Đọc hiểu Bức thư viết bên cửa sổ máy bay (Trần Đăng Khoa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9
Bức thư viết bên cửa sổ máy bay
Trần Đăng Khoa
(Viết ngày 15-7-1979, Kính gửi mẹ ở làng quê)
[...]Mẹ ơi
Con nhìn ra vòm xanh
Bỗng thấy những ngôi sao trôi lang thang như hạt gạo giữa trời
Hạt nào cũng sáng và đẹp
Nhưng chỉ có hạt gạo mẹ sàng trên nền đất
Mới hiểu được mẹ
Mới nuôi con thành một chàng trai
Bay lên bầu trời...
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Bức thư viết bên cửa sổ máy bay
Trần Đăng Khoa
(Viết ngày 15-7-1979, Kính gửi mẹ ở làng quê)
[...]Mẹ ơi Con nhìn ra vòm xanh Bỗng thấy những ngôi sao trôi lang thang như hạt gạo giữa trời Hạt nào cũng sáng và đẹp Nhưng chỉ có hạt gạo mẹ sàng trên nền đất Mới hiểu được mẹ Mới nuôi con thành một chàng trai Bay lên bầu trời...
Từ cửa sổ máy bay Nhìn về mặt đất Bỗng nhiên con sửng sốt Lại gặp một vòm xanh thăm thẳm của bầu trời Mây trắng đi lững thững dưới kia Như những cái nấm lơ lửng Nhưng con biết đằng sau màu mây ấy Là một thiên đường có thật Ở đó có ngôi nhà gianh vách trát đất Là lâu đài của mẹ con mình Trước cửa, dậu cúc tần xanh Sau lưng mảnh ao làng Trăng lên có tiếng cá quẫy Ở đó có nàng tiên Biết hát ca và cấy lúa Biết đến với con khi con đau khổ
Và sau mỗi chặng đường gian lao Con lại trở về Sưởi ấm trong tình thương đôi mắt mẹ Giá lạnh tan đi Tràn đầy niềm tin và nghị lực Con lại cười vang như sóng dưới bầu trời...
Câu 1
Nêu thể thơ và căn cứ xác định thể thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ văn bản, chú ý số tiếng trong mỗi dòng thơ và cách gieo vần để xác định thể thơ.
Lời giải chi tiết
+ Đoạn thơ được viết theo thể thơ tự do.
+ Số chữ trong mỗi dòng thơ dài ngắn khác nhau.
Giải thích:
Thơ tự do là thể thơ không quy định chặt chẽ về số câu, số chữ, nhịp điệu hay cách gieo vần. Đoạn thơ trên có các dòng thơ dài ngắn linh hoạt nên thuộc thể thơ tự do.
Câu 2
Chủ đề và cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ là gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bộ đoạn thơ, xác định nội dung chính và cảm xúc bao trùm của tác giả.
Lời giải chi tiết
+ Chủ đề: Bài thơ thể hiện lòng biết ơn, sự yêu thương của con đối với mẹ
+ Cảm hứng chủ đạo của đoạn thơ: Yêu thương và biết ơn mẹ
Giải thích:
Qua hình ảnh người mẹ, mái nhà quê hương và những hồi tưởng tha thiết, tác giả đã bộc lộ tình cảm gắn bó sâu sắc với mẹ – người đã nuôi dưỡng và tiếp thêm sức mạnh cho con trong cuộc đời.
Câu 3
Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ sau:
Mây trắng đi lững thững dưới kia
Như những cái nấm lơ lửng
Xem lời giải
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ so sánh; xác định hình ảnh được so sánh và nêu tác dụng biểu đạt.
Lời giải chi tiết
+ Biện pháp tu từ So sánh: "mây trắng... như những cái nấm lơ lửng"
+ Tác dụng:
Gợi hình ảnh sinh động, biểu cảm, gần gũi, cách diễn đạt mới mẻ
So sánh đám mây với "những cái nấm lơ lửng" khiến cảnh tượng trở nên ngộ nghĩnh, thân quen, gợi cảm giác gần gũi với thiên nhiên, như cảnh vật trong một thế giới tuổi thơ.
Làm nổi bật chất trữ tình và tưởng tượng: Cách so sánh độc đáo thể hiện góc nhìn tinh tế, đầy chất thơ của nhân vật trữ tình – người con đang quan sát bầu trời từ máy bay với cảm xúc nhẹ nhàng, bay bổng.
Thể hiện tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên: Cho thấy sự gắn bó và óc liên tưởng phong phú của tác giả, từ đó làm nổi bật vẻ đẹp của bầu trời quê hương qua con mắt người con.
Giải thích:
Tác giả đã liên tưởng những đám mây trắng với “những cái nấm lơ lửng”, tạo nên hình ảnh vừa mới lạ vừa thân quen, giúp người đọc cảm nhận rõ vẻ đẹp nhẹ nhàng, bay bổng của thiên nhiên.
Câu 4
Những từ ngữ thiên đường, lâu đài, nàng tiên,... đã thể hiện suy nghĩ, cảm nhận gì của tác giả về mẹ và căn nhà nhỏ của mình?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ý nghĩa biểu tượng của các từ ngữ trong ngữ cảnh để lí giải cảm xúc, suy nghĩ của tác giả.
Lời giải chi tiết
Ngôi nhà tranh vách trát đất của 2 mẹ con đã trở thành lâu đài; cảnh vật quen thuộc quanh nhà (dậu cúc tần, mảnh ao làng, đêm trăng cá quẫy) trở thành thiên đường; Mẹ chính là nàng tiên biết hát ca và cấy lúa... Tất cả điều đó là do sự trân trọng, nâng niu, biết ơn và tình yêu thương vô bờ mà con dành cho mẹ và ngôi nhà...
Con đang ở nơi xa nhưng luôn nhớ và dành nhiều sự yêu thương cho mẹ và căn nhà nhỏ của mình. Qua đó thể hiện sự trân trọng, niềm yêu thương sâu sắc của con về mẹ và ngôi nhà....
Giải thích:
Các hình ảnh giàu tính biểu tượng đã cho thấy với người con, mẹ và quê hương không chỉ là nơi để trở về mà còn là nguồn hạnh phúc, niềm tin và sức mạnh tinh thần lớn lao.
Câu 5
Em hiểu như thế nào về cảm xúc của người con trong đoạn thơ sau:
Và sau mỗi chặng đường gian lao
Con lại trở về
Sưởi ấm trong tình thương đôi mắt mẹ
Giá lạnh tan đi
Tràn đầy niềm tin và nghị lực
Con lại cười vang như sóng dưới bầu trời..
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ đoạn thơ, chú ý các từ ngữ thể hiện cảm xúc và ý nghĩa của hình ảnh người mẹ.
Lời giải chi tiết
Cảm thấy hạnh phúc, ấm áp khi nhận được tình yêu thương của mẹ. Điều đó giúp chủ thể trữ tình có thể vượt qua bao khó khăn, áp lực trong cuộc sống.
Cảm thấy phấn chấn, tự tin, mạnh mẽ để tiếp tục sống, làm việc,...
Giải thích:
Hình ảnh “sưởi ấm trong tình thương đôi mắt mẹ” cho thấy tình mẫu tử có sức mạnh xoa dịu mọi mệt mỏi, đau buồn và tiếp thêm niềm tin cho con người.
Danh sách bình luận