Đọc hiểu Nếu biết trăm năm là hữu hạn (Phạm Lữ Ân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
“Có phải chúng ta đang ngày càng ít nói với nhau hơn. Chúng ta gặp nhau qua YM, tin
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Có phải chúng ta đang ngày càng ít nói với nhau hơn. Chúng ta gặp nhau qua YM, tin nhắn, chúng ta đọc blog hay những câu status trên Facebook của nhau mỗi ngày, chúng ta những tưởng đã hiểu hết, hiểu hết về nhau mà không cần thốt lên lời. Có phải vậy chăng? Có phải chúng ta cũng như loài cá heo có thể giao tiếp với nhau bằng sóng siêu âm. Tiếng nói của con người dùng để làm gì nếu không phải để thổ lộ, để giãi bày, để xoa dịu. Nếu muốn được hiểu thì phải được lắng nghe. Nếu muốn được lắng nghe thì phải nói trước đã. Vậy thì còn ngần ngừ chi nữa, hãy nói với nhau đi. Nói với ba, với mẹ, với anh chị, với em, với bạn bè... Đừng chat, đừng email, đừng post lên Facebook của nhau, hãy chạy đến gặp nhau, hay ít nhất hãy nhấc điện thoại lên, thậm chí chỉ để gọi nhau một tiếng “…ơi!” dịu dàng!.
(Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn, NXB Hội Nhà văn, tr.48-49)
Câu 1
Xác định phương thức biểu đạt chính của ngữ liệu trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm, cung cấp thông tin?
Lời giải chi tiết
Phương thức biểu đạt chính của ngữ liệu trên là phương thức nghị luận.
Giải thích:
Văn bản nêu lên thực trạng con người ngày càng ít giao tiếp trực tiếp, từ đó đưa ra lời khuyên và thuyết phục mọi người chủ động trò chuyện, chia sẻ với những người xung quanh.
Mở rộng
Nghị luận là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.
Xét về cấu tạo, câu văn thứ hai trong ngữ liệu thuộc kiểu câu gì? Vì sao?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định các cụm chủ ngữ - vị ngữ trong câu và xem xét mối quan hệ giữa chúng.
Lời giải chi tiết
- Xét về cấu tạo, câu văn thứ hai trong ngữ liệu thuộc kiểu câu ghép. Vì có nhiều hơn 2 cụm C - V và không bao chứa nhau:
- Chúng ta (C) gặp nhau qua YM, tin nhắn (V), chúng ta (C) đọc blog hay những câu status trên Facebook của nhau mỗi ngày (V), chúng ta (C) những tưởng đã hiểu hết, hiểu hết về nhau mà không cần thốt lên lời (V).
Giải thích:
Câu văn có ba cụm chủ ngữ - vị ngữ cùng làm nòng cốt câu, không bao chứa nhau, được nối với nhau bằng dấu phẩy nên là câu ghép.
Mở rộng
- Câu ghép là câu có từ hai cụm chủ ngữ – vị ngữ nòng cốt trở lên, mỗi cụm chủ ngữ – vị ngữ được gọi là một vế câu.
- Phân loại câu ghép: câu ghép đẳng lập, câu ghép chính phụ
Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ xuất hiện trong văn bản.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ ngữ, cấu trúc được lặp lại và phân tích tác dụng nhấn mạnh nội dung, biểu đạt cảm xúc.
Lời giải chi tiết
- Điệp cấu trúc câu hỏi: "Có phải chúng ta...", "Có phải vậy chăng?", "Có phải chúng ta...".
- Tác dụng:
+ Giúp câu văn trở nên nhịp nhàng, giàu trôi chảy, tha thiết và tăng tính biểu cảm.
+ Bộc lộ sự trăn trở, băn khoăn về thực trạng con người hiện đại ngày càng khoảng cách, ngại giao tiếp trực tiếp và lạm dụng mạng xã hội.
+ Thức tỉnh, gợi mở suy nghĩ cho người đọc về tầm quan trọng của lời nói và sự kết nối trực tiếp trong cuộc sống.
Giải thích:
Việc lặp lại cấu trúc “Có phải…” thể hiện những câu hỏi day dứt của tác giả về cách con người giao tiếp trong xã hội hiện đại, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết của việc trò chuyện trực tiếp với nhau.
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
Chỉ ra 02 phép liên kết về hình thức có trong ngữ liệu.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tìm các từ ngữ được lặp lại hoặc các từ ngữ dùng để nối các câu, các vế câu trong văn bản.
Lời giải chi tiết
2 phép liên kết về hình thức có trong ngữ liệu là:
- Phép lặp: Lặp lại từ ngữ “chúng ta”, “nói” trong văn bản.
- Phép nối: Sử dụng quan hệ từ “Nếu… thì…” trong câu: “Nếu muốn được hiểu thì phải được lắng nghe. Nếu muốn được lắng nghe thì phải nói trước đã.”
Giải thích:
Phép lặp giúp duy trì đối tượng và nội dung được bàn luận xuyên suốt văn bản. Phép nối thể hiện mối quan hệ điều kiện - kết quả giữa các ý, làm cho lập luận trở nên chặt chẽ.
Mở rộng
- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng của văn bản, có tác dụng làm cho văn bản trở nên mạch lạc, hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức.
- Các phép liên kết trong câu:
+ Phép nối: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan hệ với câu trước.
+ Phép thế: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.
+ Phép lặp từ ngữ: lặp lại ở câu đứng sau các từ ngữ đã có ở câu trước.
+ Phép liên tưởng: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước.
Theo em, qua ngữ liệu trên, nhà văn muốn nhắn gửi đến chúng ta điều gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Liên hệ nội dung văn bản.
- Rút ra bài học ý nghĩa.
Lời giải chi tiết
Qua ngữ liệu trên, nhà văn muốn nhắn gửi đến chúng ta rằng con người hãy quan tâm, gần gũi với nhau hơn, không nên quá lạm dụng và ỷ lại công nghệ, hãy giao tiếp, nói và chia sẻ với nhau để hiểu nhau nhiều hơn.
Đoạn văn tham khảo:
Qua ngữ liệu trên, tác giả Phạm Lữ Ân gửi gắm thông điệp về sự kết nối giữa con người với con người trong xã hội hiện đại. Sự phát triển của mạng xã hội và các phương tiện truyền thông vô tình khiến con người ngày càng thu mình lại, trở nên lười giao tiếp trực tiếp và tạo ra những khoảng cách vô hình. Tác giả nhắc nhở chúng ta không nên quá phụ thuộc, lạm dụng công nghệ hay ngộ nhận rằng những tương tác ảo trên Facebook, tin nhắn có thể thay thế cho lời nói thực sự. Để thấu hiểu, lắng nghe và gắn kết tình cảm, mỗi người cần chủ động mở lòng, bước ra khỏi thế giới ảo để trò chuyện, sẻ chia và dành sự quan tâm tới gia đình, bạn bè và những người xung quanh.
Giải thích:
Thông điệp này xuất phát từ lời nhắc nhở của tác giả: “Nếu muốn được hiểu thì phải được lắng nghe” và lời kêu gọi “hãy chạy đến gặp nhau”. Tác giả khẳng định rằng sự thấu hiểu và tình cảm giữa con người cần được vun đắp bằng những cuộc trò chuyện, sự lắng nghe và chia sẻ.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Rất nhiều người tìm kiếm sự an toàn và chắc chắn trong tư duy số đông. Họ nghĩ rằng nếu số đông người đang làm việc gì đó, việc đó chắc chắn phải đúng. Đó phải chăng là một ý
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận