Đọc hiểu Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây (Phạm Tiến Duật) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

(1) Cùng mắc võng trên rừng Trường Sơn Hai đứa ở hai đầu xa thắm Đường ra trận mùa này đẹp lắm

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TRƯỜNG SƠN ĐÔNG, TRƯỜNG SƠN TÂY

(Phạm Tiến Duật)

(1) Cùng mắc võng trên rừng Trường Sơn

Hai đứa ở hai đầu xa thẳm

Đường ra trận mùa này đẹp lắm

Trường Sơn Đông nhớ Trường Sơn Tây.

 

(2) Một dãy núi mà hai màu mây

Nơi nắng nơi mưa, khí trời cũng khác

Như anh với em, như Nam với Bắc

Như Đông với Tây một dải rừng liền.

 

(3) Trường Sơn Tây anh đi, thương em

Bên ấy mưa nhiều, con đường gánh gạo

Muỗi bay rừng già cho dài tay áo

Rau hết rồi, em có lấy măng không?

 

(4) Em thương anh bên Tây mùa đông

Nước khe cạn, bướm bay lèn đá

Biết lòng anh say miền đất lạ

Chắc em lo đường chắn bom thù.

 

(5) Anh lên xe, trời đổ cơn mưa

Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ

Em xuống núi nắng về rực rỡ

Cái nhành cây gạt mối riêng tư.

 

(6) Đông sang tây không phải đường thư

Đường chuyển đạn và đường chuyển gạo

Đông Trường Sơn, cô gái “ba sẵn sàng” xanh áo

Tây Trường Sơn, bộ đội áo màu xanh.

 

(7) Từ nơi em gửi đến nơi anh

Những đoàn quân trùng trùng ra trận

Như tình yêu nối lời vô tận

Đông Trường Sơn, nối Tây Trường Sơn.

(Theo Thơ tình người lính, NXB Phụ nữ Hà Nội, 2004, trang 81,82)

Câu 1

Nêu dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp, thi luật,...

Lời giải chi tiết

Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau là dấu hiệu của thể thơ tự do.

Giải thích:

Dấu hiệu xác định thể thơ tự do của bài thơ là số tiếng ở các dòng thơ không hoàn toàn cố định,

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Chỉ ra những câu thơ miêu tả sự khác nhau về thời tiết giữa Trường Sơn Đông và Trường Sơn Tây trong khổ thơ thứ hai.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ khổ thơ thứ 2

- Xác định những câu thơ miêu tả sự khác nhau về thời tiết giữa Trường Sơn Đông và Trường Sơn Tây.

Lời giải chi tiết

Những câu thơ miêu tả sự khác nhau về thời tiết giữa Trường Sơn Đông và Trường Sơn Tây:

"Một dãy núi mà hai màu mây'

"Nơi nắng nơi mưa, khí trời cũng khác"

Giải thích:

Các hình ảnh “hai màu mây”, “nơi nắng nơi mưa”, “khí trời cũng khác” trực tiếp cho thấy dù cùng nằm trên một dãy núi Trường Sơn nhưng hai phía Đông và Tây lại có điều kiện thời tiết khác biệt.

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong những dòng thơ sau:

"Anh lên xe, trời đổ cơn mưa

Cái gạt nước xua đi nỗi nhớ

Em xuống núi nắng về rực rỡ

Cái nhành cây gạt nỗi riêng tư"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định sự vật được nhân hóa và hành động vốn thuộc về con người được gán cho sự vật; từ đó phân tích tác dụng về nội dung và cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng qua các hình ảnh:

+ "Cái gạt nước" có hành động "xua đi nỗi nhớ".

+ "Cái nhành cây" có hành động "gạt nỗi riêng tư".

- Tác dụng:

+ Biến những vật vô tri vô giác trở thành những thực thể có linh hồn, có tư tưởng và biết sẻ chia, đồng cảm với tâm tư của con người.

+ Nhấn mạnh thế giới nội tâm đầy ắp nỗi nhớ nhung, tình cảm riêng tư sâu nặng của "anh" và "em".

+ Đồng thời, việc "xua đi" và "gạt" lại cho thấy tinh thần lạc quan, ý chí quyết tâm vượt lên trên tình cảm cá nhân để toàn tâm toàn ý cống hiến cho nhiệm vụ chung của đất nước, vì sự nghiệp chiến đấu giải phóng miền Nam.

Giải thích:

“Xua đi nỗi nhớ”, “gạt nỗi riêng tư” vốn là những hành động mang ý nghĩa tinh thần của con người nhưng được gắn cho “cái gạt nước” và “cái nhành cây”. Cách diễn đạt này khiến cảnh vật như cùng mang tâm trạng với người lính. Qua đó, nỗi nhớ càng trở nên cụ thể, đồng thời cho thấy tình yêu riêng được đặt trong sự hòa quyện với tình yêu đất nước và nhiệm vụ chiến đấu.

Mở rộng

Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Link tham khảo: Khái niệm nhân hóa

Câu 4

Nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát tình cảm, cảm xúc được thể hiện xuyên suốt qua hình ảnh người lính, người nữ thanh niên xung phong, tình yêu đôi lứa và cuộc chiến đấu trên Trường Sơn. 

Lời giải chi tiết

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là: Tình yêu đôi lứa thiết tha, sâu nặng hòa quyện chặt chẽ với tình yêu Tổ quốc, tình đồng chí và lý tưởng cách mạng cao đẹp.

Giải thích:

Bài thơ vừa khắc họa nỗi nhớ thương, tình cảm gắn bó của anh và em, vừa tái hiện cuộc sống chiến đấu gian khổ trên tuyến đường Trường Sơn. Tình yêu riêng không tách rời nhiệm vụ chung mà trở thành nguồn động viên để họ gác lại “mối riêng tư”, cùng hướng về cuộc chiến đấu và mục tiêu thống nhất đất nước. Vì vậy, tình yêu đôi lứa trong bài thơ mang vẻ đẹp vừa lãng mạn, tha thiết, vừa gắn bó với lý tưởng và tình yêu Tổ quốc.

Mở rộng

- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra 

- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:

+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm

+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.

Link tham khảo: 

Cảm hứng chủ đạo trong tác phẩm và cách xác định

Cảm hứng chủ đạo trong thơ

Câu 5

Bài thơ gợi cho anh/chị những suy nghĩ gì về tình yêu nước của những người lính Trường Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những biểu hiện của tình yêu nước được thể hiện trong bài thơ, từ đó nhận xét vẻ đẹp của người lính Trường Sơn và liên hệ với nhận thức, trách nhiệm của bản thân.

Lời giải chi tiết

- Tình yêu nước của những người lính, cô gái thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn không hề giáo điều mà được cụ thể hóa bằng hành động "ra trận", "chuyển đạn", "gánh gạo" bất chấp bom đạn, mưa ngàn, suối cạn.

- Giữa chiến trường ác liệt, họ vẫn tìm thấy nét đẹp của "mùa ra trận", vẫn gửi cho nhau những lời hỏi han ân cần. Đó là biểu hiện của một lòng yêu nước kiên cường nhưng cũng đầy chất thơ.

- Họ biết biến nỗi nhớ nhung, tình yêu đôi lứa thành động lực tinh thần mạnh mẽ, gác lại niềm riêng để cùng hướng về mục tiêu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Đoạn văn tham khảo:

Bài thơ Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây đã khơi gợi trong em những suy nghĩ vô cùng sâu sắc và lòng ngưỡng mộ khâm phục trước tình yêu nước cao đẹp của thế hệ cha anh trên tuyến đường huyền thoại thời kỳ chống Mỹ. Trước hết, lòng yêu nước của người lính Trường Sơn được thể hiện qua tinh thần quả cảm, sẵn sàng cống hiến tuổi thanh xuân cho độc lập dân tộc. Giữa muôn vàn gian khổ của đại ngàn, từ sự khắc nghiệt của thời tiết "nơi nắng nơi mưa", muỗi rừng cho đến sự rình rập của "bom thù", họ vẫn vững vàng trên những "con đường gánh gạo", những chuyến xe "chuyển đạn" hướng về tiền tuyến. Đặc biệt, tình yêu nước ấy không hề khô khan mà vô cùng lãng mạn, trẻ trung. Nó hòa quyện chặt chẽ với tình yêu đôi lứa và tình đồng chí thiết tha. Nỗi nhớ thương không làm họ yếu lòng mà trở thành điểm tựa tinh thần, giúp họ khéo léo "xua đi nỗi nhớ", "gạt mối riêng tư" để toàn tâm toàn ý chiến đấu. Nhìn vào tình yêu nước của những người lính năm xưa, thế hệ trẻ hôm nay càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình và ý thức rõ hơn về trách nhiệm của bản thân trong việc cống hiến và xây dựng đất nước.

Giải thích:

Tình yêu nước của người lính được thể hiện bằng những hành động “gánh gạo”, “chuyển đạn”, “ra trận”, bất chấp mưa nắng, bom đạn và những gian khổ nơi chiến trường. Dù có tình yêu đôi lứa và những nỗi nhớ riêng, họ vẫn biết “xua đi nỗi nhớ”, “gạt mối riêng tư” để hoàn thành nhiệm vụ. Điều đó cho thấy tình yêu nước của họ vừa mãnh liệt, kiên cường, vừa gắn liền với trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close