Đọc hiểu Đường ra mặt trận (Chính Hữu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐƯỜNG RA MẶT TRẬN (Chính Hữu)
Những buổi vui sao, cả nước lên đường,
Xao xuyến bờ tre, từng hồi trống giục.
Xóm dưới làng trên, con trai con gái
Xôi nắm cơm đùm, ríu rít theo nhau
Súng nhỏ súng to, chiến trường chật chội
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
ĐƯỜNG RA MẶT TRẬN
(Chính Hữu)
Những buổi vui sao, cả nước lên đường,
Xao xuyến bờ tre, từng hồi trống giục.
Xóm dưới làng trên, con trai con gái
Xôi nắm cơm đùm, ríu rít theo nhau
Súng nhỏ súng to, chiến trường chật chội
Tiếng cười hăm hở, đầy sông đầy cầu.
Bộ đội dân quân, trùng trùng điệp điệp
Chào nhau không kịp nhớ mặt
Dô hò nón vẫy theo,
Hàng ngũ ta đi dài như tiếng hát.
Chào những ngôi trường ngói đỏ bình yên
Lấp lánh cánh đồng đang gặt đang hải
Xuôi ngược công trường những bánh xe reo
Ngọn khói con tàu như tay vẫy gọi
Đất nước mình đây,
Hai mươi năm
mưa, nắng, đêm, ngày
Hành quân không mỏi
Sung sướng bao nhiêu: tôi là đồng đội
Của những người đi, vô tận, hôm nay.
Yểm hộ miền Nam
Thình thình đại bác
Nhịp những bước chân
Cả nước
lên đường.
(Nguồn: Báo Quân khu 7, Thứ sáu, 29/04/2016)
Câu 1
Xác định thể thơ của văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng.
Lời giải chi tiết
Thể thơ: Tự do.
Giải thích:
Bài thơ có số tiếng trong mỗi dòng không cố định.
Mở rộng
Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.
Trình bày hiệu quả của các từ láy trong đoạn thơ sau:
"Xóm dưới làng trên, con trai con gái
Xôi nắm cơm đùm, ríu rít theo nhau
Súng nhỏ súng to, chiến trường chật chội
Tiếng cười hăm hở, đầy sông đầy cầu"
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định các từ láy, giải thích sắc thái biểu đạt của từng từ và khái quát tác dụng đối với nội dung, cảm xúc của đoạn thơ.
Lời giải chi tiết
- Từ láy: "Ríu rít, chật chội, hăm hở".
- Tác dụng:
+ Từ láy như "ríu rít", "chật chội", "hăm hở" đã tái hiện sinh động không khí lên đường sôi nổi, rộn rã của cả dân tộc. "Ríu rít" gợi hình ảnh tươi vui, hồn nhiên của những người trẻ tuổi, mang trong mình khát vọng bảo vệ Tổ quốc. "Chật chội" khắc họa tinh thần đoàn kết mạnh mẽ, biểu tượng của ý chí chung tay vì mục tiêu lớn lao. "Hăm hở" tô đậm cảm giác phấn chấn, nhiệt huyết của những con người sẵn sàng dấn thân vì nghĩa lớn, làm sáng ngời khí thế của thời đại.
+ Tăng tính nhạc điệu, gợi cảm xúc mạnh mẽ.
Giải thích:
Các từ “ríu rít”, “chật chội”, “hăm hở” đều có khả năng gợi tả, gợi cảm. “Ríu rít” thường gợi âm thanh liên tiếp, vui vẻ; “chật chội” diễn tả trạng thái chen chúc, đông đúc; “hăm hở” thể hiện trạng thái nhiệt tình, phấn khởi, sẵn sàng hành động. Đặt trong hình ảnh “xôi nắm cơm đùm”, “súng nhỏ súng to”, “tiếng cười”, “đầy sông đầy cầu”, các từ láy đã góp phần làm nổi bật không khí cả nước đồng lòng dấn thân.
Mở rộng
- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.
- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.
- Từ láy được chia thành 2 loại:
+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.
+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn
- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.
Cảm hứng chủ đạo của bài thơ Đường ra mặt trận là niềm vui, sự phấn khởi và khí thế hừng hực của cả dân tộc trong giờ phút lên đường bảo vệ Tổ quốc. Hình ảnh đoàn quân trùng điệp, tiếng cười hăm hở, và khung cảnh làng quê bình dị hiện lên rộn ràng, xao động, gợi lên tinh thần quyết tâm, đoàn kết. Xen lẫn trong đó là niềm vui sâu sắc khi được chung vai sát cánh cùng đồng đội, đóng góp vào dòng chảy bất tận của lịch sử đất nước,…
Giải thích:
Ở câu thơ mở đầu, tác giả đã thể hiện niềm vui và sự phấn khởi trước khí thế toàn dân ra trận. Hàng loạt hình ảnh “trống giục”, “ríu rít theo nhau”, “tiếng cười hăm hở”, “trùng trùng điệp điệp”, “nón vẫy theo” tái hiện không khí sôi nổi, hào hùng. Câu thơ “Sung sướng bao nhiêu: tôi là đồng đội” thể hiện niềm tự hào, hạnh phúc của người chiến sĩ khi được hòa mình vào đội ngũ chung. Vì vậy, cảm hứng bao trùm bài thơ là niềm vui, niềm tự hào và khí thế cả nước lên đường vì Tổ quốc.
Mở rộng
- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra
- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:
+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm
+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.
Từ nội dung của văn bản, em hãy rút ra bài học có ý nghĩa nhất đối với bản thân (trình bày 5 - 7 dòng).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung rút ra bài học ý nghĩa, phù hợp
Lời giải chi tiết
Từ bài thơ Đường ra mặt trận, em nhận ra bài học sâu sắc về lòng yêu nước và tinh thần cống hiến cho Tổ quốc. Thế hệ trẻ hôm nay cần trân trọng những hi sinh bền bỉ, thầm lặng của cha anh trong những năm tháng chiến tranh gian khổ. Em tự nhắc mình phải sống có lý tưởng, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Trước hết, em cần chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức để trở thành người có ích. Dù trong hoàn cảnh nào cũng phải kiên trì, không ngại khó khăn, thử thách.
Giải thích:
Bài thơ gửi gắm bài học về lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm đối với quê hương, đất nước. Thế hệ trẻ hôm nay cần biết trân trọng những hi sinh của cha anh và sống có lí tưởng, có trách nhiệm. Người trẻ yêu nước bằng việc chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, sống đoàn kết,...
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: NGÀY XƯA CÓ MẸ (Trích)
Khi con biết đòi ăn
Mẹ là người mớm cho con muỗng cháo
Khi con biết đòi ngủ bằng tiết tấu
Mẹ là người thức hát ru con
Bầu trời trong mắt con ngày một xanh hơn
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: TUỔI THƠ
Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng
cỏ và lúa, và hoa hoang quả dại
vỏ ốc trắng những luống cày phơi ải
bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: EM BÉ TRONG MÙA CỦI KHÔ (Bình Nguyên Trang)
Này em bé thả chân trần trên cỏ
Rong ruổi suốt ngày nhặt giấc mơ rơi
Ngôi nhà em đầy mùi hương và khói
Em kiếm củi gần sưởi ấm chiều mồ côi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: ĐI QUA ĐỜI CON (Bình Nguyên Trang)
Những mùa thu đi qua đời con
Gieo âm thanh bình yên
Trái chín rụng thơm triền miên lối ngõ
Rất chênh vênh là chiếc cầu ao nhỏ
Ngồi với mùa thu con đợi mẹ về.
Danh sách bình luận