Đọc hiểu Xin đổi kiếp này (Nguyễn Bích Ngân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Văn bản đề cập đến những vấn đề còn tồn tại của xã hội:

- Chặt cây, đốt rừng (phá rừng)

- Phun thuốc sâu, hóa chất độc hại vào ruộng đồng để tang năng suất cây, trái

- Dầu loang tràn trên biển làm cá chết

- Bụi bẩn không khí ngột ngạt

- Tiếng ồn của các phương tiện

Tác giả thể hiện mong muốn, cảm xúc, thái độ khi viết về các điều đó:

- Mong muốn con người hoán đổi vị trí cho môi trường (cây, ruộng đồng, biển, không khí,…) để cảm nhận nỗi đau, mất mát mà con người đã gây ra cho môi trường.

- Đau xót và bất lực.

- Lên án gay gắt trước thực trạng môi trường bị ô nhiễm trầm trọng mà chính con người là thủ phạm gây ra.

Các biện pháp tu từ

- Điệp cấu trúc: “Nếu đổi được…; thử…

- Câu hỏi tu từ: Tôi đã từng hối cải? Trời đất có cho không?

Tác dụng:

- Nhấn mạnh mong muốn con người đặt mình vào vị trí là từng thành tố trong môi trường sống xung quanh chúng ta để trải nghiệm tất cả những đau đớn, mất mát, hủy diệt,… mà con người đem đến cho chúng, để thấy chúng cũng có đời sống, có tâm hồn, biết đau đớn, xót xa, giận dữ,… như chính chúng ta.

- Nhấn mạnh sự tự nhận thức, tự sám hối của cái tôi trữ tình về tội lỗi phá hoại, hủy diệt môi trường sống của con người và nỗi thất vọng vì chưa thể làm gì được cho môi trường xung quanh mình.

- Cảnh tỉnh con người cần thay đổi nhận thức và hành vi ứng xử đối với môi trường sống.

Ý nghĩa của khát khao là để con người – kẻ phá hủy môi trường cảm nhận được nỗi đau và hậu quả khủng khiếp mà môi trường phải gánh chịu vì hành động thô bạo của chính họ. Khát khao của tác giả là chính đáng, đúng đắn.

+ Con người là tội đồ của tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay cần quyết liệt lên án, xử phạt nặng đối với những cá nhân, xí nghiệp, nhà máy thải độc vào môi trường.

+ Con người cần và phải dừng ngay hành động tàn phá môi trường

+ Con người phải chung tay bảo vệ môi trường

+ Đó là quyền lợi và cũng là trách nhiệm của mỗi cá nhân, của cả xã hội.

+ Bảo vệ môi trường là bảo vệ sự sống cho chính chúng ta hôm nay và con cháu chúng ta ngày mai.

- Thông điệp về ý thức bảo vệ môi trường tự nhiên: Con người cần ngừng tàn phá, biết lắng nghe "nỗi đau" của cây cối, ruộng đồng, đại dương và không khí trước khi quá muộn.

- Thông điệp về lòng biết ơn và trách nhiệm sống: Sống ở đời không chỉ là nhận lấy, tận thu từ tự nhiên, từ xã hội mà phải biết trân trọng, hối cải trước những sai lầm và tìm cách "trả lại" những giá trị tốt đẹp cho cuộc đời.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp ý nghĩa nhất mà tôi rút ra được sau khi đọc bài thơ "Xin đổi kiếp này" của Nguyễn Bích Ngân chính là lời cảnh tỉnh về trách nhiệm và sự hối cải của con người trước những tổn thương mà chúng ta đã gây ra cho thiên nhiên. Qua những dòng thơ đầy nhức nhối, tác giả khát khao được hóa thân thành cây, ruộng đồng, đại dương, không khí để trực tiếp nếm trải nỗi đau bị tàn phá bởi rìu băm, hóa chất, dầu loang và khói bụi. Điều này khiến tôi nhận ra bấy lâu nay con người đã quá ích kỷ, chỉ biết "nhận về", tận thu tài nguyên mà quên mất việc nâng niu, bảo vệ. Những câu hỏi tu từ dồn dập ở cuối tác phẩm giống như một chiếc gương soi chiếu thẳng vào tâm can, buộc mỗi chúng ta phải tự vấn: "Tôi phá hoại những gì? Tôi đã từng hối cải?". Thông điệp này vô cùng giá trị bởi nó không chỉ dừng lại ở sự xót xa, thấu cảm với tự nhiên, mà quan trọng hơn, nó thôi thúc mỗi cá nhân phải thức tỉnh, thay đổi lối sống, bớt đi sự tham lam ích kỷ để trả lại màu xanh cho Trái Đất khi bản thân vẫn đang được sống trong "kiếp con người".