Đọc hiểu Gửi mẹ (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Trên đời chẳng ai lo cho ta bằng mẹ Cũng chẳng ai ta làm khổ nhiều như mẹ của ta Mẹ ơi nếu con được sống lại tuổi thơ

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

GỬI MẸ

(Lưu Quang Vũ)

Trên đời chẳng ai lo cho ta bằng mẹ

Cũng chẳng ai ta làm khổ nhiều như mẹ của ta

Mẹ ơi nếu con được sống lại tuổi thơ

Con sẽ chẳng bao giờ mải chơi trốn học

Đứa con trai nhiều lỗi lầm ương ngạnh

Sẽ không lần nào làm mẹ xót xa.

 

Ước mẹ trẻ hoài như buổi mới gặp cha

Ước con được sống suốt đời bên mẹ

Mẹ muốn ăn cả thu con chẳng nề xuống bể

Chẳng ngại lên ngàn kiếm đọt măng mai

Nhưng xứ sở ta quân Mỹ tới rồi

Cùng bè bạn con lên đường đuổi giặc.

 

Mẹ vui vẻ gánh lấy phần khó nhọc

Việc cơ quan, việc Đảng, việc nhà

Đánh Pháp năm xưa, đánh Mỹ bây giờ

Quen vất vả, mẹ quản gì sương nắng.

Đêm nay con nằm rừng xa gió lạnh

Mẹ nghỉ chưa hay đã thức rồi?

Suốt một đời chưa có lúc nghỉ ngơi

Nghĩ thương mẹ, giận quân thù quá đỗi.

 

Lo trước mọi điều mẹ thường ít nói

Mắt tin yêu nhìn thấu tận đường xa

Mọi giả dối quanh co mọi tàn bạo hận thù

Đều nát vụn trước mắt hiền của mẹ.

Dẫu cuộc đời là con đường dài thế

Con sẽ đi qua mọi đèo dốc chông gai

Bằng đôi chân của mẹ, mẹ ơi.

1969

(Trích Thơ Lưu Quang Vũ, NXB Thanh Hóa, 2005, tr 45-46).

Câu 1

Dấu hiệu nhận biết thể thơ trong văn bản trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.

Lời giải chi tiết

Dấu hiệu xác định thể thơ tự do của đoạn trích là số chữ trong các dòng không bằng nhau.

 

Mở rộng

Giải thích: - Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Theo tác giả, ai là người lo cho ta nhiều nhất?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Chỉ ra ai là người lo cho ta nhiều nhất.

Lời giải chi tiết

Theo tác giả, mẹ là người lo cho ta nhiều nhất.

 

Mở rộng

Giải thích: Sự lo lắng của mẹ là tình yêu thương vô điều kiện, theo con suốt cả cuộc đời từ khi còn nhỏ cho đến lúc trưởng thành. Đặt trong sự tương phản với việc "ta làm khổ mẹ nhiều nhất", câu thơ làm nổi bật sự bao dung, nhẫn nại và sự hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại của người mẹ Việt Nam.

Câu 3

Căn cứ vào ý thơ trong bài và cho biết: vì sao người con lại “giận quân thù” khi “nghĩ về mẹ” ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ.

- Xác định chi tiết, hình ảnh thể hiện.

Lời giải chi tiết

Người con lại “giận quân thù” khi “nghĩ về mẹ” vì: quân thù giày xéo quê hương nên con phải lên đường đánh giặc, để mẹ ở nhà một mình với biết bao gánh nặng công việc và những nỗi vất vả lo toan trong cuộc sống đời thường, khiến cho mẹ chẳng thể có được giây phút nghỉ ngơi.

 

Mở rộng

Giải thích: Sự "giận quân thù" chính là sự chuyển hóa từ tình yêu thương mẹ sâu sắc sang lý tưởng cách mạng và quyết tâm diệt giặc. Đột phá cảm xúc này cho thấy tình yêu gia đình gắn liền với tình yêu Tổ quốc của thế hệ trẻ thời kỳ chống Mỹ.

Câu 4

Tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ trong 2 câu thơ sau là gì?

Mọi giả dối quanh co mọi tàn bạo hận thù

Đều nát vụn trước mắt hiền của mẹ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Ẩn dụ: “nát vụn” - “không thể giấu giếm” Đều nát vụn trước mắt hiền của mẹ ý muốn nói đến việc mẹ nhìn thấu hết tất cả những điều xấu xa; không có gì có thể che được mắt mẹ. Mắt hiền còn biểu thị cho sự hiền từ của mẹ.

- Tác dụng:

+ Giúp cho câu thơ tăng sức gợi hình, gợi cảm, sinh động, hấp dẫn

+ Nhấn mạnh được những phẩm chất cao quý của mẹ

+ Thể hiện được niềm kính yêu và sự cảm phục của người con dành cho mẹ

 

Mở rộng

Giải thích:

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 5

Qua bài thơ, em rút ra cho mình bài học gì? (Trả lời khoảng 5 – 7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung bài thơ.

- Rút ra bài học ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Bài học về lòng biết ơn đối với những người đã sinh thành ra mình.

- Bài học về lòng hiếu thảo đối với mẹ cha.

- Bài học về niềm hạnh phúc khi có mẹ.

- Bài học về sự quan trọng của mẹ trong cuộc sống

Đoạn văn tham khảo:

Bài thơ "Gửi mẹ" của Lưu Quang Vũ mang đến bài học sâu sắc về lòng biết ơn và hiếu thảo đối với đấng sinh thành. Mẹ đã hy sinh cả tuổi thanh xuân, gánh vác bao vất vả để che chở, nuôi dưỡng ta khôn lớn mà không một lời oán trách. Vì vậy, mỗi người con cần biết trân trọng từng phút giây còn có mẹ bên đời, thể hiện tình yêu bằng những hành động thiết thực như chăm chỉ học tập, sống trách nhiệm và quan tâm, chăm sóc cha mẹ từ những điều nhỏ nhất. Đừng để sự vô tâm hay những lỗi lầm của bản thân làm phiền lòng cha mẹ, để rồi phải hối hận khi thời gian trôi qua không thể cứu vãn.

 

Mở rộng

Giải thích:

Tác giả khẳng định sẽ đi qua mọi đèo dốc chông gai "bằng đôi chân của mẹ". Bài học rút ra còn là: Tình mẫu tử không chỉ là bến đỗ bình yên để trở về, mà còn là động lực, là bản lĩnh và sức mạnh giúp mỗi người vượt qua những thử thách, cám dỗ và sự "giả dối quanh co" của cuộc đời.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close