Đọc hiểu Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi Gió rừng cao xạc xào lá đổ Gió mù mịt những con đường bụi đỏ

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi

Gió rừng cao xạc xào lá đổ

Gió mù mịt những con đường bụi đỏ

Những dòng sông ào ạt cánh buồm căng

(…)

Dẫu đêm nay ngọn gió mùa hè

Còn bề bộn một vùng gạch ngói

Lịch sử quay những vòng xoáy gian nan

Đất nước tôi như một con thuyền

Lướt trên sóng những ngực buồm trắng xóa.

Ước chi được hóa thành ngọn gió

Để được ôm trọn vẹn nước non này

Để thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá

Để mát rượi những mái nhà nắng lửa

Để luôn luôn được trở lại với đời…

(Trích Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, Lưu Quang Vũ, Tinh hoa thơ Việt, NXB Hội nhà văn, 2007, tr.313,317)

Câu 1

Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm về mục đích biểu đạt, cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các biện pháp tu từ để xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản. 

Lời giải chi tiết

Văn bản trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.

Giải thích:

Đoạn thơ sử dụng nhiều hình ảnh giàu sức gợi, ngôn ngữ biểu cảm và các biện pháp tu từ nhằm bộc lộ tình yêu, cảm xúc của tác giả đối với đất nước.

Mở rộng

Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật là phong cách được dùng trong sáng tác văn chương

Link tham khảo: Tổng hợp các phong cách ngôn ngữ

Câu 2

Chỉ rõ hiệu quả của phép điệp được sử dụng trong khổ thơ cuối của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại trong khổ thơ, sau đó phân tích tác dụng của sự lặp lại đối với nhịp điệu, nội dung và cảm xúc của chủ thể trữ tình. 

Lời giải chi tiết

- Điệp từ “Để”

- Tác dụng: tăng sức gợi hình, gợi cảm, tạo nhịp điệu cho câu thơ

+ Nhấn mạnh mong muốn, khao khát trong con người khi muốn góp phần làm đẹp quê hương

+ Cho thấy khao khát, cho thấy tình yêu quê hương đất nước nồng nàn trong thi nhân

Giải thích:

Việc lặp lại “Để” mở ra liên tiếp những mục đích, ước nguyện, khiến khát vọng cống hiến hiện lên mãnh liệt và không ngừng nghỉ. Càng về cuối, tình yêu đất nước càng chuyển thành ý thức muốn được gắn bó và dâng hiến cho cuộc đời.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 3

Qua đoạn trích, anh/chị có cảm nhận gì về vẻ đẹp của non sông đất nước?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những hình ảnh thiên nhiên, không gian đất nước và cảm xúc của tác giả để khái quát những vẻ đẹp nổi bật của non sông, đồng thời chỉ ra tình cảm mà vẻ đẹp ấy gợi lên.

Lời giải chi tiết

Vẻ đẹp của non sông đất nước rất đáng quý, đáng trân. Mỗi một hình ảnh tươi đẹp của non sông đất nước đều gắn liền với bao khát khao trong con người. Quê hương bình dị, mộc mạc đã in hằn trong tâm trí con người và tạo nên non sông với muôn ngàn vẻ đẹp. Đâu đâu trên đất nước cũng là con người với khao khát dựng xây quê hương và cống hiến vì ngày mai.

Giải thích:

Các hình ảnh thiên nhiên trải rộng từ rừng, đường, sông đến đèo, nhà tạo nên một không gian đất nước phong phú, rộng lớn. Hình ảnh “đất nước tôi như một con thuyền / Lướt trên sóng” còn thể hiện sức sống, khả năng vượt qua gian khó và hướng về phía trước của đất nước.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Theo anh/chị, "gió và tình yêu" trong đoạn thơ có gì giống nhau?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào cách tác giả xây dựng hình tượng “gió” và đặt nó song hành với “tình yêu”, từ đó tìm những đặc điểm chung được thể hiện trong đoạn thơ. 

Lời giải chi tiết

Gió và tình yêu có điểm chung là:

+ Đều có từ xa xưa, bắt đầu và tồn tại cho tới ngày nay, cùng đất nước trải qua bao thăng trầm, biến cố lịch sử

+ Gió và tình yêu có ở khắp mọi nơi

Giải thích:

Gió có thể đi qua rừng, đường, sông, đèo và những mái nhà; tình yêu cũng có thể lan tỏa từ con người đến quê hương, từ cá nhân đến cộng đồng. Vì thế, “gió” trở thành hình ảnh ẩn dụ cho tình yêu đất nước rộng lớn, tự do và luôn vận động, lan tỏa.

Câu 5

Anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xuất phát từ tình yêu và khát vọng cống hiến cho đất nước được thể hiện trong đoạn thơ, xác định những trách nhiệm thiết thực của tuổi trẻ trong học tập, lao động, lối sống và bảo vệ Tổ quốc. 

Lời giải chi tiết

- Ý thức được đất nước đã trải qua những "vòng xoáy gian nan" của lịch sử để có được hòa bình hôm nay; trân trọng giá trị thiêng liêng của chủ quyền và nền độc lập dân tộc.

- Trong học tập và lao động: Chủ động tích lũy tri thức, rèn luyện kỹ năng, không ngừng sáng tạo để góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, đưa "con thuyền" Tổ quốc vững vàng hội nhập quốc tế.

- Trong cuộc sống thường ngày: Sống có lý tưởng, biết yêu thương, sẻ chia; sẵn sàng cống hiến hết mình, đem "ngọn gió" của sức trẻ để "thổi ấm", xoa dịu những mảnh đời khó khăn hay những vùng miền còn gian khổ.

- Khi Tổ quốc cần: Sẵn sàng xả thân, bảo vệ vững chắc chủ quyền và an ninh quốc gia.

- Phê phán lối sống ích kỷ, thờ ơ, thiếu lý tưởng của một bộ phận thanh niên hiện nay; tự nhắc nhở bản thân học tập và tu dưỡng đạo đức mỗi ngày.

Đoạn văn tham khảo:

Từ những vần thơ đầy lay động của Lưu Quang Vũ trong bài Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, ta càng thấm thía về trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với Tổ quốc hôm nay. Đất nước đã bước qua những "vòng xoáy gian nan" của lịch sử để khoác lên mình màu áo của hòa bình, độc lập. Chính vì vậy, tuổi trẻ, chủ nhân tương lai của đất nước, mang trên vai sứ mệnh vô cùng thiêng liêng. Trách nhiệm ấy trước hết là sự nỗ lực không ngừng trong học tập, rèn luyện tri thức và đạo đức để cống hiến sức mình cho công cuộc hiện đại hóa nước nhà. Tuổi trẻ cần sống có lý tưởng cao đẹp, biết nuôi dưỡng khát vọng tựa như "ngực buồm trắng xóa" đưa con thuyền đất nước vươn xa ra biển lớn toàn cầu. Không chỉ dừng lại ở nhận thức, trách nhiệm còn là những hành động sẻ chia cụ thể: dám đi đến những nơi gian khó, mang sức trẻ và tình yêu thương để "thổi ấm những đỉnh đèo buốt giá", xây dựng quê hương giàu đẹp. Đứng trước vận hội mới, mỗi chúng ta cần gạt bỏ lối sống ích kỷ, thờ ơ, hòa dòng chảy cá nhân vào dòng chảy chung của dân tộc, quyết tâm gìn giữ và bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc.

Giải thích:

Đất nước được xây dựng từ sự đóng góp của mỗi cá nhân. Vì vậy, trách nhiệm của tuổi trẻ là cần học tập nghiêm túc, sống tử tế, làm tốt công việc của mình và biết đặt lợi ích chung bên cạnh lợi ích cá nhân. 

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close