Đọc hiểu Bài thơ của một người yêu nước mình (Trần Vàng Sao) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

“Lòng thương cây nhớ cội” trong đoạn trích gợi nhắc đến truyền thống uống nước nhớ nguồn/lẽ sống tình nghĩa, thủy chung, hướng về nguồn cội.

- Các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ:

+ Biện pháp điệp từ “có” ba lần ở đầu các dòng thơ.

+ Biện pháp liệt kê: liệt kê những làn điệu dân ca, giá trị văn hóa truyền thống: bài mái đẩy, sáu câu vọng cổ, ba ông táo.

+ Biện pháp so sánh: tuổi thơ buồn như giọt nước trong lá sen.

- Hiệu quả của việc sử dụng các biện pháp tu từ:

+ Thể hiện hình ảnh đất nước qua những giá trị văn hóa, tinh thần phong phú, sâu sắc, gần gũi, thân thương, mang trong đó cuộc sống, tâm hồn của nhân dân. Từ đó, nhân vật trữ tình bộc lộ niềm tự hào, tình yêu nước tha thiết, cùng những suy tư về số phận con người gắn với những thăng trầm của đất nước.

+ Làm tăng tính hàm súc, sức gợi lớn lao của ngôn ngữ thơ, có khả năng thể hiện nội dung, cảm xúc tinh tế, phong phú. Ngoài ra, các biện pháp tu từ tạo cho đoạn thơ nhịp điệu nhanh, hối hả, giọng điệu cồn cào, thiết tha, khắc khoải.

- Tình yêu nước của nhân vật trữ tình bộc lộ trong đoạn trích là tình yêu đất nước từ cái nhìn hiện thực, đất nước còn nghèo khổ; từ những gì nhỏ bé bình dị, mộc mạc, gắn bó với cuộc sống, số phận của mỗi con người, với truyền thống, tâm thức, tình cảm của dân tộc.

- Trên cơ sở hiểu ý thơ, tình yêu nước của nhân vật trữ tình, học sinh có thể trình bày suy nghĩ riêng của mình theo nhiều cách khác nhau và lí giải dựa vào thực tế, quy luật tình cảm, cảm xúc. Dưới đây là gợi ý:

+ Tình yêu nước ấy thiết tha, sâu sắc, tinh tế.

+ Tình yêu nước ấy lớn lao, cao cả và thiêng liêng

+ Tình yêu nước ấy tự nhiên, tự nguyện, trở thành một phần đời sống, tâm hồn con người, truyền thống dân tộc...

Đoạn văn tham khảo:

Tình yêu đất nước không phải là điều gì xa xôi mà bắt nguồn từ những điều nhỏ bé, giản dị trong đời sống hằng ngày. Đó có thể là tình yêu mái nhà, con đường quen thuộc, tiếng nói quê hương hay những giá trị văn hóa truyền thống gần gũi. Chính từ những điều bình dị ấy, mỗi người hình thành sự gắn bó sâu sắc với nơi mình sinh ra và lớn lên. Tình yêu đất nước từ những điều nhỏ bé giúp con người biết trân trọng cuộc sống, nâng niu những giá trị thân thuộc và có ý thức gìn giữ, bảo vệ chúng. Đồng thời, nó còn thôi thúc mỗi cá nhân sống có trách nhiệm hơn, bắt đầu từ những hành động đơn giản như học tập tốt, sống tử tế, góp phần xây dựng cộng đồng. Ngược lại, nếu thờ ơ với những điều gần gũi, con người sẽ khó có được tình yêu nước chân thành. Vì vậy, mỗi chúng ta cần nuôi dưỡng tình yêu đất nước từ những điều bình dị nhất, để từ đó tạo nên những giá trị lớn lao và bền vững cho dân tộc.