200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Tổ quốc (Nguyễn Huy Hoàng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Xin đừng gọi bằng ngôn từ hoa mĩ Những sông dài, biển rộng, những tài nguyên Tổ quốc tôi vùng quê nghèo lặng lẽ Trên bản đồ, không dấu chấm, không tên.

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TỔ QUỐC

Nguyễn Huy Hoàng

Xin đừng gọi bằng ngôn từ hoa mĩ

Những sông dài, biển rộng, những tài nguyên

Tổ quốc tôi vùng quê nghèo lặng lẽ

Trên bản đồ, không dấu chấm, không tên.

Ở nơi ấy, đất khô cằn, cháy bỏng

Tre cong lưng nhẫn nại những trưa hè

Đất khô nỏ chân chim mùa nắng hạn

Ngọn gió Lào héo hắt cỏ chân đê.

(...)

Ở nơi ấy tuổi thơ tôi đã sống

Tôi yêu thương bằng tất cả tâm hồn

Dẫu lưu lạc khắp chân trời góc bể

Giấc mơ nào cũng bóng dáng quê hương.

(Trích Tổ quốc, Nguyễn Huy Hoàng, Phía bên kia trời, NXB Văn học, 1998)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung đoạn trích.

- Vận dụng kiến thức đã học về các phương thức biểu đạt.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt: biểu cảm.

Mở rộng

Giải thích:

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Chỉ ra một số hình ảnh miêu tả thiên nhiên khắc nghiệt.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung đoạn trích.

- Tìm ra các chi tiết, hình ảnh thể hiện.

Lời giải chi tiết

Một số hình ảnh miêu tả thiên nhiên khắc nghiệt là: đất khô cằn, tre cong lưng đứng giữa trưa hè, nắng hạn, gió Lào.

Mở rộng

Giải thích:

Những hình ảnh như đất khô cằn, tre cong lưng nhẫn nại, đất khô nỏ chân chim, nắng hạn và ngọn gió Lào héo hắt mô tả trực tiếp điều kiện tự nhiên vô cùng khắc nghiệt, thiếu nước và đầy nắng nóng tại vùng quê nghèo. Qua đó, tác giả làm nổi bật sự gian khổ, lam lũ mà con người và cảnh vật nơi đây phải chịu đựng, đồng thời tôn vinh sức sống bền bỉ, nhẫn nại của quê hương.

Câu 3

Hãy cho biết tác dụng của phép tu từ nhân hóa được sử dụng trong hai dòng thơ sau:

"Ở nơi ấy, đất khô cằn, cháy bỏng

Tre cong lưng nhẫn nại những trưa hè"

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Chỉ ra tác dụng của phép tu từ nhân hóa.

Lời giải chi tiết

- Nhấn mạnh sự khắc nghiệt của thiên nhiên vào những ngày hè nắng nóng, làm đất khô cằn, cháy bỏng, tre cong lưng.

+ Thể hiện tình cảm chua xót, đau thương cho tổ quốc trước những thời tiết khắc nghiệt.

Mở rộng

Giải thích:

Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Xem thêm tại: Phép nhân hóa

Câu 4

Cho biết nội dung của đoạn thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn trích.

- Khái quát lại nội dung chính của đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Nội dung của đoạn thơ là lời cảnh tỉnh của tác giả tới mọi người: Đừng nghĩ rằng tổ quốc ta “sông dài biển rộng những tài nguyên” mà có rất nhiều nơi vô cùng khó khăn, khắc nghiệt. Nhưng dù có thế nào thì khi đi xa tổ quốc vẫn mãi trong trái tim mỗi chúng ta.

Mở rộng

Bài thơ là một bản hùng ca về tình yêu đất nước, thể hiện niềm tự hào và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với sự vững mạnhvà phát triển của Tổ quốc. Nguyễn Huy Hoàng không chỉ nhìn nhận Tổ quốc như một khái niệm trừu tượng mà còn miêu tảcụ thể những vẻ đẹp của thiên nhiên, lịch sử, và con người đất Việt. Từ đó, người đọc cảm nhận được sức mạnh của đất nướctrong quá trình xây dựng và bảo vệ.

Câu 5

Em hiểu thế nào về 2 câu thơ:

"Dẫu lưu lạc khắp chân trời góc bể

Giấc mơ nào cũng bóng dáng quê hương"

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Giải nghĩa 2 câu thơ.

- Rút ra ngụ ý tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Dù chúng ta có đi đâu, làm gì thì đều hướng về quê hương. Đó chính là niềm tự hào của mỗi người con đất Việt hướng về tổ quốc.

Đoạn văn tham khảo:

Hai câu thơ "Dẫu lưu lạc khắp chân trời góc bể / Giấc mơ nào cũng bóng dáng quê hương" đã thể hiện một cách sâu sắc và xúc động tình yêu quê hương tha thiết, bền chặt của tác giả. Phép đối cùng hình ảnh ước lệ "chân trời góc bể" gợi lên không gian vô tận và những chặng đường bôn ba, vất vả của kiếp người xa xứ. Thế nhưng, dù có đi đâu về đâu, đối mặt với bao đổi thay của cuộc sống, hình ảnh quê nhà nghèo xơ xác nhưng ấm áp nghĩa tình vẫn vẹn nguyên trong tiềm thức, chập chờn cả vào những giấc mơ. Quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra mà đã trở thành điểm tựa tinh thần vĩnh cửu, là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn. Hai câu thơ nhắc nhở mỗi chúng ta về đạo lý "uống nước nhớ nguồn", luôn trân trọng và hướng về tổ quốc, nơi có những kỉ niệm thân thương nhất.

Mở rộng

Giải thích:

Hai câu thơ khẳng định tình yêu quê hương tha thiết, sâu nặng của nhân vật trữ tình. Dù hoàn cảnh có phải phiêu bạt, sinh sống ở nơi xa xôi thì trong tâm trí và kí ức vẫn luôn vẹn nguyên hình bóng quê nhà. Qua đó, tác giả nhắn gửi thông điệp: quê hương là nguồn cội, là điểm tựa tinh thần vĩnh cửu trong lòng mỗi người con xa xứ.