Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Tôi đi trên những con đường rừng cũ (Hoàng Phủ Ngọc Tường) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

(1) Ai hành quân qua đây Trên lối mòn trâu kéo gỗ Ai dừng chân nơi đây

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TÔI ĐI TRÊN NHỮNG CON ĐƯỜNG RỪNG CŨ

(Hoàng Phủ Ngọc Tường)

(1) Ai hành quân qua đây

Trên lối mòn trâu kéo gỗ

Ai dừng chân nơi đây

Còn dấu tro tàn bếp lửa

Đồng chí nào chia tay nơi đây

Ngã ba rừng hoang lá đầy.

(2) Ôi những con đường chỉ một lần qua

Hai mươi năm mấy ai còn nhớ

Nhưng từ đó cây hoang rừng già

Thương mãi đàn con gian khổ

Đất nhớ chân người thiết tha

(3) Mẹ Trường Sơn tóc mây bạc phơ

Chiều khói xanh mưa nguồn chớp bể

Hai mươi năm dài trên trán mẹ

Những con đường rừng vẽ nét ưu tư.

(4) Tôi đi trên những con đường ấy

Mang Việt Nam trong linh hồn

Cuộc hành trình trên hai mươi năm chân chưa hề mỏi

Nên tôi theo đường rừng mê mải vượt Trường Sơn.

(5) Đêm nay trên đường đánh Mỹ

Tôi dừng chân mắc võng qua đêm

Nghe suối khuya động tiếng thì thầm

Như tiếng ai nói cười trong giấc ngủ.

(6) Quên một ngày đường dài nắng đổ

Trong giấc mơ thơm mùi cỏ lá

Ai người xưa một lần qua đây

Đang cùng tôi có một đêm nay.

(7) Người trước người qua đây hành quân giết giặc

Người sau qua đây đắn gỗ cất nhà

Trên dấu chân người nhọc nhằn gian khổ

Loài lan rừng mùa xuân nở hoa.

(Rừng - 1968)

(Theo Tiếng Việt qua thơ tình mười thế kỉ, Hoàng Tuấn, NXB Văn hóa thông tin, 2010, tr.505 - 506)

Câu 1

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Phương pháp giải

Dựa vào đại từ xưng hô và những câu thơ trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của người nói.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: tôi

Giải thích:

Đại từ “tôi” được sử dụng trực tiếp trong các câu thơ: “Tôi đi trên những con đường ấy”, “Tôi dừng chân mắc võng qua đêm”, qua đó người nói trực tiếp kể, cảm nhận và bộc lộ tình cảm về những con đường Trường Sơn.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Chỉ ra 02 hình ảnh nhân hóa trong khổ thơ (3).

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc và tìm hình ảnh nhân hóa trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh nhân hóa trong khổ thơ (3): Mẹ Trường Sơn, tóc mây bạc phơ, trán mẹ, con đường rừng vẽ nét ưu tư.

Giải thích:

“Trường Sơn” được gọi là “Mẹ”, có “tóc”, “trán”; “con đường rừng” được gán cho hành động “vẽ nét ưu tư” vốn thuộc về con người. Cách nhân hóa khiến thiên nhiên Trường Sơn trở nên gần gũi, có tâm hồn và mang dáng dấp của một người mẹ chịu nhiều gian lao, thương nhớ.

Mở rộng

Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Link tham khảo: Khái niệm nhân hóa

Câu 3

Trình bày những cảm xúc của nhân vật trữ tình được bộc lộ trong các dòng thơ sau:

"Quên một ngày đường dài nắng đổ

Trong giấc mơ thơm mùi cỏ lá"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào hình ảnh “quên”, “giấc mơ”, “thơm mùi cỏ lá” để xác định trạng thái tâm hồn của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Những cảm xúc của nhân vật trữ tình trong các dòng thơ:

- Những mệt nhọc của một ngày dài hành quân tan biến.

- Tâm hồn thư thái, nhẹ nhàng.

Giải thích:

Sau một ngày “nắng đổ”, nhân vật trữ tình được đắm mình trong “giấc mơ thơm mùi cỏ lá”. Hương thơm của cỏ lá và giấc mơ đem đến cảm giác êm dịu, giúp người lính tạm quên gian khổ, mệt nhọc của hành trình.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Phân tích ngắn gọn ý nghĩa của hình ảnh mang tính biểu tượng trong câu cuối bài thơ:

"Loài lan rừng mùa xuân nở hoa."

Xem lời giải

Phương pháp giải

Phân tích hình ảnh theo hai phương diện: ý nghĩa tả thực và ý nghĩa biểu tượng trong mạch thơ.

Lời giải chi tiết

- Hình ảnh mang tính biểu tượng: lan rừng mùa xuân nở hoa.

- Ý nghĩa:

+ Miêu tả không gian rừng Trường Sơn mùa xuân: những bông hoa lan nở trên con đường hành quân, tạo ra một không gian đẹp thơ mộng, tươi mới đầy sức sống.

+ Gợi vẻ đẹp tâm hồn của người lính: vừa hào hoa, lãng mạn vừa kiên cường, quyết liệt.

+ Gợi niềm tin vào tương lai tất thắng của cuộc kháng chiến trường kì.

Giải thích:

“Lan rừng” vốn là vẻ đẹp của thiên nhiên; “mùa xuân nở hoa” gợi sự sinh sôi, hồi sinh. Đặt hình ảnh ấy sau “những dấu chân người nhọc nhằn gian khổ”, tác giả tạo nên sự đối lập giữa gian lao của con người và vẻ đẹp, sức sống của sự sống, làm nổi bật ý nghĩa của những hi sinh, đóng góp của các thế hệ.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Anh/ chị hãy bày tỏ suy nghĩ về sự gắn kết giữa con người và thiên nhiên sau khi đọc bài thơ (trình bày khoảng 5 - 7 dòng)

Xem lời giải

Phương pháp giải

Nêu mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên được gợi ra từ bài thơ, sau đó rút ra trách nhiệm của con người.

Lời giải chi tiết

- Thiên nhiên và con người gắn bó chặt chẽ, không thể tách rời.

- Thiên nhiên là nền tảng cho sự sống của con người.

- Con người bảo vệ thiên nhiên

Đoạn văn tham khảo:

Sau khi đọc bài thơ, ta nhận ra thiên nhiên và con người luôn có một sự gắn kết vô cùng chặt chẽ, hòa quyện và không thể tách rời. Thiên nhiên không chỉ là người bạn đồng hành mà còn là cái nôi nuôi dưỡng, là nền tảng vững chắc nâng đỡ cho sự sống của con người. Nhận thức được tầm quan trọng ấy, con người cần có trách nhiệm bảo vệ, che chở và sống chan hòa cùng thiên nhiên. Sự gắn kết bền chặt này chính là chìa khóa để tạo nên một cuộc sống cân bằng, bền vững và tốt đẹp cho tương lai.

Giải thích:

Bài thơ cho thấy mối quan hệ hai chiều: thiên nhiên đồng hành, chở che con người; con người để lại dấu ấn và tình cảm trong thiên nhiên. Vì vậy, bảo vệ thiên nhiên cũng là gìn giữ không gian sống và những giá trị gắn bó với con người.