Đọc hiểu Hương cỏ mật (Đỗ Chu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Chiến tranh ác liệt nổ ra. Cô tôi xung phong đi bộ đội.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(Lược trích: Lúc nhân vật “tôi” còn nhỏ, “cô tôi” thường rủ “tôi” lên bờ đê tìm cỏ mật và chỉ cho “tôi” cách ngửi hương cỏ mật - mùi hương như dâng lên từ trong lòng đất, như lắng xuống từ trên trời, một vị ngọt như có thể uống được.)

Chiến tranh ác liệt nổ ra. Cô tôi xung phong đi bộ đội. Ngay lập tức cô phải vượt Trường Sơn sang Lào rồi lộn về đánh nhau ở Khe Sanh. Những bức thư cô tôi viết về ướp đầy hương cỏ mật. Bà nội tôi cầm bức thư – đã đi qua hàng trăm nơi, qua tay bao nhiêu người mới về đến đúng địa chỉ nhà tôi – khóc ngất:

- Không biết nó sống chết ra răng, chiến trường bom đạn, đã nói ở nhà lấy chồng cho tôi nhờ, cứ khăng khăng đòi ra trận.

- Thôi đi nội – tôi đón bức thư từ nội – nội đưa con đọc cho.

- Ừ, đọc đi con, đọc đi coi hắn đang ở chỗ mô con, không biết có khoẻ không để mà lo chiến đấu!

- Dạ.

Tôi đón bức thư cô tôi gửi, một mùi hương cỏ mật thơm thoảng qua trong tôi. Cô tôi viết thư, chữ con gái nắn nót và có phần điệu đà:

“Gửi mẹ và Khảm!

Con đang ở Khe Sanh mẹ ạ, sau khi vượt Trường Sơn sang Lào, chúng con lại ngược về Khe Sanh. Ở rừng vất vả lắm nhưng rất vui mẹ ạ. Các anh chị ở đây luôn yêu thương và đùm bọc lẫn nhau. Ngày đêm ngày, chiến tranh cứ thế dai dẳng không dứt. Con làm cứu thương, chăm sóc thương binh ở đoạn rừng này. Các anh bị thương nhiều lắm. Nhiều đêm nhớ nhà, nhớ mẹ, nhớ Khảm, con lại viết thư nhưng không biết những bức thư con gửi có đến được tay mẹ hay không. Nếu nó đến được tay mẹ thì hãy tin rằng, con bình yên mẹ nhé. Mùi hương cỏ mật của quê nhà luôn bên con, nghe ngọt như mùi trầu của mẹ và mùi mồ hôi của Khảm.

Khảm cố gắng học tốt cháu nhé. Lớn lên cháu sẽ là nhà văn. Cháu sẽ được đi học và không phải ra trận như cô bây giờ nữa”.

Tôi gấp bức thư lại rồi bỏ vào trong chiếc hộp sắt gọn gàng. Hộp thư chứa đầy những bức thư của cô tôi. Trong mỗi bức thư gửi về nhà, cô toàn kể chuyện chiến trường, chuyện bom đạn gầm rú... nhưng từ lá thư của cô lại tỏa ra thứ hương thơm của sự bình yên, của cuộc sống vĩnh cửu, của đất đai mùa màng và cả của sự hứa hẹn trở về... Điều đó khiến tôi tin là cô tôi không bao giờ hi sinh cả.

Một buổi chiều bình yên. Hôm đó, nắng quái ráng đỏ cả bờ đê và đám cỏ may cháy vàng. Tôi thả trâu ven đê và nằm dài riu riu mắt, gối đầu lên đám cỏ mật vừa tìm được. Chợt tôi nghe tiếng gọi đò thất thanh từ bên kia sông:

– Đò ơi! Đò ơi! Đò ơi!

Tôi vùng dậy bàng hoàng. Như không tin vào mắt mình nữa, bên kia sông là hai người bộ đội đang vẫy gọi đò. Một nam và một nữ. Người đàn ông đi nạng tập tễnh bước ra ngoài mép nước. Con thuyền chòng chành sang sông.

Tôi đứng trân trân mất một lúc. Búi cỏ mật trên tay trở nên vụng về. Rồi như có ai xúi, tôi chạy ngay xuống bến:

- Cô Thao.

- Khảm, Khảm ơi!

Tiếng kêu vọng lại của cô làm tôi chùng lòng. Nội tôi ốm lâu rồi, nằm mê man cứ ngóng tin cô hằng ngày. Những bức thư của tôi gói đầy cỏ mật bặt tin không trở lại. Sợ nội buồn, ngày nào tôi cũng lấy lá thư cũ, đọc đi rồi đọc lại cho nội. Giờ thì thôi không cần nữa, cô tôi đã thật sự trở về. Không phải tưởng tượng đâu xa xôi, rõ ràng hương cỏ mật đang tan nhanh trong không khí rất ngọt. Hình như nó lửng lơ từ trên tóc cô tôi toả ra vậy.

(Trích Hương cỏ mật, Đỗ Chu, Tạp chí Văn nghệ quân đội, 1962)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định ngôi kể trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc, vận dụng kiến thức đã học về các ngôi kể.

Lời giải chi tiết

- Dấu hiệu nhận biết: người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp tham gia vào câu chuyện.

- Ngôi kể thứ nhất.

Giải thích:

Nhân vật “tôi” người trực tiếp tham gia vào câu chuyện và kể lại các sự việc.

Mở rộng

Ngôi kể thứ nhất, khi tự xưng “tôi”, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, có thể trực tiếp nói ra những cảm tưởng, ý nghĩ của mình.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Tìm một chi tiết miêu tả sự khốc liệt của chiến tranh qua bức thư cô tôi gửi về trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm chi tiết trong bức thư trực tiếp cho thấy mức độ nguy hiểm, đau thương của chiến tranh.

Lời giải chi tiết

Một chi tiết miêu tả sự khốc liệt của chiến tranh qua bức thư của tôi gửi về trong đoạn trích là:

- Ngày đêm ngày, chiến tranh cứ thế dai dẳng không dứt.

- Các anh bị thương nhiều lắm.

Giải thích:

Chi tiết cho thấy chiến tranh diễn ra ác liệt, nhiều người lính bị thương, qua đó làm nổi bật những gian khổ, mất mát mà cô tôi và đồng đội phải đối mặt nơi chiến trường.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: "Mùi hương cỏ mật của quê nhà luôn bên con, nghe ngọt như mùi trầu của mẹ và mùi mồ hôi của Khảm."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chỉ ra biện pháp tu từ so sánh và nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết

- Biểu hiện của BPTT so sánh là: mùi hương của quê nhà so sánh với mùi trầu của mẹ và mùi mồ hôi của Khảm.

- Tác dụng về nội dung:

+ BPTT so sánh làm nổi bật mùi hương cỏ mật, mùi hương bình dị, gần gũi, quen thuộc, thấm đẫm hương vị gia đình và quê hương qua hình ảnh “mùi trầu của mẹ”, “mùi mồ hôi của Khảm” trong nỗi nhớ của nhân vật cô tôi.

+ Qua đó, tác giả thể hiện nỗi nhớ nhà, tình yêu gia đình, yêu quê hương của nhân vật cô tôi; gắn liền với điều bình dị trong cuộc sống hằng ngày, mùi hương cỏ mật không chỉ là chất xúc tác đánh thức nỗi nhớ nhà da diết, và quan trọng hơn, nó đã trở thành động lực tinh thần giúp nhân vật vượt qua thử thách, giữ vững niềm tin và ý chí chiến đấu…

- Tác dụng về nghệ thuật: giúp cho câu văn thêm sinh động, giàu hình ảnh,sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm.

Giải thích:

“Mùi trầu của mẹ” và “mùi mồ hôi của Khảm” đều là những mùi hương gắn với người thân, nên khi được đặt bên “mùi hương cỏ mật”, chúng làm nổi bật sự gắn bó giữa hương quê và tình thân. Vì vậy, chỉ một mùi hương cũng đủ gợi lên trong cô nỗi nhớ gia đình và quê hương thắm thiết.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nhận xét tình cảm của nhân vật tôi với nhân vật cô tôi trong đoạn trích

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những hành động, suy nghĩ và cảm xúc của nhân vật “tôi” dành cho cô để nhận xét.

Lời giải chi tiết

- Tình cảm của nhân vật “tôi” dành cho cô:

+ Yêu thương, gắn bó từ thuở nhỏ (cùng cô đi tìm cỏ mật, lưu giữ kỷ niệm).

+ Mong nhớ, trân trọng từng bức thư cô gửi từ chiến trường….

+ Ngưỡng mộ, tự hào về cô, người phụ nữ dũng cảm, kiên cường nơi chiến tuyến, tin tưởng vào sự trở về của cô, luôn giữ vững niềm tin ấy…

- Nhận xét:

+ Tình cảm ấy rất chân thành, sâu sắc và bền chặt, không phô trương mà lặng lẽ, âm thầm, thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa các thành viên trong gia đình,đặc biệt trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt.

+ Đó còn là biểu tượng cho lòng yêu thương, sự gắn bó giữa hậu phương và tiền tuyến, qua đó, tác giả làm nổi bật giá trị nhân văn sâu sắc, vẻ đẹp của tình người và tinh thần dân tộc trong thời kỳ chiến tranh.

Giải thích:

Những hành động: giữ gìn thư của cô, đọc thư cho nội, luôn tin cô sẽ trở về cho thấy “tôi” luôn hướng về cô bằng tình yêu thương và sự mong nhớ.

Câu 5

Từ tâm trạng của nhân vật cô tôi khi ở chiến trường, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về vai trò của tình cảm gia đình khi phải đối diện với khó khăn trong cuộc sống (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu vai trò của tình cảm gia đình đối với con người khi gặp khó khăn.

Lời giải chi tiết

- Tâm trạng của cô tôi khi ở chiến trường: nhớ gia đình (mẹ, Khảm); nhớ quê hương qua mùi hương cỏ mật… đó là động lực để cô chiến đấu ở chiến trường.

- Từ đó, ta nhận thấy vai trò quan trọng của tình cảm gia đình khi phải đối diện với khó khăn trong cuộc sống là:

+ Đó là điểm tựa tinh thần vững chắc , dù ta có thành công hay thất bại thì gia đình vẫn luôn là nơi có thể trở về, được bao bọc, yêu thương bởi vòng tay của những người thân.

+ Tình cảm gia đình giúp ta có động lực, ý chí, nghị lực để có thể vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

- Như vậy, tình cảm gia đình có vai trò vô cùng quan trọng đối với cuộc sống mỗi người, vì thế chúng ta cần phải biết trân trọng và yêu thương gia đình của mình.

Đoạn văn tham khảo:

Từ tâm trạng nhớ thương gia đình và quê hương của nhân vật "cô tôi" nơi chiến trường gian khổ, ta càng thấy rõ vai trò cốt lõi của tình cảm gia đình khi đối diện với thử thách trong cuộc sống. Trước hết, gia đình chính là điểm tựa tinh thần vững chắc và bình yên nhất, là nơi dang rộng vòng tay đón ta trở về dù ta thành công hay thất bại. Không chỉ vậy, tình yêu thương của những người thân yêu còn tiếp thêm nguồn động lực to lớn, nuôi dưỡng ý chí và nghị lực kiên cường để ta bứt phá qua mọi giông bão. Ý thức được điều đó, mỗi chúng ta cần trân trọng, nâng niu nâng và vun đắp cho tổ ấm của mình ngày một bền chặt.

Giải thích:

Cô tôi đang ở nơi chiến trường khốc liệt nhưng vẫn mang theo “mùi hương cỏ mật của quê nhà”, nhớ mẹ và nhớ Khảm. Điều đó cho thấy tình cảm gia đình luôn là nguồn động viên tinh thần, giúp con người có thêm sức mạnh để đối diện với những thử thách trong cuộc sống.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close