Đọc hiểu Cương thổ (Nguyễn Đức Dũng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

đất nước ngàn năm không mỏi cánh tay cung giáo mác Trường Sơn cọc nhọn Bạch Đằng

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

đất nước ngàn năm không mỏi cánh tay cung

giáo mác Trường Sơn

cọc nhọn Bạch Đằng

đến trẻ chăn trâu cũng cờ lau tập trận

chiếc roi cày rần rật máu cha ông

đất nước sinh ra huyền thoại tiên rồng

bọc trứng trăm con lên rừng xuống biển

mẹ lội suối trèo non

cha bạt ghềnh chắn sóng

mong mai sau nên vóc nên hình

đất nước mỗi ngày lên đón ánh mặt trời

thấy dung mạo tiền nhân nhắc lời di huấn

nghe vị mặn mồ hôi thấm đầu sông cuối bãi

vạt cỏ bên đường cũng học để mà xanh

(Cương thổ, Nguyễn Đức Dũng)

Câu 1

Đoạn thơ trên được viết bằng thể thơ gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.

- Căn cứ số chữ, số dòng, niêm luật, vần, nhịp, thanh,...

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách ngắt nhịp linh hoạt.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Chọn những hình ảnh, từ ngữ nói lên tinh thần yêu nước, bất khuất chống giặc ngoại xâm của con người Việt Nam.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những hình ảnh trực tiếp gắn với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh thể hiện tinh thần yêu nước, bất khuất chống giặc ngoại xâm của con người Việt Nam là: giáo mác Trường Sơn, cọc nhọn Bạch Đằng, trẻ chăn trâu cũng cờ lau tập trận, chiếc roi cày.

Giải thích:

Các hình ảnh gợi lại những cuộc chiến đấu và sự hi sinh của nhiều thế hệ người Việt Nam, qua đó làm nổi bật truyền thống yêu nước, kiên cường và bất khuất của dân tộc.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Xác định biện pháp tu từ và hiệu quả nghệ thuật trong câu thơ “đất nước ngàn năm không mỏi cánh tay cung”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định cách tác giả gán đặc điểm, hành động của con người cho “đất nước”, sau đó nêu ý nghĩa. 

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: nhân hóa.

- Tác dụng:

+ Sử dụng hình ảnh nhân hóa giúp cho câu thơ thêm phần sinh động, người đọc dễ hình dung.

+ Không chỉ vậy, khi sử dụng biện pháp nhân hóa tác giả còn nhấn mạnh đến lịch sử chiến đấu chống giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước vô cùng hào hùng của dân tộc ta.

Giải thích:

“Cánh tay cung” gợi tư thế của người chiến đấu; từ “không mỏi” nhấn mạnh sức mạnh và ý chí bền bỉ của đất nước qua hàng nghìn năm lịch sử.

Mở rộng

Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Link tham khảo: Khái niệm nhân hóa

Câu 4

Trình bày cách hiểu của em về khát vọng được thể hiện trong câu thơ: “mong mai sau nên vóc nên hình”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích nghĩa của hình ảnh “nên vóc nên hình” trong mối liên hệ với những hi sinh của cha mẹ, cha ông ở các câu thơ trước. 

Lời giải chi tiết

Câu thơ “mong mai sau nên vóc nên hình” thể hiện khát vọng của cha mẹ, cha ông về một đất nước ngày càng trưởng thành, vững mạnh, có hình hài, tầm vóc và tương lai tốt đẹp.

Giải thích:

Sau những hình ảnh “mẹ lội suối trèo non”, “cha bạt ghềnh chắn sóng”, “mong mai sau nên vóc nên hình” cho thấy mọi gian lao, hi sinh của thế hệ trước đều hướng tới tương lai của đất nước và các thế hệ mai sau. “Vóc”, “hình” không chỉ là hình hài mà còn gợi tầm vóc, vị thế và sự phát triển của đất nước.

Câu 5

Thông điệp anh/ chị thấy ý nghĩa nhất là gì? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung đoạn thơ.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Thông điệp có ý nghĩa sâu sắc nhất qua đoạn thơ trên là: Trách nhiệm ghi nhớ nguồn cội, biết ơn sự hy sinh của thế hệ cha ông và nỗ lực cống hiến, vươn lên để xây dựng đất nước.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp có ý nghĩa nhất mà em rút ra được qua đoạn trích Cương thổ của Nguyễn Đức Dũng là bài học về lòng biết ơn nguồn cội và ý thức trách nhiệm vươn lên của mỗi cá nhân đối với đất nước. Xuyên suốt đoạn thơ, tác giả đã tái hiện một lịch sử gian khổ mà vô cùng hào hùng qua các biểu tượng nghìn năm dựng nước và giữ nước, từ huyền thoại Con Rồng Cháu Tiên cho đến những cọc nhọn Bạch Đằng, giáo mác Trường Sơn. Nền độc lập, hòa bình hôm nay được đổi bằng vô vàn mồ hôi, xương máu và sự hy sinh kiên cường của biết bao thế hệ cha ông. Chính vì vậy, hình ảnh "vạt cỏ bên đường cũng học để mà xanh" như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng thấm thía về thái độ sống. Mỗi chúng ta, dù ở bất kỳ vị trí nhỏ bé nào, cũng cần không ngừng học tập, tu dưỡng đạo đức và cống hiến hết mình để nối tiếp truyền thống vẻ vang, xứng đáng với những di huấn và công lao to lớn của tiền nhân.

Giải thích:

Đoạn thơ nhắc lại những dấu ấn của lịch sử dựng nước, giữ nước và sự hi sinh của cha ông qua các hình ảnh “cọc nhọn Bạch Đằng”, “giáo mác Trường Sơn”, “mẹ lội suối trèo non”, “cha bạt ghềnh chắn sóng”. Vì vậy, thế hệ hôm nay cần ghi nhớ công lao tiền nhân và tiếp tục học tập, rèn luyện, cống hiến để đất nước ngày càng phát triển.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close