Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Khát vọng (Phạm Minh Tuấn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm cao

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội

Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm cao

Hãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng

Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông

Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la

Và sao không là phù sa rót mỡ màu cho hoa

Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa

Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông

Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dung

Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc

Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

(Khát vọng, Phạm Minh Tuấn)

Câu 1

Chủ đề bài hát là gì? Phương thức biểu đạt của bài hát trên? Phong cách ngôn ngữ?

Phương pháp giải

Dựa vào nội dung xuyên suốt và mục đích biểu đạt của lời bài hát để xác định chủ đề, phương thức biểu đạt và phong cách ngôn ngữ.

Lời giải chi tiết

- Chủ đề: Khát vọng ước mơ cao đẹp của con người.

- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm, miêu tả.

- Phong cách ngôn ngữ: nghệ thuật.

Giải thích:

Lời bài hát chủ yếu bộc lộ khát vọng và quan niệm về cách sống qua những lời giục giã như “Hãy sống như…”, “Sao không là…”. Các hình ảnh thiên nhiên được sử dụng để gửi gắm cảm xúc và tư tưởng nên văn bản mang phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

- PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

- PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

- Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật là phong cách được dùng trong sáng tác văn chương

Link tham khảo: Tổng hợp các phong cách ngôn ngữ

Câu 2

Chỉ ra và phân tích hiệu quả của những biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát trên?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ, cấu trúc được lặp lại và những cách diễn đạt đặc biệt trong lời bài hát; xác định tác dụng dựa vào nội dung các câu hát.

Lời giải chi tiết

- Các biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát:

+ Điệp ngữ: Hãy sống như, và sao không là…

+ Câu hỏi tu từ

+ Liệt kê…

- Tác dụng: Các biện pháp tu từ trên nhấn mạnh vào khát vọng cao đẹp của nhạc sĩ, đặc biệt còn khiến lời ca như giục giã nhắc nhớ con người về lẽ sống tốt đẹp…

Giải thích:

Việc lặp lại “Hãy sống như…” và “Sao không là…” khiến lời hát giống như một lời nhắn nhủ, thôi thúc con người lựa chọn một cách sống đẹp. Những hình ảnh “phù sa”, “mặt trời”, “đàn chim”, “hạt giống” đều gợi sự trao tặng, sinh sôi và cống hiến.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…

- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.

- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:

+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu

+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa

+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng

+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt

+ Có thể mang hàm ý phủ định

Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ

- Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 3

Những câu nào trong lời bài hát để lại cho anh (chị) ấn tượng sâu sắc nhất?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Chọn câu hát gây ấn tượng nhất và lí giải trực tiếp từ hình ảnh, ý nghĩa của câu hát.

Lời giải chi tiết

Những câu nào trong lời bài hát để lại ấn tượng sâu sắc nhất:

- Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội

- Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc

- Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư.

Lời bài hát đều rất xúc động bởi ý nghĩa sâu xa. Ba câu thơ trên cho ta bài học về đạo lí sống tốt đẹp uống nước nhớ nguồn. Hơn thế, còn định hướng cho ta sống có ích như mặt trời đối với vạn vật trên trái đất.

Giải thích:

- “Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội” nhắc con người biết trân trọng nơi mình sinh ra và những giá trị đã nuôi dưỡng mình.

- “Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc” gợi lối sống tích cực, chủ động, biết đánh thức và lan tỏa sức sống tốt đẹp.

- “Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư” ca ngợi sự cho đi tự nhiên, vô tư, biết đem ánh sáng và những điều tốt đẹp đến cho cuộc đời.

Câu 4

Lời bài hát đem đến cho mọi người cảm xúc gì?

Xem lời giải

Câu 5

Từ những câu hát : "Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội/Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc/Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư" em hiểu được điều gì?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của các hình ảnh trong ba câu hát, từ đó rút ra cách sống mà tác giả muốn nhắn gửi.

Lời giải chi tiết

Ba câu hát giúp ta hiểu thêm rằng cuộc sống này tươi đẹp nhưng cũng ngắn ngủi vô cùng, từng giây từng phút ta sống trên cõi đời đều là đáng quý vì thế ta hãy sống hết mình với khao khát và đam mê,hãy sống thật vui vẻ , thoải mái và làm những điều có ý nghĩa nhất. Ai trong chúng ta cũng chỉ có một lần để sống, vậy hà cớ gì ta để cuộc đời mình trôi đi trong tẻ nhạt? Hãy sống thật vui vẻ và hạnh phúc với những gì mình đã chọn, hãy tô điểm cho cuộc đời để biến cuộc sống của mình trở nên ý nghĩa nhất.

Đoạn văn tham khảo:

Những lời ca lắng đọng: "Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội / Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc / Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư" đã mang đến cho chúng ta bài học sâu sắc về thái độ sống tích cực và cống hiến. Hình ảnh "đàn chim gọi bình minh" hay "mặt trời gieo hạt nắng vô tư" là biểu tượng cho lối sống chủ động, tràn đầy năng lượng và sẵn sàng trao đi yêu thương mà không đòi hỏi nhận lại. Mỗi người chỉ được sống một lần trong đời, vì vậy hãy sống trọn vẹn từng khoảnh khắc bằng tất cả khao khát và đam mê. Thay vì chọn lối sống tẻ nhạt, ích kỷ hay trốn tránh, ta hãy làm những điều có ý nghĩa: biết nhớ về nguồn cội, lan tỏa niềm vui và tạo ra những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng. Chính sự dấn thân, sẻ chia ấy sẽ giúp cuộc đời mỗi người trở nên rực rỡ và đong đầy hạnh phúc.

Giải thích:

“Yêu nguồn cội” là biết nhớ về nơi mình sinh ra, những giá trị đã nuôi dưỡng mình. Hình ảnh “đàn chim gọi bình minh” gợi sự đánh thức, lan tỏa sức sống; “mặt trời gieo hạt nắng vô tư” gợi một cách sống biết cho đi ánh sáng và năng lượng mà không vụ lợi. Vì vậy, bài hát hướng con người đến lối sống tích cực, có ích và biết cống hiến.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?