Đọc hiểu Huyền thoại phần mía ngọt | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Mùa hạ năm nay mưa nhiều. Dưới bầu trời mưa luôn có người vui có người buồn. Người vui vì trời đỡ oi hơn, không khí lành lại sau

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

HUYỀN THOẠI PHẦN MÍA NGỌT

Mùa hạ năm nay mưa nhiều. Dưới bầu trời mưa luôn có người vui có người buồn. Người vui vì trời đỡ oi hơn, không khí lành lại sau cơn mưa giông chiều. Người buồn vì gánh tào phớ lướt thướt, hi vọng tan dần theo làn mưa.

Người vui vì khoai sắn mọc trên đồi, người buồn vì nước mắt rơi trên những đồng muối hòa theo hạt mưa rơi.

Có chú nhóc hoan hỉ mút chè ế đựng trong túi ni lông, như không hay biết có hai đứa em gái bán chè chiều nay chạy mưa, về sớm, đang ngồi thút thít trong góc nhà mình.

Cuộc đời này luôn có vui có buồn, như cái áo luôn có mặt trái mặt phải. Làm sao như chiếc áo may cho trẻ con, mặt phải rất đẹp nhưng mặt trái cũng được may rất tinh tế, khéo léo. Để làn da trẻ con nhạy cảm không đau khi tiếp xúc với những đường gân (vì thế mà quần áo trẻ con ở nước ngoài luôn đắt hơn quần áo người lớn).

Làm sao để niềm vui của người này không phải là nỗi buồn của người kia. Làm sao để công nghiệp hóa một ngôi làng nhưng lại không ung thư hóa dân làng. Làm sao để tăng lợi nhuận đầu tư nhưng đừng đổ chất thải ám hại môi trường sống. Làm sao để tăng trưởng, để giàu có hơn, nhưng đừng bức tử nguồn nước cho mai sau, đừng để những con kênh thành kênh nước đen, đừng để những dòng sông thành sông chết.

Làm sao để sân golf mang niềm vui cho người cầm gậy nhưng không mang nỗi buồn của người cầm cuốc cầm cày. Làm sao cho 18 lỗ, 32 lỗ có thể lấp đầy nỗi lo của người nông dân mất đất.

Niềm vui của người này không phải là nỗi buồn của người kia. Chỉ có thể là thế khi mình biết nghĩ đến người khác. Mình không nói cho hả giận khi người khác nhói lòng. Mình không chỉ lo cho được việc cho riêng mình mặc ai kia khổ sở.

Tôi có đọc một truyện ngắn của Tổng thư kí tòa soạn báo Sinh viên Việt Nam – Hoa học trò mang tên “Huyền thoại phần mía ngọn”. Câu chuyện trả lời câu hỏi khi nào em lớn? Câu trả lời khi nào em biết nhận phần ngọn mía, để phần mía gốc cho người khác. Ấy là khi em lớn, vịt con xấu xí sẽ biến thành thiên nga.

(Huyền thoại phần mía ngọn, Yêu xứ sở thương đồng bào, Đoàn Công Lê Huy, NXB Kim Đồng, 2016, tr. 82 – 85)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm, cung cấp thông tin.

Lời giải chi tiết

Trong văn bản trên, phương thức biểu đạt chính được dùng là: Nghị luận

Giải thích:

Văn bản đưa ra những suy ngẫm, bàn luận về cách con người ứng xử với người khác, đặc biệt là việc biết nghĩ cho người khác để niềm vui của mình không trở thành nỗi buồn của họ.

Mở rộng

Nghị luận là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Theo tác giả, làm thế nào để niềm vui của người này không phải là nỗi buồn của người kia?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ nội dung văn bản.

- Tìm các chi tiết, hình ảnh trong văn bản thể hiện.

Lời giải chi tiết

Theo tác giả, để niềm vui của người này không phải là nỗi buồn của người kia đó chính là lúc mình biết đồng cảm, đặt vị trí của người khác vào vị trí của mình để thấu hiểu, không nói những lời làm người khác cảm thấy buồn và tổn thương, phải biết nghĩ đến người khác, không chỉ nghĩ cho riêng mình.

Giải thích:

Tác giả khẳng định điều kiện quan trọng nhất là “biết nghĩ đến người khác”. Khi biết quan tâm đến cảm xúc và lợi ích của người khác, con người sẽ cân nhắc lời nói, hành động của mình và tránh tạo ra niềm vui ích kỉ trên nỗi buồn của người khác.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 3

Nêu 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn in đậm. Chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm từ ngữ, cấu trúc được lặp lại trong đoạn văn và xác định biện pháp tu từ; sau đó nêu tác dụng về hình thức và nội dung. 

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ điệp ngữ, thể hiện qua cụm từ “Làm sao” được lặp lại nhiều lần. Điệp ngữ tạo nhịp điệu dồn dập, thể hiện những trăn trở, suy tư của tác giả; đồng thời nhấn mạnh mong muốn phát triển kinh tế, đời sống nhưng vẫn phải quan tâm đến con người và bảo vệ môi trường.

Giải thích:

Hàng loạt câu hỏi bắt đầu bằng “Làm sao” cho thấy tác giả liên tục đặt ra những vấn đề cần suy nghĩ. Nội dung các câu hỏi đều hướng đến sự cân bằng giữa lợi ích phát triển với lợi ích của con người và thiên nhiên.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Anh/chị hiểu thế nào về câu văn “Làm sao để niềm vui của người này không phải là nỗi buồn của người kia.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa trực tiếp của câu văn, sau đó rút ra bài học về cách ứng xử được tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

- Trăn trở về lối sống thấu cảm và trách nhiệm. Nhắc nhở con người khi tìm kiếm niềm vui hay lợi ích cho bản thân cần biết lắng nghe, tôn trọng và tránh làm tổn hại hay ảnh hưởng xấu đến người khác.

- Biết đặt mình vào vị trí của người khác để suy nghĩ và hành động trước khi theo đuổi niềm vui cá nhân.

- Hướng tới sự hòa hợp, tạo ra niềm vui lan tỏa thay vì niềm vui ích kỷ xây dựng trên nỗi đau của người khác.

Giải thích:

“Niềm vui của người này” và “nỗi buồn của người kia” thể hiện sự đối lập về lợi ích và cảm xúc. Câu văn muốn nói rằng một niềm vui chỉ có ý nghĩa khi nó không được tạo ra bằng sự thiệt thòi hay đau khổ của người khác.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 5

Anh/Chị có đồng tình với quan điểm "Câu chuyện trả lời câu hỏi khi nào em lớn? Câu trả lời khi nào em biết nhận phần phía ngọn, để phần mía gốc cho người khác không"? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu rõ quan điểm đồng tình hoặc không đồng tình, sau đó lí giải bằng nội dung câu nói và ý nghĩa của hình ảnh “phần ngọn”, “phần gốc”.

Lời giải chi tiết

- Đồng tình với quan điểm "Câu chuyện trả lời câu hỏi khi nào em lớn".

- Bởi vì: Quan điểm trên cho chúng ta thấy sự trưởng thành, trưởng thành không chỉ lớn về ngoại hình mà còn có những thay đổi sâu sắc về nhận thức, tư duy với những suy nghĩ thấu đáo, trưởng thành hơn. Những người trưởng thành thường có suy nghĩ chín chắn, đặc biệt là không hơn thua, luôn nhận phần thiệt thòi về mình nhiều hơn, biết yêu thương và trao yêu thương cho người khác. Có tấm lòng vị tha, biết cảm thông và bao dung trước những nỗi buông, sai lầm của người khác.

Đoạn văn tham khảo:

Ý kiến “khi nào em biết nhận phần phía ngọn, để phần mía gốc cho người khác” là một định nghĩa vô cùng thấm đía về sự trưởng thành. "Mía gốc" đại diện cho những điều ngon ngọt, thuận lợi và lợi ích tốt nhất; trong khi "phía ngọn" lại tượng trưng cho phần thiệt thòi, khó khăn. Việc lựa chọn nhận phần ngọn để nhường phần gốc cho người khác cho thấy sự chuyển biến lớn trong nhận thức: con người không còn sống theo bản năng ích kỷ, vơ vét lợi ích về mình, mà đã biết nghĩ cho người khác. Trưởng thành thực sự không nằm ở số tuổi hay hình hài phổng phao, mà đong đếm bằng độ sâu của tâm hồn, bằng lòng vị tha và sự bao dung. Khi biết nhường nhịn và gánh gánh nặng về mình, ta không chỉ đem lại niềm vui cho người khác mà còn hoàn thiện nhân cách bản thân. Cần rèn luyện lối sống biết sẻ chia, buông bỏ sự hơn thua nhỏ nhặt để lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp đến cuộc đời.

Giải thích:

“Phần mía gốc” được hiểu là phần có lợi, phần tốt hơn; “phần ngọn” tượng trưng cho phần mình có thể chấp nhận thiệt thòi. Khi một người chủ động nhường phần tốt cho người khác, họ đã vượt qua lối sống ích kỉ, biết sẻ chia và đặt lợi ích của người khác vào trong suy nghĩ của mình. Đó là một biểu hiện quan trọng của sự trưởng thành.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close