Đọc hiểu Tôi ru con gái tôi (Đỗ Trung Lai) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Bài thơ là lời ru con gái nhỏ của một người cha đứng tuổi. Qua bài thơ thể hiện tình yêu thương của cha đối với con gái, dung dị, chân thành nhưng đầy suy tư, chiêm nghiệm. Bài thơ còn là những ước mong của người cha luôn mong con gái mình sẽ có cuộc sống yên bình, hạnh phúc.

Giải thích:

Người cha đã trực tiếp chăm sóc và ngắm nhìn con: “Đắp chăn rồi bố mắc màn cho con”, “Đêm nay bố ngắm con cười trong mơ”. Từ tình yêu thương ấy, cha liên tục “cầu cho con” có một cuộc sống tốt đẹp, tránh được những điều bất hạnh. Sau đó, người cha căn dặn con về cách sống, cách giữ gìn phẩm chất và đối nhân xử thế. Cuối bài, cha lại nghĩ đến sự hữu hạn của đời người và lo sợ một ngày mình không còn bên con. Vì vậy, bài thơ vừa là lời ru yêu thương, vừa là lời nhắn nhủ, dặn dò và gửi gắm tình phụ tử sâu nặng.

- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là: Người cha- Người lính đã ngoài 40 tuổi.

- Những hành động người cha thể hiện trong bài thơ:

+ Đắp chăn, mắc màn cho con

+ Ngắm con cười trong mơ

+ Cầu mong những thứ tốt đẹp cho con

+ Căn dặn con

Giải thích:

Người cha xuất hiện trực tiếp qua lời xưng “bố”, “cha” và qua những hành động chăm sóc con như “đắp chăn”, “mắc màn”, “ngắm con cười trong mơ”. Cha còn “cầu cho con” một tương lai tốt đẹp và đưa ra hàng loạt lời căn dặn.

- Cha đã dặn con những điều cần thiết trong cuộc đời người con gái:

+ Không đi sông sâu, đò đầy

+ Không ham ngũ sắc

+ Không quá yêu hoa, yêu thơ,

+ Hãy biết nữ công gia chánh để đảm đang công việc gia đình,

làm tròn trách nhiệm xây tổ ấm của người phụ nữ.

+ Ở đâu cũng quý người thủy chung là điều con nên nhớ,

+ Biết câu "chị ngã em nâng" để biết dựa vào những người thân yêu để vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sống

Giải thích:

Các lời dặn của người cha tập trung vào việc giúp con gái biết tự bảo vệ mình, lựa chọn điều đúng đắn, giữ gìn phẩm chất tốt đẹp và không nên chạy theo những giá trị hào nhoáng, phải biết thủy chung, biết yêu thương và tương trợ người khác. 

Lên giời => Lên trời => Cái chết.

=> Đây là cách nói ý chỉ cái chết. (Nói giảm nói tránh) là những lời tâm sự về sự ngắn ngủi của cuộc đời, người cha nhận ra mình già đến nơi và một ngày nào đó cha chết đi, cha không còn nữa trên cõi đời này nữa.

Giải thích:

“Giời” là cách gọi thân mật, dân dã của “trời”; “lên giời” trong ngữ cảnh này không mang nghĩa đen mà là một cách nói tránh cho sự qua đời. Đặt câu thơ sau “Đời người ngắn lắm! Bố già đến nơi”, ý nghĩa ấy càng rõ hơn: người cha đã nhận thức rằng tuổi đời của mình đang ngắn lại và một ngày nào đó sẽ phải rời xa con.