Đọc hiểu Những nỗi lòng tê tái (Trích Truyện Kiều) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Lầu xanh mới rủ trướng đào, Càng treo giá ngọc, càng cao phẩm người. Biết bao bướm lả ong lơi, Cuộc say đầy tháng, trận cười suốt đêm.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NHỮNG NỖI LÒNG TÊ TÁI

(Trích Truyện Kiều)

Lầu xanh mới rủ trướng đào,

Càng treo giá ngọc, càng cao phẩm người.

Biết bao bướm lả ong lơi,

Cuộc say đầy tháng, trận cười suốt đêm.

Dập dìu lá gió cành chim,

Sớm đưa Tống Ngọc, tối tìm Tràng Khanh. (1)

Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh,

Giật mình, mình lại thương mình xót xa.

Khi sao phong gấm rủ là,

Giờ sao tan tác như hoa giữa đường?

Mặt sao dày gió dạn sương,

Thân sao bướm chán, ong chường bấy thân?

Mặc người mưa Sở, mây Tần, (2)

Riêng mình nào biết có xuân là gì?

Đòi phen gió tựa hoa kề,

Nửa rèm tuyết ngậm, bốn bề trăng thâu.

Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu,

Người buồn, cảnh có vui đâu bao giờ!

Đòi phen nét vẽ câu thơ,

Cung cầm trong nguyệt, nước cờ dưới hoa.

Thờ ơ gió trúc mưa mai,

Ngẩn ngơ trăm nỗi, dùi mài một thân.

 

Ôm lòng đòi đoạn xa gần,

Chẳng vò mà rối, chẳng dần mà đau!

Dặm nghìn nước thẳm non xa,

Nghĩ đâu thân phận con ra thế này.

Xa xôi ai có thấu tình chăng ai?

Mối tình đòi đoạn vò tơ,

Giấc hương quan luống lần mơ canh dài.

Song sa vò võ phương trời,

Nay hoàng hôn đã lại mai hôn hoàng.

Đã cho lấy chữ hồng nhan,

Làm cho, cho hại, cho tàn, cho cân.

Đã đày vào kiếp phong trần,

Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi!

Song sa vò võ phương trời,

Nay hoàng hôn đã lại mai hôn hoàng.

* Chú thích:

Tên đoạn trích: Do GS.TS Trần Đình Sử đặt

- Đoạn trích: Đây là đoạn thơ miêu tả tâm trạng đau đớn, ê chề của Thúy Kiều sau khi buộc phải tiếp khách ở lầu xanh.

Khi biết rơi vào lầu xanh, Kiều đã tự tử, nhưng không chết. Định liều chạy trốn theo Sở Khanh nhưng lại bị lừa, bị đánh đập tàn nhẫn, cuối cùng phải tiếp khách.

(1) Tống Ngọc, Trường Khanh: Tống Ngọc, người nước Sở đời Xuân Thu; Tràng Khanh tức Tư Mã Tương Như, người đời nhà Hán. Tống Ngọc và Trường Khanh, cả hai đều có tài văn học và cũng đều đẹp trai, lãng mạn, đa tình. Tác giả mượn hai nhân vật này, chủ yếu nói lên sự tiếp khách của Kiều đối với đối tượng nào. Vì sớm tối, Kiều phải tiếp khách nhưng toàn là khách phong lưu tài tử (như Tống Ngọc, Tràng Khanh), chớ không phải khách tầm thường. Và cũng do đó, nhờ Kiều mà thanh lâu của mụ Tú Bà càng nổi tiếng, càng đắt khách

(2) Mây Sở mưa Tần: tác giả Truyện Kiều mượn cái tính chất của bọn đầu cơ chính trị để nói đến cái tính chất của khách làng chơi từ xa đâu đâu đến, ý nói về khách làng chơi ở khắp nơi đến để thỏa mãn thú vui và thanh toán sòng phẳng cho Tú Bà.

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc tác phẩm, vận dụng kiến thức đã học về phương thức biểu đạt.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là biểu cảm.

Giải thích: Phương thức biểu đạt biểu cảm là cách người viết/người nói sử dụng ngôn ngữ để bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc, thái độ của mình (vui, buồn, yêu, ghét, v.v.) về thế giới xung quanh. Mục tiêu chính là khơi gợi sự đồng cảm từ người đọc.

Câu 2

Không gian mở đầu đoạn trích là không gian như thế nào? Không gian ấy có gì đối lập với tâm trạng của Thúy Kiều?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc, phân tích, tổng hợp.

Lời giải chi tiết

- Không gian được miêu tả:

Biết bao bướm lả ong lơi,

Cuộc say đầy tháng, trận cười suốt đêm.

Dập dìu lá gió cành chim,

Sớm đưa Tống Ngọc, tối tìm Tràng Khanh.

- Một không khí thật là náo nhiệt, ồn ào, bận rộn, đúng như một cảnh làm ăn rất thịnh vượng nơi thị thành.

- Tâm trạng của Kiều: Tâm trạng triền miên trong chuỗi ngày tiếp khách. Ngày tháng chỉ là một sự chồng chất và kéo dài. Nỗi lòng Kiều hiện lên những lúc vắng vẻ, khi xong việc tự đối diện với chính mình. Đó là nỗi đau thầm kín đằng sau các hoạt động tiếp khách.

Giải thích: Không gian nghệ thuật trong thơ là thế giới được nhà thơ tạo ra bằng ngôn từ. Đó không phải là không gian thực tế để đo đạc. Đây là bức tranh tinh thần thể hiện cảm xúc và triết lý sống của tác giả.

Câu 3

Em hiểu thế nào về câu thơ:

Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu,

Người buồn, cảnh có vui đâu bao giờ!

Câu thơ này đã thể hiện rõ một bút pháp miêu tả tâm lí đặc sắc của Nguyễn Du, đó là bút pháp nào? Hãy trình bày cách hiểu của em về bút pháp nghệ thuật đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích, tổng hợp.

Lời giải chi tiết

- Cách hiểu về câu thơ: Cảnh vật bị chi phối bởi tâm trạng, nếu tâm trạng vui vẻ, hạnh phúc nhìn đâu cũng thấy cảnh đẹp, ngược lại nếu tâm trạng chán chường, mệt mỏi thì chỉ thấy cảnh vật ủ dột, đau thương. Kiều đang trải qua những tháng ngày tồi tệ, đau đớn vậy nên cảnh đẹp hay không khí có náo nhiệt thế nào đối với nàng cũng chỉ là sầu thảm

- Bút pháp: Tả cảnh ngụ tình, cảnh là công cụ nhưng mục đích là miêu tả tâm trạng, nội tâm bên trong.

Câu 4

Chỉ ra biện pháp đối trong đoạn thơ sau và phân tích tác dụng.

Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh,

Giật mình, mình lại thương mình xót xa.

Khi sao phong gấm rủ là,Giờ sao tan tác như hoa giữa đường?

Mặt sao dày gió dạn sương,

Thân sao bướm chán, ong chường bấy thân?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định biện pháp đối trong đoạn thơ.

- Nêu hiệu quả nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp đối được sử dụng trong đoạn thơ là:

+ Khi tỉnh rượu - lúc tàn canh

+ Khi sao phong gấm rủ là - Giờ sao tan tác như hoa giữa đường

+ Mặt sao dày gió dạn sương - Thân sao bướm chán, ong chường bấy thân

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật sự đối lập giữa quá khứ và hiện tại: trước kia đẹp đẽ, hạnh phúc; nay tàn tạ, ê chề.

+ Gợi mạnh nỗi đau đớn, xót xa, tự thương mình của nhân vật trữ tình.

+ Tăng tính nhịp điệu, cân xứng, giàu sức gợi cho lời thơ.

+ Nhấn mạnh thân phận bạc bẽo, cay đắng của người phụ nữ trong xã hội cũ.

Câu 5

Qua đoạn trích em cảm nhận được tâm trạng gì của nàng Kiều? Từ tâm trạng đó hãy trình bày cảm nghĩ của em về số phận của người phụ nữ sống dưới xã hội phong kiến? (trình bày khoảng 3-5 câu)

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định tâm trạng của nhân vật.

- Nêu cảm nhận cá nhân phù hợp.

Lời giải chi tiết

- Nỗi cô độc, niềm thương cảm, xót xa cho chính mình.

- Sự ngỡ ngàng, bàng hoàng trước thực tại đầy phũ phàng.

- Tâm trạng chán chường, dửng dưng cùng nỗi đau đớn tột cùng.

- Nỗi nhớ quê hương, gia đình trong vô vọng.

Đoạn văn tham khảo:

Thông qua đoạn trích, ta thấy tâm trạng của Thúy Kiều là một chuỗi bi kịch nội tâm đầy đau đớn, thể hiện qua sự thức tỉnh ngỡ ngàng, nỗi cô độc và xót xa khôn cùng cho chính mình khi đối diện với thực tại phũ phàng nơi lầu xanh. Từ nỗi lòng tê tái ấy, ta càng thấm thía về số phận "hồng nhan bạc mệnh" của người phụ nữ dưới xã hội phong kiến xưa - những con người tài sắc nhưng hoàn toàn bị tước đi quyền làm chủ cuộc đời, bị biến thành món hàng và bị dồn đẩy vào bước đường cùng không lối thoát. Từ đó, nhà thơ không chỉ bày tỏ niềm cảm thông sâu sắc mà còn cất lên tiếng phân bua, tố cáo đanh thép xã hội bất công đương thời.

 

 

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close