏng manh dưới tầm bom giặc
Cây xương rồng mọc trên cồn cát
Trong khô rang từng đợt gió tràn về
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ đoạn thơ, xác định các từ ngữ miêu tả trực tiếp đối tượng.
Lời giải chi tiết
Hình ảnh thể hiện cây xương rồng trong đoạn thơ:
- Bông xương rồng lấp lóa
- Cánh mỏng manh
- Cây xương rồng mọc trên cồn cát
- Khô rang từng đợt gió tràn về
Giải thích:
Các hình ảnh “lấp lóa”, “cánh mỏng manh”, “mọc trên cồn cát”, “khô rang” => làm nổi bật môi trường khắc nghiệt.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Anh/Chị hiểu như thế nào về hình ảnh cây xương rồng trong đoạn thơ sau?
Đứng chen nhau như tháp dựng giữa trời
Màu xanh dịu bao cơn nắng khét
Nhớ năm nào rào làng đánh giặc
Bờ xương rồng bốn phia đạn găm
Xem lời giải
Phương pháp giải
Phân tích hình ảnh kết hợp so sánh, liên hệ ý nghĩa biểu tượng
Lời giải chi tiết
Đoạn thơ đã khắc họa hình ảnh cây xương rồng tràn đầy nhựa sống trước hoàn cảnh khắc nghiệt. Hình ảnh cây xương rồng được miêu tả như biểu tượng của sự kiên cường, mạnh mẽ, và khả năng sinh tồn trong hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống. Dù trong mưa bom bão đạn, cây vẫn vươn lên giữa bầu trời, mang màu xanh hy vọng và bảo vệ con người (gợi nhớ hình ảnh rào làng chống giặc). Sự gai góc của cây xương rồng là biểu tượng cho tinh thần đấu tranh không lùi bước.
Giải thích:
Xương rồng tượng trưng cho con người kiên cường, bền bỉ trong chiến tranh, vừa chống chọi vừa bảo vệ quê hương.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Theo anh/chị, tại sao nhân vật trữ tình muốn ngắm những bông xương rồng đêm qua vừa nở/Dưới bom rơi trong nóng bỏng gió Lào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định hoàn cảnh (bom đạn, gió Lào) và ý nghĩa hình ảnh “hoa nở”.
Lời giải chi tiết
Hình ảnh "Dưới bom rơi trong nóng bỏng Lào" gợi lên một bối cảnh chiến tranh khốc liệt, nơi đất trời như bị thiêu đốt bởi bom đạn và sức nóng của lửa chiến tranh. Nó không chỉ tái hiện lại sự tàn phá, đau thương mà còn khơi dậy cảm xúc xót xa trước những mất mát vô giá của con người và thiên nhiên. Giữa khung cảnh khắc nghiệt ấy, cây xương rồng hiện lên như một biểu tượng của sức sống mãnh liệt, kiên cường bám trụ, vươn lên từ nghịch cảnh. Hình ảnh này đồng thời cũng phản ánh phẩm chất cao đẹp của nhân dân Lào và các chiến sĩ bảo vệ đất nước, những con người đã không ngừng chiến đấu, hy sinh, giữ vững tinh thần bất khuất trước mọi thử thách khắc nghiệt của chiến tranh. Cây xương rồng không chỉ là một loài thực vật mà còn là biểu tượng cho sự trường tồn, lòng kiên nhẫn và khát vọng hòa bình.
Giải thích:
Nhân vật muốn ngắm hoa vì đó là vẻ đẹp kiên cường giữa gian khổ => thể hiện sự trân trọng sức sống mãnh liệt.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Từ suy ngẫm của tác giả thể hiện trong câu thơ Nhưng bông hoa và cát trắng một màu…, anh/chị suy nghĩ như thế nào về một cuộc sống có ý nghĩa?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ hình ảnh thơ, rút ra bài học về lối sống có ý nghĩa.
Lời giải chi tiết
Câu thơ "Những bóng hoa và cái trắng một màu" gợi lên một ý niệm sâu sắc về giá trị của cuộc sống, rằng ngay trong những hoàn cảnh khó khăn nhất, con người vẫn có thể tìm thấy cái đẹp và ý nghĩa để tiếp tục sống và vươn lên. "Những bóng hoa" là biểu tượng của sự sống, hy vọng và niềm tin mãnh liệt – đó có thể là những niềm vui giản dị, nhỏ bé nhưng có sức mạnh nuôi dưỡng tâm hồn con người. "Cái trắng một màu" mang lại nhiều tầng ý nghĩa, vừa gợi lên sự tinh khiết, trong trẻo của lý tưởng và khát vọng, vừa phản chiếu những mất mát, đau thương mà chiến tranh đã để lại. Câu thơ khơi gợi ý niệm rằng một cuộc sống có ý nghĩa không chỉ là sống để vượt qua những thử thách, mà còn là sống để trân trọng và gìn giữ những giá trị tốt đẹp trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Giữa khói lửa chiến tranh hay trong những thời khắc khốn cùng, con người vẫn có thể tìm thấy ánh sáng của niềm tin, lòng nhân ái và sự sống. Một cuộc sống đáng giá là cuộc sống mà ở đó, ta không chỉ biết chịu đựng và tồn tại, mà còn biết vun đắp hy vọng, lan tỏa yêu thương, và để lại dấu ấn đẹp đẽ giữa cuộc đời. Qua câu thơ, tác giả nhắn nhủ rằng chúng ta hãy sống một cách kiên cường, lạc quan, hướng tới cái đẹp, đồng thời trân trọng mọi điều ý nghĩa, dù nhỏ bé, để cuộc đời trở nên sâu sắc và đáng giá hơn.
Giải thích:
Cuộc sống ý nghĩa là biết vươn lên trong khó khăn, giữ niềm tin và tạo ra giá trị đẹp dù hoàn cảnh khắc nghiệt.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
QUÊ MÌNH
(Nguyễn Thế Kỷ)
Đưa con về thăm quê
Cha gặp lại tuổi mình ngày thơ dại
Mấy dãy ao làng sen còn thơm mãi
Hoa gạo rơi xao xác sân đình.
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Chiếc vé tàu cũng hồi hộp như con
khi con về với mẹ
con lại ngồi vào chiếc chõng tre xưa
nơi mẹ vẫn ngồi khâu cha thường chẻ lạt
bao xa cách lấp bằng trong chốc lát
Đọc văn bản sau:
Ôi giọt nước đã từng quẫy đạp trong bụng mẹ
Giờ đang quẫy lên trong lớp vỏ chính mình
Để tiếp nhận và lọc bỏ
Để tháo tung các giới hạn
Danh sách bình luận