Đọc hiểu Chiều thu quê hương (Huy Cận) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc văn bản thực hiện các yêu cầu sau: CHIỀU THU QUÊ HƯƠNG Chiều thu trong, lá trúc vờn đẹp quá. Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ Tiếng lao xao như ai ngả nón chào.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản thực hiện các yêu cầu sau:

CHIỀU THU QUÊ HƯƠNG

Chiều thu trong, lá trúc vờn đẹp quá.

Lá mía xanh nhung quạt vào mái rạ

Tiếng lao xao như ai ngả nón chào.

Hoa mướp cuối mùa vàng rực như sao,

Giếng trong lẻo, trời xanh in thăm thẳm.

Chiều thu quê hương sao mà đằm thắm!

Tôi bước giữa vườn, bạn với hàng cau

Hút nắng tơ vàng như những đài cao 

Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi. 

Vồng khoai lang xòe lá ra nằm sưởi 

Cùng với gà mẹ xòe cánh ấp con. 

Ở trước sân nhà mấy đống gạch son, 

Hố vôi trắng nằm đợi ngày xây dựng. 

Trời thu trong em bé cười má ửng;

Như cây sai mẹ đứng giữa chùm con.

Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn

Của đất nước đang bồi da thắm thịt.

Gió biển mặn thổi về đây tha thiết;

Những con chim phơi phới cánh, chiều thu

Náo nức như triều, êm ả như ru… 

(Huy Cận, Chiều thu quê hương, in trong tập thơ Trời mỗi ngày lại sáng, 1958)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đếm số tiếng (chữ) trong từng câu thơ và quan sát quy luật ngắt nhịp để nhận diện thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 8 chữ 

Giải thích:

Khi đếm số tiếng ở các dòng thơ trong văn bản, ta thấy các câu thơ đều được cấu tạo bởi đúng 8 tiếng 

Câu 2

Chỉ rõ cách gieo vần chân trong bốn câu thơ đầu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý đến cách các từ cuối dòng liên kết âm điệu với nhau.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ được gieo vần liền ở các tiếng: “quá” – “rạ”, “chào” – “sao”. Đây là cách gieo vần chân với các vần “a” và “ao”.

Giải thích:

Vần chân là vần được gieo ở cuối câu thơ nhằm tạo sự liên kết âm điệu. 

Câu 3

Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của yếu tố miêu tả trong việc khắc họa vẻ đẹp quê hương ở đoạn thơ:
“Đứng lồng lộng, thu tiếng chiều vàng rợi.
Vồng khoai lang xòe lá ra nằm sưởi,
Cùng với gà mẹ xòe cánh ấp con.
Ở trước sân nhà mấy đống gạch son.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các cụm từ miêu tả thiên nhiên và sinh hoạt đời sống trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

- Yếu tố miêu tả: “đứng lồng lộng”, “vồng khoai xòe lá”, “gà mẹ xòe cánh ấp con”, “mấy đống gạch son”.

- Tác dụng: Gợi lên một bức tranh chiều thu quê hương sống động và bình yên. Những hình ảnh này mang đậm nét bình dị, thân thuộc của làng quê Việt Nam, khắc họa vẻ đẹp thanh bình, hiền hòa của cuộc sống sau chiến tranh.

Giải thích:

Yếu tố miêu tả ở đây không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận hình khối, màu sắc hữu hình, mà tác giả còn lồng ghép biện pháp nhân hóa 

Câu 4

Từ hoàn cảnh ra đời của bài thơ, em hiểu như thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ:
“Chiều thu vàng vàng rực cả tâm hồn,
Của đất nước đang bồi da thắm thịt?”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bối cảnh đất nước hòa bình, đang hồi sinh sau chiến tranh.

Lời giải chi tiết

Hai câu thơ thể hiện cảm xúc vui sướng, tự hào của tác giả khi chứng kiến đất nước hồi sinh mạnh mẽ sau những năm tháng chiến tranh gian khổ. Cảnh chiều thu rực rỡ không chỉ tô điểm cho thiên nhiên mà còn là biểu tượng của sự phát triển, ấm no, hạnh phúc của miền Bắc sau khi được giải phóng.

Giải thích:

Bài thơ viết năm 1958 khi miền Bắc bước vào thời kỳ khôi phục kinh tế. Sắc "vàng" ở đây không buồn hiu hắt mà là màu của ấm no, rực rỡ. Cụm từ "bồi da thắm thịt" là ẩn dụ cho việc vết thương chiến tranh đang lành lại, nhường chỗ cho sự trỗi dậy của cuộc sống mới 

Câu 5

Biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ dưới đây mang lại hiệu quả nghệ thuật gì trong việc biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả?
“Những con chim phơi phới cánh chiều thu,
Náo nức như triều, êm ả như ru…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hai phép so sánh và ý nghĩa mà chúng gợi lên.

Lời giải chi tiết

- Làm câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn, giàu cảm xúc.

- So sánh “những con chim phơi phới cánh” với “triều” (dòng nước cuộn trào) gợi lên sự náo nức, sôi động, tràn đầy sức sống.

- So sánh với “ru” (điệu hát ru êm ái) tạo cảm giác nhẹ nhàng, thanh bình.

=> Tác giả bày tỏ niềm hạnh phúc, sự say mê và tình yêu sâu sắc đối với vẻ đẹp bình yên của quê hương trong buổi chiều thu sau hòa bình.

Giải thích:

Việc dùng hai hình ảnh so sánh trái ngược nhau (triều - mạnh mẽ, vồ vập; ru - dịu dàng, lắng đọng) trong cùng một chỉnh thể giúp Huy Cận bắt trọn được bước đi tinh tế của thời gian và không gian thu, đồng thời thể hiện những rung động sâu xa trong tâm hồn mình. 

Câu 6

Bài thơ gợi ta nhớ đến những khoảnh khắc bình yên trong cuộc sống. Em hãy chia sẻ một khoảnh khắc như vậy và nêu ý nghĩa của khoảnh khắc đó đối với em?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Hãy kể lại một kỷ niệm cụ thể và cảm nhận của bản thân.

Lời giải chi tiết

Một buổi chiều ngồi bên cửa sổ, ngắm mưa rơi ngoài trời, cảm nhận không gian yên tĩnh và mùi thơm của đất sau mưa. Khoảnh khắc đó giúp em thư giãn, xua tan mọi lo âu, áp lực trong học tập và cuộc sống. Em cảm nhận được sự thanh thản trong tâm hồn và yêu thêm những điều giản dị, nhỏ bé trong cuộc sống thường ngày.

Giải thích:

Sự bình yên không nằm ở những điều xa xôi hay vật chất xa xỉ, mà kết tinh ngay trong những lát cắt mộc mạc nhất của cuộc sống thường nhật. Những khoảnh khắc này đóng vai trò như một "khoảng lặng" cần thiết để mỗi người tái tạo năng lượng tinh thần và tìm lại sự cân bằng sau những âu lo. 

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close