content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Nội hàm của trải nghiệm (Mihaly Csikszentmihalyi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Để thực hiện hiệu quả các hoạt động tinh thần, một người phải học cách tập trung sự chú ý.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Để thực hiện hiệu quả các hoạt động tinh thần, một người phải học cách tập trung sự chú ý. Thiếu đi sự tập trung, ý thức sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn. Trạng thái bình thường của tâm trí là rối loạn thông tin: những suy nghĩ ngẫu nhiên chạy loạn xạ thay vì xếp thành chuỗi trình tự nhân quả logic. Nếu người ta không học cách tập trung và đầu tư công sức, các suy nghĩ sẽ phân tán mà không đạt tới kết luận nào. Ngay cả việc mơ mộng – nghĩa là kết nối các hình ảnh dễ chịu trong đầu để tạo ra một bộ phim tinh thần – cũng đòi hỏi khả năng tập trung, dường như nhiều đứa trẻ chưa từng học được cách kiểm soát sự chú ý đủ để có thể mơ mộng.

Sự tập trung đòi hỏi con người phải cố gắng nhiều hơn khi nó đối nghịch với các cảm xúc và động lực. Một học sinh ghét môn toán sẽ khó có thể tập trung vào sách giáo khoa giải tích đủ lâu để tiếp thu thông tin trong đó, họ sẽ cần được thôi thúc mạnh mẽ (chẳng hạn như qua môn) để làm được điều đó. Thông thường, một tác vụ trí óc càng khó thì việc tập trung càng vất vả hơn. Nhưng khi một người yêu thích việc mình làm và có động lực thì việc tập trung sẽ trở nên “dễ thở” cả khi gặp phải những khó khăn khách quan.

(Trích Nội hàm của trải nghiệm, trong Finding Flow – Đi tìm dòng chảy, Mihaly Csikszentmihalyi, Minh Tuấn dịch, NXB Văn học, 2025, tr. 42–43)

Câu 1

Nêu luận đề của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định vấn đề được bàn luận xuyên suốt đoạn trích, chú ý câu văn nêu trực tiếp quan điểm của tác giả.

Lời giải chi tiết

Luận đề của đoạn trích: Để thực hiện hiệu quả các hoạt động tinh thần, một người phải học cách tập trung sự chú ý.

Giải thích:

Ở đầu đoạn trích, tác giả khẳng định “một người phải học cách tập trung sự chú ý” để thực hiện hiệu quả các hoạt động tinh thần. Những phần sau tập trung giải thích hậu quả của việc thiếu tập trung và vai trò của cảm xúc, động lực đối với khả năng tập trung.

Mở rộng

Luận đề trong văn bản nghị luận là vấn đề chính (về tác phẩm, tác giả, thể loại,…) được bàn luận trong văn bản, thường thể hiện ở nhan đề, phần mở đầu hoặc được suy luận từ toàn bộ văn bản.

Một số link tham khảo:

Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản nghị luận 

Câu 2

Chỉ ra ví dụ tác giả minh họa cho việc khó tập trung khi thiếu động lực học tập.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm chi tiết cụ thể được tác giả sử dụng để minh họa cho nhận định về sự tập trung và động lực học tập. 

Lời giải chi tiết

Ví dụ minh họa: Một học sinh ghét môn toán sẽ khó có thể tập trung vào sách giáo khoa giải tích đủ lâu để tiếp thu thông tin.

Giải thích:

Ví dụ cho thấy khi không yêu thích môn học và thiếu động lực, học sinh khó duy trì sự chú ý đủ lâu để tiếp nhận và xử lí kiến thức.

Mở rộng

Bằng chứng trong văn bản nghị luận là những câu văn, đoạn văn, dòng thơ, chi tiết, hình ảnh,… được dẫn từ tác phẩm văn học; hoặc những tài liệu, trích dẫn liên quan được dùng để làm rõ cho luận điểm.

Một số link tham khảo:

Văn bản nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận

Luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng trong văn bản nghị luận 

Câu 3

Vì sao tác giả viết “thiếu đi sự tập trung, ý thức sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những lí giải của tác giả ngay sau nhận định để xác định nguyên nhân. 

Lời giải chi tiết

- Tác giả viết như vậy vì:

+ Khi thiếu tập trung, tâm trí con người sẽ ở trạng thái "rối loạn thông tin".

+ Các suy nghĩ ngẫu nhiên sẽ chạy loạn xạ, phân tán, không thể kết nối thành một chuỗi trình tự nhân quả logic để đi đến kết luận hay giải quyết vấn đề.

Giải thích:

Theo tác giả, trạng thái tự nhiên của tâm trí là “rối loạn thông tin”. Nhờ sự tập trung, con người có thể kiểm soát các suy nghĩ, sắp xếp chúng một cách có trật tự và hướng đến một kết luận. Vì vậy, thiếu tập trung khiến ý thức dễ rơi vào trạng thái hỗn loạn.

Câu 4

Anh/chị hiểu như thế nào về cụm từ “bộ phim tinh thần” trong đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Dựa vào ngữ cảnh của từ/cụm từ trong văn bản.

- Giải thích ý nghĩa của cụm từ

Lời giải chi tiết

- Cách hiểu về cụm từ "bộ phim tinh thần":

+ Là chuỗi hình ảnh diễn ra trong suy nghĩ và trí tưởng tượng của con người.

+ Đây là cách nói hình ảnh về hoạt động mơ mộng, tưởng tượng của con người.

Giải thích:

Tác giả giải thích “mơ mộng” là “kết nối các hình ảnh dễ chịu trong đầu để tạo ra một bộ phim tinh thần”. Vì vậy, “bộ phim tinh thần” là thế giới hình ảnh được con người tạo dựng trong trí tưởng tượng; để tạo ra chuỗi hình ảnh ấy, con người cũng cần có khả năng tập trung sự chú ý.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 5

Theo anh/chị, người trẻ cần làm gì để duy trì sự tập trung khi theo đuổi mục tiêu của mình? (trình bày khoảng 5-7 dòng)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý:

- Xác định động lực: Tìm thấy niềm vui hoặc ý nghĩa thực sự trong mục tiêu để việc tập trung trở nên "dễ thở" hơn.

- Rèn luyện thói quen: Tập kiểm soát sự chú ý từ những việc nhỏ nhất, loại bỏ các tác nhân gây nhiễu (điện thoại, tiếng ồn).

- Lập kế hoạch cụ thể: Chia nhỏ mục tiêu thành các bước logic để tâm trí không bị rơi vào trạng thái hỗn loạn.

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Để duy trì sự tập trung khi theo đuổi mục tiêu, người trẻ trước hết cần xác định rõ ý nghĩa của mục tiêu đối với bản thân, từ đó tạo ra động lực bền vững. Khi có động lực, việc tập trung sẽ trở nên tự nhiên và ít gượng ép hơn. Bên cạnh đó, mỗi người cần rèn luyện thói quen kiểm soát sự chú ý bằng cách hạn chế các yếu tố gây xao nhãng như điện thoại hay mạng xã hội. Việc lập kế hoạch cụ thể, chia nhỏ mục tiêu thành từng bước rõ ràng cũng giúp tư duy có định hướng, tránh rơi vào trạng thái rối loạn. Ngoài ra, cần kiên trì luyện tập mỗi ngày để nâng cao khả năng tập trung, bởi đây là một kĩ năng cần được bồi dưỡng lâu dài. Khi làm chủ được sự tập trung, người trẻ sẽ dễ dàng đạt được hiệu quả cao trong học tập và cuộc sống.

Giải thích:

Các cách làm trên xuất phát từ nội dung văn bản: có động lực thì việc tập trung trở nên “dễ thở” hơn, còn việc rèn luyện khả năng kiểm soát sự chú ý giúp con người tránh tình trạng suy nghĩ phân tán, từ đó theo đuổi mục tiêu hiệu quả hơn.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close