Đọc hiểu Vợ nhặt (KIm Lân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Việc lặp đi lặp lại chi tiết "người bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma", "bóng những người đói dật dờ đi lại lặng lẽ như những bóng ma" có tác dụng tô đậm sự thê thảm đến kiệt cùng của con người trong nạn đói: người sống mà như đã chết, ranh giới giữa sự sống với cái chết chỉ mong manh như sợi tóc.

Giải thích:

Cả người từ nơi khác đến và những người đói trong xóm đều được ví như “bóng ma”, cho thấy cái đói đã bao trùm và bào mòn sự sống của con người. Cách lặp lại hình ảnh này khiến nạn đói hiện lên ám ảnh và khốc liệt hơn. 

Trước sự kiện anh cu Tràng “nhặt” được vợ, những người dân ở xóm ngụ cư đã thể hiện rất rõ thái độ, xúc cảm của mình:

- Thoạt đầu, họ thấy phấn chấn, mừng lạ: "Những khuôn mặt hốc hác u tối của họ bỗng dưng rạng rỡ hẳn lên. Có cái gì lạ lùng và tươi mát thổi vào cuộc sống đói khát, tăm tối ấy của họ". Cái gì lạ lùng và tươi mát đó chính là xúc cảm sẻ chia rất tự nhiên của mọi người khi thấy Tràng có vợ.

- Nhưng ngay sau đó, họ ái ngại, thậm chí lo lắng thay cho Tràng: "Một người thở dài., “Ôi chao! Giời đất này còn rước cái của nợ đời về. Biết có nuôi nổi nhau sống qua được cái thì này không?”, Họ cùng nín lặng".Thái độ này xuất phát từ chính cái nhìn thực tế của những người lao động nghèo ở xóm ngụ cư. Hơn ai hết, họ thấu hiểu cảnh ngộ tăm tối, cùng cực của mình trong thời đoạn ngặt nghèo này.

Giải thích:

Niềm vui của họ xuất phát từ việc giữa lúc đói khát, con người vẫn hướng đến hạnh phúc và mái ấm. Tuy nhiên, vì chính họ cũng đang sống trong cảnh đói nghèo nên họ hiểu rõ những khó khăn mà Tràng và người vợ mới sẽ phải đối mặt.

Chi tiết "Sợ chúng nó (mấy đứa trẻ con ở xóm ngụ cư) đùa như ngày trước, Tràng vội vàng nghiêm nét mặt, lắc đầu ra hiệu không bằng lòng." chứng tỏ Tràng hoàn toàn nghiêm túc trong việc đưa người đàn bà đi bên về nhà làm vợ. Tràng sợ việc mấy đứa trẻ con ở xóm ngụ cư đùa bỡn mình như mọi ngày sẽ khiến cho “việc đại sự” của Tràng trở nên trò đùa, làm người đàn bà đi bên ngượng nghịu hoặc phải suy nghĩ.

Giải thích:

Nếu trước đây Tràng có thể vui vẻ với những trò đùa của trẻ con, thì lần này anh “nghiêm nét mặt” vì sự xuất hiện của người đàn bà đã khiến cuộc sống của anh có một ý nghĩa khác. Anh muốn bảo vệ sự nghiêm túc và thể diện của người phụ nữ đi bên mình.

Những chi tiết "Thị cắp cái thúng con, đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che khuất đi nửa mặt. Thị có vẻ rón rén, e thẹn., thị càng ngượng nghịu, chân nọ bước díu cả vào chân kia" chứng tỏ nhân vật người “vợ nhặt” có ý thức rất sâu sắc về thân phận của mình. Thị có ý thức về nhân phẩm chứ không đến nỗi mất hoàn toàn rẻ rúng, đáng khinh khi theo không một người đàn ông.

Đoạn văn tham khảo:

Qua các chi tiết “Thị cắp cái thúng con, đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che khuất đi nửa mặt. Thị có vẻ rón rén, e thẹn” và “thị càng ngượng nghịu, chân nọ bước díu cả vào chân kia”, Kim Lân đã khắc họa vô cùng tinh tế tâm trạng và nhân phẩm của người “vợ nhặt”. Dù hoàn cảnh đẩy đưa khiến thị phải chấp nhận "theo không" một người đàn ông lạ giữa ngày đói quay đắt, người đàn bà ấy vẫn không hề đánh mất đi bản năng nữ tính và lòng tự trọng vốn có. Bước chân díu vào nhau cùng dáng vẻ e thẹn, ngượng ngùng trước những ánh mắt bàn tán của dân xóm chợ cho thấy thị nhận thức sâu sắc về sự éo le, tủi hổ trong thân phận mình. Thị không trơ trẽn hay dễ dắt, mà trái lại, thị giằng xé giữa lòng tự trọng và khát vọng được sống. Nhờ vậy, hình ảnh người "vợ nhặt" không bị rơi vào cảnh tha hóa hay rẻ rúng, mà bừng sáng lên vẻ đẹp của một người phụ nữ biết xấu hổ, biết trân trọng nhân phẩm và luôn hướng về một mái ấm gia đình giữa ranh giới sống chết tăm tăm tối của nạn đói.

Giải thích:

Các chi tiết “đầu hơi cúi xuống”, “rón rén, e thẹn”, “ngượng nghịu”, “chân nọ bước díu cả vào chân kia” cho thấy thị rất ngại ngùng trước ánh mắt và lời bàn tán của mọi người. Điều đó chứng tỏ thị vẫn có ý thức về nhân phẩm, không hề trơ trẽn trước hoàn cảnh “nhặt vợ”. Việc chấp nhận theo Tràng về nhà cũng cho thấy khát vọng được sống và tìm một chỗ nương tựa của người phụ nữ trong hoàn cảnh đói khát khắc nghiệt.