Đọc hiểu Chúng con chiến đấu (Nam Hà) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Đất Nước
Của những dòng sông
Gọi tên nghe mát rượi tầm hồn
Ngọt lịm những giọng hò xứ sở
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Đất Nước Của những dòng sông Gọi tên nghe mát rượi tầm hồn Ngọt lịm những giọng hò xứ sở Trong sáng như trời xanh, mượt mà như nhung lụa
Đất Nước Của những người mẹ Mặc áo thay vai Hạt lúa củ khoai Bền bỉ nuôi chồng, nuôi con chiến đấu
Đất Nước Của những người con gái con trai Đẹp như hoa hồng cứng như sắt thép Xa nhau không hề rơi nước mắt Nước mắt để dành cho ngày gặp mặt
Đất Nước Của Bác Hồ Của óc thông minh và lòng dũng cảm Của những đèn pha cách mạng Soi sáng chân trời xuyên suốt đại dương
Ôi tuổi thanh xuân Mang bốn ngàn năm lịch sử trong tim Ta sung sướng được làm người con Đất Nước Ta băng tới trước quân thù như triều như thác Ta làm bão, làm dông Ta lay trời chuyển đất Ta trút hờn căm để làm nên những vinh quang bất diệt Giáng xuống quân thù như sấm sét không nguôi Sức mạnh bốn ngàn năm đã biến thành bão lửa ngút trời
Đất Nước Ta hát mãi bài ca Đất Nước Cho tuổi thanh xuân sáng bừng lên như ngọc Cho mắt ta nhìn tận cùng trời Và cho chân ta đi tới cuối đất Ôi! Tổ quốc mà ta yêu quý nhất Chúng con chiến đấu cho Người sống mãi Việt Nam ơi!
1966
(Trích Chúng con chiến đấu, Nam Hà, in trong tập Thơ ca chống Mỹ cứu nước, NXB Giáo dục, 1984)
Câu 1
Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để chỉ ra dấu hiệu
Lời giải chi tiết
- Thể thơ tự do
- Dấu hiệu:
+ Các câu thơ có số tiếng không cố định
+ Không tuân theo một quy tắc gieo vần, ngắt nhịp nhất định.
Giải thích:
Bài thơ không bị ràng buộc chặt chẽ về số tiếng, số dòng, vần và nhịp; hình thức thơ được tổ chức linh hoạt theo mạch cảm xúc của tác giả.
Mở rộng
- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…
- Đặc điểm thơ tự do:
+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng
+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.
Xác định hình ảnh được lặp lại nhiều lần trong đoạn trích.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn đoạn trích và tìm hình ảnh, từ ngữ được lặp lại nhiều lần.
Lời giải chi tiết
- Hình ảnh được lặp lại nhiều lần: “Đất Nước”
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu, nhấn mạnh chủ đề trung tâm của bài thơ.
+ Mỗi lần lặp lại là một lần khai mở, phát triển và bổ sung cho hình tượng Đất Nước ở nhiều góc độ, phương diện khác nhau (Đất Nước của thiên nhiên, con người, lịch sử, truyền thống...).
Giải thích:
“Đất Nước” được nhắc lại ở đầu nhiều đoạn thơ, trở thành hình ảnh trung tâm, qua đó tác giả lần lượt khắc họa Đất Nước từ nhiều phương diện: thiên nhiên, con người, truyền thống, lịch sử và sức mạnh của dân tộc.
Mở rộng
Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Phân tích các hình ảnh so sánh để làm rõ vẻ đẹp của đối tượng được nói đến.
Lời giải chi tiết
Ở những dòng thơ này, tác giả Nam Hà đã dựng lên một hình tượng tuyệt đẹp về tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến. Họ vừa mang vẻ đẹp tâm hồn tươi tắn, lãng mạn "đẹp như hoa hồng", lại vừa sở hữu ý chí kiên cường, bản lĩnh vững vàng "cứng như sắt thép". Sự kết hợp tưởng như đối lập ấy lại hài hòa đến bất ngờ, tạo nên một thế hệ thanh niên vừa giàu cảm xúc, khát khao sống, lại vừa dũng cảm, sẵn sàng chiến đấu và hy sinh vì lý tưởng cao đẹp.
Giải thích:
Hai hình ảnh “hoa hồng” và “sắt thép” gợi hai vẻ đẹp tưởng như khác nhau nhưng cùng hội tụ ở người trẻ thời chiến: vẻ đẹp tâm hồn, tuổi trẻ và vẻ đẹp của ý chí, bản lĩnh. Sự kết hợp ấy làm nổi bật hình tượng thế hệ thanh niên Việt Nam vừa lãng mạn vừa kiên cường.
Câu 4
Phân tích hiệu quả của biện pháp điệp từ trong đoạn thơ:
"Ta sung sướng được làm người con
Đất Nước
Ta băng tới trước quân thủ như triều như thác
Ta làm bão, làm đông
Ta lạy trời chuyển đất"
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ ngữ được lặp lại và phân tích tác dụng về nhịp điệu, nội dung, cảm xúc.
Lời giải chi tiết
- Hiệu quả của biện pháp điệp từ "Ta":
+ Tạo âm hưởng mạnh mẽ, hùng tráng: Nhịp thơ dồn dập, khẩn trương thể hiện khí thế tiến công ào ạt của cả một dân tộc.
+ Khẳng định ý thức tự hào, tư thế làm chủ và sức mạnh đoàn kết của cả một thế hệ.
+ Thể hiện cảm xúc sục sôi, mãnh liệt và lòng tự hào dân tộc sâu sắc.
Giải thích:
Việc liên tục lặp lại “Ta” khiến mỗi hành động “băng tới”, “làm bão”, “lay trời chuyển đất” được nhấn mạnh, tạo cảm giác sức mạnh liên tiếp dâng lên. “Ta” không chỉ là cái tôi cá nhân mà còn gợi sức mạnh chung của cả một thế hệ, một dân tộc.
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
Từ cảm xúc "Ta trút hơn căm để làm nên những vinh quang bất diệt" của nhân vật trữ tình về đất nước trong đoạn trích, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ của mình về người đối với đất nước trong thời kì hiện nay (trình bày trong khoảng 5-7 dòng).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ cảm xúc của nhân vật trữ tình trong thời chiến, liên hệ với trách nhiệm của con người đối với đất nước trong hoàn cảnh hiện nay.
Lời giải chi tiết
Nếu thế hệ cha anh ngày trước "trút hờn căm" bằng sức mạnh của ý chí và vũ khí để giành lấy độc lập, thì tuổi trẻ hôm nay cần "trút" vào đó nhiệt huyết, tri thức và sáng tạo để xây dựng "những vinh quang bất diệt" mới cho dân tộc. Trách nhiệm của chúng ta là bảo vệ, phát huy thành quả của quá khứ, đồng thời kiến tạo tương lai. Điều đó được thể hiện qua việc học tập không ngừng, rèn luyện bản lĩnh, sống có lý tưởng, cống hiến sức trẻ để đưa đất nước phát triển bền vững, sánh vai với các cường quốc. Mỗi người trẻ phải là một "chiến sĩ" trên mặt trận lao động, sáng tạo, giữ gìn bản sắc và lan tỏa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Giải thích:
Bởi cuộc sống bình yên và những giá trị hiện tại được xây dựng từ sự cống hiến, hi sinh của nhiều thế hệ. Vì vậy, thế hệ trẻ cần tiếp tục phát huy truyền thống, biến tình yêu đất nước thành những hành động thiết thực để góp phần xây dựng quê hương, đất nước.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận