content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Sống như cây rừng (Hà Nhân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Cá lớn cũng chỉ thích sống ở đại dương. Chúng không thể trở nên lớn nếu chỉ quẩn quanh trong vùng nước nông chật hẹp thiếu dưỡng khí

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Cá lớn cũng chỉ thích sống ở đại dương. Chúng không thể trở nên lớn nếu chỉ quẩn quanh trong vùng nước nông chật hẹp thiếu dưỡng khí. Điều này vừa là thực tế vừa như một ẩn dụ cho con người. Con người muốn trở nên lớn, phải sống trong không gian rộng lớn để khuấy nước chọc trời. Khi ta là cá bé, ta dễ thành mồi ngon cho cá lớn. Một quốc gia “cá bé” thì khó vẫy vùng trước sự bủa vây của trật tự làm ăn do những quốc gia cá lớn áp đặt. Một cá nhân cho dù thân xác to lớn mà có lá gan bé và tầm nhìn không vượt chân trời thì cái lưỡi dễ thụt sâu xuống họng khi gặp phải kẻ quen dùng cách thị uy.

Khi tôi gặp em, em nói: Có thể em chỉ là rong, là rêu nhưng nhất định em phải là rong rêu của đại dương. Em phải là người của thế giới chứ không phải chỉ quẩn quanh với quê nhà. Tôi chợt nhớ đêm câu cá và những con cá lớn trên biển năm nào. Biết trong em âm ỉ một khát vọng trở thành con cá lớn hít thở bằng bóng nước đại dương chứ không cam chịu dập dềnh may rủi nơi cửa bể.

…Quốc gia mạnh giàu chỉ khi nơi đó có những con người mạnh mẽ, những cá thể như con cá lớn vẫy vùng với chuyện chọc trời khuấy nước. Một quốc gia có tương lai chỉ khi có cá nhân vượt lên với tầm nhìn toàn cầu. Cho dù bị đánh giá là lùn, thì văn hóa khí chất vẫn phải cao chất ngất. Cho dù bị xem là vóc dáng thấp bé hơn nhiều dân tộc thì tầm nhìn phải vượt lên cao rộng, vượt lên ngoài cái vỏ vật chất là thân xác hữu hạn này.

Em có đang nuôi khát vọng trở thành con cá lớn để hít thở bóng nước đại dương đấy không?

(Hà Nhân, Sống như cây rừng, NXB Văn học, 2016, tr 204- 206)

Câu 1

Chỉ ra phong cách ngôn ngữ của đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào mục đích và cách triển khai nội dung của đoạn trích.

Lời giải chi tiết

Phong cách ngôn ngữ: chính luận

Giải thích:

Đoạn trích bàn luận về khát vọng vươn lên của con người, tầm nhìn toàn cầu và sức mạnh của cá nhân đối với sự phát triển của quốc gia, qua đó thể hiện quan điểm và gửi gắm thông điệp đến người đọc.

Mở rộng

Phong cách ngôn ngữ chính luận là ngôn ngữ dùng trong các văn bản chính luận hoặc lời nói miệng trong các buổi hội nghị, hội thảo, nói chuyện thời sự,… nhằm trình bày, bình luận, đánh giá những sự kiện, những vấn đề về chính trị, xã hội, văn hóa, tư tưởng,… theo một quan điểm chính trị nhất định

Link tham khảo: Tổng hợp các phong cách ngôn ngữ

Câu 2

Theo tác giả, hình ảnh con cá lớn “thích sống ở đại dương”, “không thể lớn nếu ở vùng nước nông chật hẹp” trong văn bản trên là ẩn dụ chỉ điều gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào hình ảnh con cá lớn và ý nghĩa được tác giả lí giải ngay sau đó. 

Lời giải chi tiết

Theo tác giả, hình ảnh con cá lớn thích sống ở đại dương… là ẩn dụ chỉ “Con người muốn trở nên lớn, phải sống trong không gian rộng lớn để khuấy nước chọc trời”

Giải thích:

Tác giả khẳng định trực tiếp: “Con người muốn trở nên lớn, phải sống trong không gian rộng lớn để khuấy nước chọc trời”, qua đó nhấn mạnh ý nghĩa của việc vượt khỏi giới hạn quen thuộc để trưởng thành.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ xuất hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định một biện pháp tu từ tiêu biểu và phân tích tác dụng về nội dung, hình thức.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp: Ẩn dụ "Cá lớn", "đại dương", "Cá bé", "vùng nước nông chật hẹp"

- Tác dụng:

+ Làm cho lời văn trở nên sinh động, giàu hình ảnh, gợi cảm và tăng sức thuyết phục, hấp dẫn đối với người đọc.

+ Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc vươn ra môi trường lớn, mở rộng tầm nhìn toàn cầu để khẳng định giá trị của bản thân và đất nước.

+ Thể hiện khát vọng, bản lĩnh mạnh mẽ và gửi gắm thông điệp, lời thức tỉnh sâu sắc tới thế hệ trẻ về việc nuôi dưỡng ước mơ lớn, không cam chịu chật hẹp, tù túng.

Giải thích:

Các hình ảnh về cá và đại dương gợi liên tưởng đến con người và môi trường phát triển. Nhờ đó, tác giả truyền tải thông điệp về tầm quan trọng của khát vọng, bản lĩnh và tầm nhìn rộng lớn.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ 

Câu 4

Anh (chị) hiểu như thế nào về câu nói: “Có thể em chỉ là rong, là rêu nhưng nhất định em phải là rong rêu của đại dương”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa hình ảnh “rong, rêu”, “đại dương” và rút ra ý nghĩa của cả câu. 

Lời giải chi tiết

- Rong, rêu mang ý nghĩa chỉ những con người nhỏ bé, bình dị…; đại dương chỉ không gian rộng lớn, là thế giới toàn cầu;

-Từ đó rút ra ý nghĩa cả câu: cho dù làm một con người bình thường, nhỏ bé thì cũng không được an phận, quanh quẩn trong môi trường quen thuộc mà phải chủ động vươn ra một không gian rộng lớn: không gian xã hội, đất nước, thế giới với những thách thức và cơ hội để trưởng thành và tiến xa hơn.

Giải thích:

“Rong, rêu” tượng trưng cho những con người nhỏ bé, bình dị; “đại dương” tượng trưng cho không gian rộng lớn của thế giới. Qua sự đối lập ấy, tác giả nhấn mạnh rằng điều quan trọng không phải xuất phát điểm lớn hay nhỏ mà là khát vọng vươn xa và ý chí phát triển của mỗi người.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 5

Anh/chị hãy trả lời câu hỏi của tác giả đặt ra trong phần kết của văn bản: “Em có đang nuôi khát vọng trở thành con cá lớn để hít thở bóng nước đại dương không?” Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Trả lời trực tiếp câu hỏi, nêu quan điểm và lí giải bằng những lí lẽ phù hợp với nội dung văn bản. 

Lời giải chi tiết

- Khát vọng vươn ra thế giới giúp con người chủ động đón đầu những cơ hội khám phá, dám chấp nhận thử thách, dám sáng tạo để thành công bằng khí chất và trí tuệ của mình.

- Khi nuôi khát vọng vươn ra thế giới nhưng chưa chuẩn bị cho mình những hành trang cần thiết, con người sẽ thất bại và dẫn đến tâm lí tự ti, lo sợ, vì thế tồn tại trong không gian quen thuộc là sự lựa chọn an toàn…

Đoạn văn tham khảo:

Bản thân tôi luôn nuôi dưỡng khát vọng trở thành “con cá lớn” để được hít thở bóng nước đại dương và vươn mình ra thế giới rộng lớn. Bởi lẽ, chỉ khi dám rời bỏ “vùng nước nông chật hẹp” của sự an toàn, con người mới có cơ hội khám phá trọn vẹn tiềm năng của bản thân, tự do sáng tạo và khẳng định giá trị cá nhân bằng trí tuệ và khí chất. Tuy nhiên, tôi cũng nhận thức rõ rằng đại dương bao la luôn đi kèm với sóng to gió lớn; nếu chỉ có ước mơ mà thiếu đi tri thức, kỹ năng và bản lĩnh thì khát vọng ấy rất dễ trở thành sự hoang tưởng, dẫn đến thất bại và sợ hãi. Vì vậy, nuôi dưỡng khát vọng lớn đối với tôi không phải là sự bồng bồng, mà là động lực để không ngừng trau dồi hành trang vững chắc mỗi ngày, sẵn sàng vươn ra biển lớn và đóng góp giá trị cho cộng đồng, đất nước.

Giải thích:

Khát vọng vươn ra đại dương giúp con người mở rộng hiểu biết, khám phá tiềm năng và nắm bắt cơ hội phát triển. Tuy nhiên, khát vọng cần đi đôi với tri thức, kĩ năng và bản lĩnh; nếu thiếu sự chuẩn bị, con người khó vượt qua thử thách và biến ước mơ thành hiện thực.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close