Đọc hiểu Hai biển hồ (Quà tặng cuộc sống) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Theo tác giả, Biển hồ thứ nhất gọi là biển Chết bởi không có sự sống nào bên trong cũng như xung quanh biển hồ này. Nước trong hồ không có một loài cá nào có thể sống nổi mà người uống phải cũng bị bệnh. Ai ai cũng đều không muốn sống gần đó.

Giải thích:

Những chi tiết trên cho thấy môi trường ở Biển Chết không thích hợp cho sự sống. Vì vậy, tên gọi “Biển Chết” xuất phát từ đặc điểm không có sự sống và không đem lại điều kiện sống cho con người, muông thú.

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa - dùng các từ ngữ “đón nhận”, “giữ cho riêng mình”, “không chia sẻ” để gắn cho “Biển chết”.

- Tác dụng:

+ Làm cho hình ảnh Biển Chết trở nên sinh động, có hồn và gần gũi như một thực thể có suy nghĩ, hành động giống con người.

+ Nhấn mạnh lối sống ích kỷ, chỉ muốn nhận vào và giữ lại cho bản thân mà không có sự cống hiến hay sẻ chia với xung quanh.

+ Qua hiện tượng thiên nhiên, tác giả kín đáo gửi gắm bài học nhân sinh sâu sắc về cuộc sống: Một cuộc sống ích kỷ, thiếu đi sự sẻ chia sẽ tự làm cho tâm hồn mình trở nên cằn cỗi, "mặn chát" và tiêu biến đi sự sống giống như Biển Chết vậy.

Giải thích:

“Đón nhận”, “giữ lại”, “chia sẻ” vốn là những hành động, cách ứng xử của con người nhưng được dùng cho Biển Chết. Cách nhân hóa này khiến Biển Chết giống như một con người ích kỉ, chỉ nhận về mà không cho đi. 

- Nghĩa thực: Chỉ hai biển hồ cùng nhận chung một nguồn nước từ dòng sông Jordan là Biển Chết và biển hồ Galilê, nhưng lại có hai số phận, hai cảnh sắc và môi trường sống hoàn toàn đối lập nhau.

- Nghĩa biểu tượng:

+ Biển Chết: Tượng trưng cho kiểu người có lối sống ích kỷ, chỉ biết nhận vào, giữ lại cho riêng mình mà không biết sẻ chia. Hậu quả của lối sống này là tự cô lập bản thân, khiến cuộc sống của chính mình trở nên cằn cỗi, "mặn chát" và tiêu diệt đi sự sống xung quanh.

+ Biển hồ Galilê: Tượng trưng cho kiểu người có lối sống bao dung, vị tha và biết sẻ chia. Khi biết mở lòng, đem những gì mình nhận được để san sẻ cho cuộc đời, con người sẽ luôn giữ được sự "trong lành", tái tạo năng lượng tích cực và mang lại giá trị sống tốt đẹp cho bản thân lẫn mọi người xung quanh.

- Nhan đề đặt hai biển hồ cạnh nhau tạo ra một quy luật nhân quả mang tính đối chiếu. Qua đó, tác giả đưa ra bài học nhắc nhở con người về cách sống: “Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình”. Sự cho đi và sẻ chia mới là chìa khóa để duy trì một cuộc sống ý nghĩa và hạnh phúc bền vững.

Giải thích:

Hai biển hồ có cùng một nguồn nước nhưng một nơi “giữ lại riêng cho mình” nên trở nên “mặn chát”, một nơi để nước “tràn qua” và mang lại sự sống. Sự đối lập ấy giúp người đọc nhận ra sự khác biệt giữa ích kỉ và sẻ chia, đồng thời làm rõ thông điệp chính của văn bản.

Bài học rút ra được từ văn bản trên:

- Cho và nhận;

- Lối sống giữ lại cho riêng mình.

Đoạn văn tham khảo:

Câu chuyện về hai biển hồ ở Palestine đã để lại cho mỗi chúng ta bài học nhân sinh vô cùng sâu sắc về ý nghĩa của sự sẻ chia trong cuộc sống. Cùng đón nhận nguồn nước ngọt lành từ sông Jordan, nhưng biển hồ Galilê chọn cách mở lòng, để nước tràn qua các hồ nhỏ và sông lạch, mang lại sự sống tốt tươi cho vạn vật; trong khi Biển Chết lại ích kỷ giữ riêng cho mình để rồi trở nên mặn chát, cô độc. Con người cũng vậy, nếu ta chọn lối sống chỉ biết nhận vào mà không biết cho đi, ta sẽ tự cô lập chính mình, khiến tâm hồn trở nên cằn cỗi và héo úa như Biển Chết. Ngược lại, khi biết san sẻ những gì mình có, dù là vật chất, kiến thức hay đơn giản là một lời động viên, chúng ta không chỉ làm phong phú, làm sạch đẹp thêm thế giới tinh thần của bản thân mà còn kiến tạo nên một cộng đồng tràn đầy sự sống và tình yêu thương. Đúng như một triết lý sâu sắc từng khẳng định: “Hạnh phúc lớn nhất ở đời là sự tái tạo năng lượng từ việc cho đi”, sự sẻ chia chính là chất xúc tác giúp cuộc sống của mỗi người thực sự trở nên trong lành và ý nghĩa.

Giải thích:

Biển Chết chỉ nhận và giữ nước nên trở nên “mặn chát”, không đem lại sự sống; Galilê biết để nước chảy đi nên duy trì được sự trong lành và nuôi dưỡng vạn vật. Qua hình ảnh ấy, tác giả muốn nhắc nhở con người rằng lối sống ích kỉ khiến bản thân trở nên nghèo nàn, cô lập, còn sự sẻ chia giúp cuộc sống trở nên phong phú và tốt đẹp hơn.