Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Lời thề cỏ may (Phạm Công Trứ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

“Tuổi thơ chân đất đầu trần Từ trong lấm láp em thầm lớn lên Bây giờ xinh đẹp là em

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

LỜI THỀ CỎ MAY

(…)

Tuổi thơ chân đất đầu trần

Từ trong lấm láp em thầm lớn lên

Bây giờ xinh đẹp là em

Em ra thành phố dần quên một thời

Về quê ăn Tết vừa rồi

Em tôi áo chẽn, em tôi quần bò

Gặp tôi, em hỏi hững hờ

“Anh chưa lấy vợ, còn chờ đợi ai?”

Em đi để lại chuỗi cười

Trong tôi vỡ… một khoảng trời pha lê.

Trăng vàng đêm ấy bờ đê

Có người ngồi gỡ lời thề cỏ may…

(Phạm Công Trứ)

Câu 1

Xác định các phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ?

Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt: Biểu cảm.

Giải thích:

Đoạn thơ bộc lộ nỗi buồn, tiếc nuối, hụt hẫng của nhân vật “tôi” trước sự đổi thay của “em”.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Chỉ ra từ ghép, từ láy trong đoạn thơ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào cấu tạo và quan hệ giữa các tiếng để phân biệt từ ghép và từ láy.

Lời giải chi tiết

- Từ ghép trong đoạn thơ: “xinh đẹp”, “thành phố”, “quần bò”, “bờ đê”, “pha lê”.

- Từ láy trong đoạn thơ: "lấm láp", "hững hờ".

Giải thích:

Các từ “lấm láp”, “hững hờ” có sự phối hợp về âm thanh giữa các tiếng nên là từ láy; các từ “xinh đẹp”, “thành phố”, “quần bò”, “bờ đê”, “pha lê” được tạo bởi các tiếng có quan hệ về nghĩa nên là từ ghép.

Mở rộng

- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.

- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.

- Từ láy được chia thành 2 loại:

+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.

+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn

- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, tình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.

Link tham khảo:

Từ láy là gì? Tác dụng của từ láy

Bài tập trắc nghiệm từ láy

- Những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa được gọi là từ ghép.

- Từ ghép có công dụng giúp người sử dụng dễ dàng biểu đạt các ý kiến của mình và đây cũng chính là một công cụ quan trọng để xác định nghĩa của các từ trong cả văn nói và văn viết một cách chính xác, khiến câu văn trở nên logic hơn về cả yếu tố nội dung và hình thức.

Link tham khảo: Từ ghép là gì? Đặc điểm của từ ghép

Câu 3

Em có nhận xét gì về 2 nhân vật em và tôi trong đoạn thơ?

Xem lời giải

Câu 4

Anh/chị hiểu như thế nào về hai câu thơ:

“Em đi để lại chuỗi cười

Trong tôi vỡ… một khoảng trời pha lê”?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Giải thích hình ảnh thơ, chú ý sự đối lập giữa biểu hiện của “em” và cảm xúc của “tôi”.

Lời giải chi tiết

Câu thơ trên đã thể hiện sự vô tâm của nhân vật “em” cùng tâm trạng nuối tiếc và hụt hẫng của nhân vật “tôi” trước sự vô tình của “em”.

Giải thích:

“Em” chỉ để lại “chuỗi cười” rồi ra đi, nhưng với “tôi”, sự ra đi ấy lại khiến cả một thế giới tình cảm trong trẻo, đẹp đẽ bị “vỡ” tan. Qua đó, nỗi đau và sự tiếc nuối của nhân vật “tôi” được diễn tả rõ nét.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Anh/chị rút ra thông điệp sâu sắc nào thông qua đoạn thơ? Lí giải.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa và lí giải.

Lời giải chi tiết

Thông điệp: Hãy luôn trân trọng, giữ gìn những giá trị truyền thống, mộc mạc và nghĩa tình cốt cách của quê hương.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp sâu sắc nhất rút ra từ đoạn thơ là nhắc nhở con người hãy luôn trân trọng, giữ gìn những giá trị truyền thống mộc mạc và sự thủy chung với cội nguồn quê hương. Trong cuộc sống, sự phát triển cùng môi trường đô thị hóa có thể dễ dàng khiến con người thay đổi phong cách, cách sống và quên đi quá khứ gian lao hay những "lời thề cỏ may" thuở ban đầu. Sự đổi thay hững hờ của nhân vật "em" không chỉ làm tổn thương một tình cảm chân thành, thầm kín mà còn để lại niềm xót xa, hẫng hẫng cho người ở lại. Vì vậy, giữ gìn bản sắc và lòng thủy chung chính là nền tảng cốt lõi giúp mỗi người không bị đánh mất bản ngã cùng những giá trị tinh thần thiêng liêng giữa những biến đổi của thời cuộc.

Giải thích:

“Em” từ một cô gái chân đất, mộc mạc đã “dần quên một thời” và trở nên “hững hờ” trước người từng gắn bó với mình. Sự đổi thay ấy khiến “tôi” đau đớn, hụt hẫng. Qua đó, đoạn thơ nhắc nhở con người dù cuộc sống có đổi thay vẫn cần biết trân trọng tình cảm chân thành, không nên dễ dàng lãng quên những điều tốt đẹp đã từng thuộc về mình.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?