Đọc hiểu Trăn trở đất hồi sinh (Lệ Thu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

TRĂN TRỞ ĐẤT HỒI SINH Những ngôi nhà giặc đốt hôm xưa Cỏ mọc um tùm, bước chân len vất vả Anh trở về, như trở về tất cả Bàn tay chai trăm mối gỡ ngày ngày

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản:

TRĂN TRỞ ĐẤT HỒI SINH

 

Những ngôi nhà giặc đốt hôm xưa

Cỏ mọc um tùm, bước chân lên vất vả

Anh trở về, như trở về tất cả

Bàn tay chai trăm mối gỡ ngày ngày

 

Những khu vườn chằng chịt kẽm gai

Những đầu đạn còn lẫn trong đất, cỏ

Những lưng trần phơi trong nắng, gió

Ta yêu đất này trăn trở phút hồi sinh

 

Ôi thiết tha như chính cuộc đời mình

Từng bông lúa chín vàng trên đất cũ

Mùa hợp tác, hay đầy mùa đoàn tụ

Nắng long lanh con nước ngọt lên đồng

 

Nỗi nhọc nhằn bao thuở những dòng sông

Trong mưa lũ đã nghe mùa se khát

Như đời mẹ bao tháng ngày trôi dạt

Đói màu xanh trong cát bỏng khu dồn

 

Mẹ đâu ngờ nước lại chảy lên non

Người đợi chết bỗng rỡ ràng hạnh phúc

Tiếng trống trường gọi em thơ đến lớp

Trạm xá chiều qua một cháu bé ra đời!

[...]

Ôi mảnh đất máu chan từng gốc rạ,

mồ hôi tuôn trên luống vỡ đường cày

cho thắm hồng gương mặt hôm nay

(Lệ Thu, Điềm đạm Việt Nam, NXB Văn học, 2014, tr.78-79)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về thể thơ

- Xác định đặc điểm hình thức của văn bản: số chữ trong dòng thơ, cách gieo vần, ngắt nhịp, số câu trong khổ.

Lời giải chi tiết

- Dấu hiệu xác định thể thơ:

+ Các dòng thơ không có số lượng nhất định

+ Mỗi câu thơ có độ dài khác nhau, không theo một quy tắc cố định

- Ta xác định được đây là thể thơ: Tự do

Giải thích:

Số tiếng ở các dòng thơ thay đổi linh hoạt, không theo khuôn mẫu nhất định.

Mở rộng

Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Trong văn bản, hình ảnh những ngôi nhà được miêu tả như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ ngữ trực tiếp miêu tả hình ảnh những ngôi nhà trong văn bản.

Lời giải chi tiết

- Trong văn bản, hình ảnh những ngôi nhà được miêu tả:

+ Bị giặc đốt phá

+ Cỏ mọc um tùm quanh nhà

+ Hoang tàn, đổ nát sau chiến tranh

Giải thích:

Qua hình ảnh những ngôi nhà bị giặc đốt, cỏ mọc um tùm, tác giả gợi lên hậu quả nặng nề mà chiến tranh để lại trên quê hương.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ điệp từ trong những dòng thơ sau:

“Những khu vườn chằng chịt kẽm gai

Những đầu đạn còn lẫn trong đất, cỏ

Những lưng trần phơi trong nắng, gió”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại trong các dòng thơ, sau đó phân tích tác dụng của phép điệp trên cả phương diện nghệ thuật và nội dung, đồng thời làm rõ cảm xúc của tác giả.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Điệp từ “Những”

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu cho câu thơ, làm nổi bật hàng loạt hình ảnh được nhắc đến

+ Nhấn mạnh hiện thực đau thương, hoang tàn của quê hương sau chiến tranh và sự vất vả của con người trong công cuộc hồi sinh đất nước

+ Thể hiện niềm xót xa, thương cảm xen lẫn sự trân trọng đối với quê hương và con người lao động

Giải thích:

Việc lặp lại “Những” khiến các hình ảnh xuất hiện liên tiếp, nối dài, tạo cảm giác những dấu tích chiến tranh và nhọc nhằn của con người hiện diện khắp nơi trên mảnh đất này. Từ đó, câu thơ làm nổi bật hành trình hồi sinh không dễ dàng của quê hương.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nêu nội dung của những dòng thơ sau:

“Ôi thiết tha như chính cuộc đời mình

Từng bông lúa chín vàng trên đất cũ”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các hình ảnh và từ ngữ nổi bật trong hai dòng thơ, từ đó xác định tình cảm của tác giả và nội dung được thể hiện qua hình ảnh “bông lúa chín vàng trên đất cũ”.

Lời giải chi tiết

- Nội dung những dòng thơ:

+ Thể hiện tình yêu tha thiết, gắn bó sâu nặng của con người với quê hương

+ Ca ngợi sự hồi sinh của mảnh đất sau chiến tranh qua hình ảnh những bông lúa chín vàng

+ Bộc lộ niềm vui, niềm tự hào trước cuộc sống mới đang dần hồi sinh trên quê hương đau thương năm nào

Giải thích:

“Đất cũ” từng chịu nhiều đau thương nhưng nay đã “lúa chín vàng”, cho thấy sự sống đang trở lại. Vì thế, hình ảnh mùa màng vừa gợi thành quả lao động vừa trở thành biểu tượng cho sự hồi sinh và niềm hạnh phúc của con người trên quê hương.

Câu 5

Hai ngữ liệu sau có sự tương đồng nào về ý nghĩa?

“Ôi mảnh đất máu chan từng gốc rạ,

mồ hôi tuôn trên luống vỡ đường cày

cho thắm hồng gương mặt hôm nay”

(Trăn trở đất hồi sinh, Lệ Thu)

“Sự sống nảy sinh từ cái chết, hạnh phúc hiện hình từ trong những hy sinh, gian khổ, ở đời này không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy.”

(Mùa lạc, Nguyễn Khải)

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc và hiểu nội dung của hai ngữ liệu

- Tìm điểm giống nhau về tư tưởng, thông điệp

Lời giải chi tiết

- Sự tương đồng về ý nghĩa:

+ Cả hai ngữ liệu đều khẳng định: sau đau thương, mất mát và gian khổ, con người sẽ hướng tới sự sống, hạnh phúc và tương lai tốt đẹp hơn

+ Ca ngợi sức sống mãnh liệt, ý chí vượt qua khó khăn của con người

+ Nhấn mạnh giá trị của sự hi sinh, lao động và niềm tin trong cuộc sống

Giải thích:

Ở ngữ liệu thứ nhất, “máu” và “mồ hôi” của con người đã góp phần làm nên “gương mặt hôm nay” tươi đẹp. Ở ngữ liệu thứ hai, “cái chết”, “hy sinh, gian khổ” lại trở thành điểm khởi đầu cho “sự sống” và “hạnh phúc”. Cả hai đều nhấn mạnh rằng những thành quả tốt đẹp của cuộc sống được tạo nên từ sự hi sinh, nỗ lực và ý chí vượt qua khó khăn.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close