Đọc hiểu Nguồn suối (Nguyễn Minh Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Ngạn thuộc loại người quen với rừng. Lần đầu mới gặp anh ta khó làm quen ngay. Anh hơi lạnh lùng. Anh không thích bắt tay, càng không thích mời mọc, xã giao, cả với khách lạ.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NGUỒN SUỐI

Nguyễn Minh Châu

(Lược: Trưa ngày ba mươi tháng Chạp, tôi theo chân anh Ngạn cùng một người chiến sĩ liên lạc tên Vang lên ăn Tết ở Pa-khen, một bản ở ngay sát biên giới giáp nước bạn Lào. Suốt dọc đường, Ngạn kể cho chúng tôi nghe những ngày đầu kháng chiến anh hoạt động trên đất Pa-khen).

Ngạn thuộc loại người quen với rừng. Lần đầu mới gặp anh ta khó làm quen ngay. Anh hơi lạnh lùng. Anh không thích bắt tay, càng không thích mời mọc, xã giao, cả với khách lạ. Những khách lạ tới huyện đội, hãy cứ đi theo anh xuống bản một chuyến, dù không ưa anh thì cũng phải nhận thấy ở cuộc đời anh có nhiều điều đáng tìm tòi để biết.

Ngạn đã ngoài bốn mươi, quê vùng xuôi, đâu tận giáp biển, nhưng từ ngày mới vào bộ đội, anh đã lăn lộn trên vùng rừng núi biên giới. Anh ở bộ đội gần hai mươi năm thì gần hai mươi năm lăn lộn trên mảnh đất này. Công tác của anh thôi thì đủ: đánh Pháp, đánh phỉ, nắm dân, tìm đất… Chúng ta hãy giở tấm bản đồ của nước Việt Nam ta. Trên địa giới miền Tây, một quãng có một cái chấm bằng hạt đất hơi lồi ra. Đó là mảnh rừng âm u có con suối mà ba chúng tôi đang đi giữa lòng nó. Chốn này, như đã nói, tôi mới đặt chân tới lần đầu. Đồng chí Vang, liên lạc của Ngạn, mới mười bảy tuổi, là người dân bản Pa-khen. Còn Ngạn? Khi Vang chưa đẻ thì Ngạn đã chiến đấu ở đây, anh và người ông ngoại của Vang là hai người đã có công đưa mảnh đất Pa-khen trở về bản đồ của Tổ quốc.

Năm 1945, dù đã có chính quyền cách mạng ở biên giới nhưng vùng đất Pa-khen vẫn bị Pháp nhập vào đất Lào, mọi giấy tờ địa chính cũ bị Pháp hủy hết. Lúc ấy, Ngạn là chiến sĩ vệ quốc đoàn chiến đấu bị thương, anh bị lạc đơn vị, anh được Y Khiêu - một người con gái người Lào cõng về, chữa lành vết thương. Sau khi vết thương khỏi, Ngạn ở lại bản tạo dựng cơ sở kháng chiến tại Pa-khen.

(Lược: Sau gần nửa năm, vùng Pa-khen liên tiếp nổ ra những trận đánh phục kích, tập kích nhỏ làm rung chuyển hệ thống đồn ải của quân Pháp và bọn thổ phỉ theo Pháp. Cảm phục tài trí và lòng dũng cảm của Ngạn, cha của Y Khiêu mời Ngạn đến uống rượu và nói với Ngạn muốn gả Y Khiêu cho anh.)

...Ông với tay lên nóc nhà lấy một ống tre, lôi từ trong cái ống tre đầy bồ hóng ra những tờ giấy bản viết bằng chữ nho và chữ nôm, có tờ đóng dấu son và đã vàng úa. Đấy là những giấy tờ mà theo cáo thị của đồn Pháp, nhà ai còn thu giấu sẽ bị đem xử bắn. Đấy là tất cả bằng chứng xác thực chứng tỏ đất Pa-khen là đất Việt Nam. Ông già Lào trao tất cả cho Ngạn, với một lời dặn: “Mảnh đất này là đất Việt Nam. Anh là người chiến sĩ bộ đội Việt Nam, anh hãy giữ lấy”.

(Trích “Nguồn suối”, Tuyển tập Nguyễn Minh Châu, Nhà xuất bản Văn học, 2006, tr 6-9)

Câu 1

Nêu dấu hiệu nhận biết ngôi kể của đoạn trích “Nguồn suối”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về các ngôi kể.

Lời giải chi tiết

- Người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp xuất hiện trong đoạn trích và kể lại câu chuyện là cơ sở để xác định ngôi kể thứ nhất của đoạn trích.

Giải thích: Ngôi kể thứ nhất là cách người kể chuyện trực tiếp xưng "tôi" hoặc "chúng tôi". Người kể là một nhân vật tham gia vào sự việc (nhân vật chính hoặc phụ). Cách kể này tái hiện suy nghĩ, cảm xúc cá nhân một cách chân thực, tạo sự đồng cảm sâu sắc với người đọc.

Câu 2

Chỉ ra những từ ngữ miêu tả tính cách của Ngạn trong đoạn trích “Nguồn suối”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Chỉ ra các hình ảnh từ ngữ miêu tả tính cách của Ngạn.

Lời giải chi tiết

- Những từ ngữ miêu tả tính cách của nhân vật Ngạn: lạnh lùng, không thích bắt tay, không thích mời mọc, xã giao.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau:

“Trên địa giới miền Tây, một quãng có một cái chấm bằng hạt đất hơi lồi ra.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- So sánh: vùng đất biên giới Pa-khen trên bản đồ với "một cái chấm bằng hạt đất hơi lồi ra" qua từ so sánh "bằng".

- Tác dụng:

+ Giúp người đọc dễ dàng hình dung ra sự nhỏ bé, xa xôi và hiểm trở của vùng đất biên giới Pa-khen trên tấm bản đồ Tổ quốc rộng lớn.

+ Thể hiện sự quan sát tinh tế, đầy tình cảm trân trọng của tác giả dành cho mảnh đất này. Dù chỉ là một "hạt đất" nhỏ bé, khiêm nhường ở nơi biên thùy, nhưng đó lại là một phần máu thịt không thể tách rời của đất nước, nơi thấm đẫm biết bao mồ hôi, xương máu và sự hy sinh thầm lặng của những người lính như Ngạn.

Câu 4

Phân tích ý nghĩa hành động của nhân vật Y Khiêu khi cõng Ngạn về chữa lành vết thương và hành động ông già người Lào trao lại những giấy tờ bám đầy bồ hóng cho Ngạn.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra ý nghĩa thông điệp tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

- Hành động của Y Khiêu: Cứu sống một người chiến sĩ vệ quốc đoàn xa lạ bị thương, lạc đơn vị. Đây là biểu tượng của tình quân dân như cá với nước, tinh thần nhân ái xuyên biên giới giữa người con gái Lào và anh bộ đội Việt Nam.

- Hành động của ông già người Lào: Trao lại báu vật chủ quyền kèm lời dặn dò thiêng liêng. Hành động này thể hiện sự tin tưởng tuyệt đối vào anh bộ đội cụ Hồ; là sự trao truyền sứ mệnh, ký thác lòng yêu nước và trách nhiệm bảo vệ từng tấc đất biên cương của Tổ quốc cho thế hệ gánh vác niềm tin của nhân dân.

Câu 5

Từ nhan đề “Nguồn suối” và nội dung đoạn trích, em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 7 - 10 câu) bày tỏ suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay trong việc giữ gìn và bảo vệ chủ quyền biên giới, lãnh thổ của Tổ quốc.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra bài học, ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Nhan đề "Nguồn suối" và câu chuyện của Ngạn nhắc nhở chúng ta về cội nguồn độc lập, về những hy sinh thầm lặng của thế hệ cha anh để giữ vững chủ quyền biên giới.

- Trách nhiệm thế hệ trẻ:

+ Cần nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia.

+ Nỗ lực học tập, rèn luyện để có đủ tri thức và sức khỏe bảo vệ đất nước.

+ Sẵn sàng cống hiến, lên đường khi Tổ quốc cần; tiếp nối tinh thần "giữ đất" của các thế hệ đi trước bằng những hành động thiết thực như tìm hiểu pháp luật biên giới, tham gia các hoạt động tình nguyện vùng cao, bảo vệ an ninh mạng...

Đoạn văn tham khảo:

Nhan đề "Nguồn suối" và câu chuyện bám bản, giữ đất của nhân vật Ngạn như một lời nhắc nhở sâu sắc về cội nguồn độc lập – nơi mỗi tấc đất biên cương đều phải đánh đổi bằng xương máu và lòng trung trinh của các thế hệ đi trước. Đối diện với dòng lịch sử hào hùng ấy, thế hệ trẻ hôm nay mang trên vai trách nhiệm thiêng liêng trong việc giữ gìn và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc. Trước hết, chúng ta cần chủ động học tập, nâng cao nhận thức và hiểu biết về lịch sử, địa lý cũng như luật pháp quốc tế về biên giới. Trong thời đại số, lòng yêu nước của thanh niên không chỉ thể hiện ở tinh thần sẵn sàng lên đường tòng quân khi Tổ quốc gọi tên, mà còn là ý thức bảo vệ chủ quyền trên không gian mạng, kiên quyết đấu tranh chống lại các thông tin sai lệch xuyên tạc lãnh thổ. Đồng thời, mỗi người trẻ có thể đóng góp sức mình qua các hoạt động thiết thực như tham gia chiến dịch tình nguyện chi viện vùng cao, giúp đỡ đồng bào biên giới phát triển kinh tế, văn hóa. Hãy nhớ rằng, biên cương chỉ thực sự vững chãi khi lòng dân đồng thuận và có sự tiếp nối sức trẻ đầy nhiệt huyết. Kế thừa tinh thần của những người đi trước như Ngạn, thế hệ hôm nay quyết tâm bảo vệ toàn vẹn từng hạt đất, ngọn suối nơi biên thùy, giữ cho mạch nguồn đất nước mãi mãi chảy xanh.

 

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close