Đọc hiểu Trường ca những người đi tới biển (Thanh Thảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Những dấu chân lùi lại phía sau Dấu chân in trên đời chúng tôi những tháng năm trẻ nhất Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TRƯỜNG CA NHỮNG NGƯỜI ĐI TỚI BIỂN

Những dấu chân lùi lại phía sau

Dấu chân in trên đời chúng tôi những tháng năm trẻ nhất

Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Dày như cỏ

Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ

Cơn gió lạ một chiều không rõ rệt

Hoa chuẩn bị âm thầm trong đất

Nơi đó nhất định mùa xuân sẽ bùng lên

Hơn một điều bất chợt

 

Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?

(Trường ca Những người đi tới biển, Thanh Thảo)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp, thi luật,...

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, nhịp thơ linh hoạt.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Tìm và phân tích hiệu quả của 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong các câu thơ sau:

"Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Dày như cỏ

Yêu mến và mãnh liệt như cỏ."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm hình ảnh được đối chiếu với “cỏ”, sau đó nêu tác dụng về nội dung, nghệ thuật và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp nghệ thuật: so sánh, điệp cấu trúc

+ So sánh: ( Mười tám hai mươi sắc như cỏ; dày như cỏ; yếu mềm và mãnh liệt như cỏ)

+ Điệp cấu trúc: như cỏ

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời thơ; làm cho hình tượng thơ trở nên giàu chất triết lý và truyền cảm hứng mạnh mẽ đến người đọc.

+ Nhấn mạnh và khẳng định một cách tuyệt đối sức sống bền bỉ, dẻo dai, không gì khuất phục được của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh. Cỏ dù nhỏ bé nhưng có sức sinh sôi kỳ diệu, cũng như thế hệ thanh niên sẵn sàng dâng hiến trọn vẹn tuổi đôi mươi cho Tổ quốc.

Giải thích:

“Cỏ” là hình ảnh bình dị nhưng có sức sống bền bỉ. So sánh tuổi trẻ với cỏ giúp tác giả vừa làm nổi bật vẻ đẹp tự nhiên, trẻ trung của những người lính, vừa nhấn mạnh sức sống và ý chí không dễ khuất phục của họ.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 3

Anh/chị hiểu như thế nào về các câu thơ sau:

"Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình

(Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc)

Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc?"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của “tuổi hai mươi” và mối quan hệ giữa việc “tiếc” tuổi trẻ với trách nhiệm đối với Tổ quốc. 

Lời giải chi tiết

- Những tuổi hai mươi: cách nói về tuổi trẻ nói chung, là khoảng thời gian thanh xuân quý giá chứ không phải nói về năm 20 tuổi một cách cụ thể); "ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc". Nếu ai cũng ích kỉ, hẹp hòi, chăm lo cuộc sống của riêng mình, không có trách nhiệm với Tổ quốc thì Tổ quốc sao có thể tồn tại?

- Nội dung câu thơ: Nêu cao tinh thần, trách nhiệm của mỗi công dân (đặc biệt là thế hệ trẻ) trong cuộc kháng chiến chống Mĩ: Tự nguyện, sẵn sàng hi sinh tuổi trẻ của mình để bảo vệ non sông đất nước.

Giải thích:

Câu thơ trong ngoặc “Những tuổi hai mươi làm sao không tiếc” cho thấy sự hi sinh ấy không hề dễ dàng. Chính vì biết tiếc tuổi trẻ mà sự lựa chọn “không tiếc đời mình” càng trở nên cao đẹp, thể hiện lòng yêu nước và trách nhiệm với Tổ quốc.

Câu 4

Đoạn thơ gợi lên những vẻ đẹp nào của hình tượng người lính trong những năm chống Mĩ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào các hình ảnh về tuổi trẻ, sức sống và sự hi sinh trong đoạn thơ để khái quát vẻ đẹp người lính.

Lời giải chi tiết

- Vẻ đẹp của hình tượng người lính trong những năm chống Mĩ: kiên cường, mạnh mẽ, đoàn kết, lãng mạn, nhiệt huyết,...

Giải thích:

Những người lính đều đang ở tuổi mười tám, đôi mươi nhưng đã tự nguyện đặt vận mệnh Tổ quốc lên trên hạnh phúc cá nhân. Sự đối lập giữa “tiếc tuổi hai mươi” và “không tiếc đời mình” làm nổi bật vẻ đẹp của lòng yêu nước và tinh thần hi sinh.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Anh/ chị có suy nghĩ gì về thế hệ trẻ Việt Nam qua những câu thơ sau:

"Mười tám hai mươi sắc như cỏ

Dày như cỏ

Yếu mềm và mãnh liệt như cỏ"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích hình ảnh “cỏ” để làm rõ vẻ đẹp của thế hệ trẻ, sau đó nêu suy nghĩ và bài học. 

Lời giải chi tiết

- Tuổi trẻ Việt Nam với vẻ đẹp tâm hồn: sức trẻ, sự mạnh mẽ, ý chí quật cường và tinh thần quyết chiến quyết thắng; sự bền bỉ, dẻo dai..

-> Những câu thơ là lời động viên đồng thời thể hiện niềm tin tưởng, tự hào của tác giả.

Đoạn văn tham khảo:

Qua những câu thơ đặc sắc trên, thế hệ trẻ Việt Nam hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn vô cùng cao đẹp và sức sống tràn đầy. Hình ảnh so sánh "cỏ" đã ngợi ca thế hệ mười tám, đôi mươi mang trong mình ý chí quật cường, sự dẻo dai, bền bỉ và tinh thần quyết chiến quyết thắng trước giông bão thời đại. Dù có những phút giây "yếu mềm" mang tính bản năng của con người, nhưng trên hết họ vẫn trỗi dậy đầy "mãnh liệt", sẵn sàng gắn kết tạo nên một làn sóng đông đảo bảo vệ Tổ quốc. Đoạn thơ không chỉ là lời khẳng định bản lĩnh của một thế hệ anh hùng mà còn gửi gắm niềm tự hào, tin tưởng sâu sắc của tác giả vào tương lai đất nước. Từ đó, thế hệ hôm nay càng thêm trân trọng và ý thức rõ trách nhiệm tiếp nối truyền thống quý báu ấy của cha anh.

Giải thích:

“Cỏ” tuy nhỏ bé, bình dị nhưng có sức sống bền bỉ, luôn có khả năng vươn lên. Hình ảnh ấy phù hợp để biểu tượng hóa thế hệ mười tám, đôi mươi: trẻ trung nhưng không yếu đuối, bình dị mà giàu sức mạnh, biết vượt qua gian khổ để cống hiến cho đất nước. Đặc biệt, trong mạch thơ, vẻ đẹp ấy được khẳng định bằng sự sẵn sàng hi sinh tuổi trẻ, vì vậy hình tượng thế hệ trẻ càng trở nên đáng trân trọng.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close