200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu ChatGPT: Cơ hội hay thách thức| Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Dưới góc nhìn của TS. Nguyễn Sỹ Dũng ChatGPT là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang gây sốt trên toàn cầu. Nó là một sản phẩm của Công ty OpenAI được ra mắt ngày 30/11/2022.

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

CHAT GPT: CƠ HỘI HAY THÁCH THỨC

Dưới góc nhìn của TS. Nguyễn Sỹ Dũng

ChatGPT là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang gây sốt trên toàn cầu. Nó là một sản phẩm của Công ty OpenAI được ra mắt ngày 30/11/2022. Để có 100 triệu người dùng ChatGPT chỉ cần 2 tháng, TikTok cần 9 tháng và Instagram mất tới 2,5 năm.

Về bản chất, ChatGPT là công cụ xử lý ngôn ngữ tự nhiên được điều khiển bởi công nghệ AI. Nó có thể trả lời các câu hỏi, tham gia đàm thoại về các chủ đề khác nhau, tạo văn bản theo yêu cầu, tổng hợp các văn bản dài, dịch từ một ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, thực hiện các tính toán và nhiều thứ khác nữa.

Khi tôi đề nghị kể một chuyện cười về AI, thì ChatGPT lập tức trả lời:

“Được thôi! Nó đây:

- Tại sao AI lại đi qua đường?

- Thì là để đi sang phía bên kia của thuật toán”.

Rất hóm! Tuy nhiên, có sự chênh lệch khá lớn về chất lượng các câu trả lời cũng như các mẫu soạn thảo giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Khi tôi đề nghị ChatGPT soạn thảo một bài phát biểu tại nghị trường về cải cách thể chế, thì phiên bản tiếng Việt chỉ khá ổn, còn phiên bản tiếng Anh đúng là xuất sắc. […]Điều đáng nói là ChatGPT được lập trình để tuân thủ cả các chuẩn mực về đạo đức. Khi có người hỏi về cách kiếm tiền mà không phải làm gì cả, AI này đã từ chối trả lời, nó cho rằng đây là một câu hỏi vi phạm đạo đức.

Chắc sẽ cần có thêm thời gian để thấy hết tác động của ChatGPT, nhưng một số cơ hội và thách thức cũng đã dễ dàng nhận biết.

Về cơ hội, chúng ta có thể tận dụng các tính năng của ChatGPT để phục vụ công việc và đời sống của mình. Chúng ta có thể tương tác với ChatGPT để học tập, nâng cao kiến thức.

Những khái niệm phức tạp về nhà nước pháp quyền, về cải cách thể chế, về kinh tế vĩ mô... đều được ChatGPT trả lời khá mạch lạc, sáng tỏ và dễ hiểu. Học qua ChatGPT không khéo dễ dàng hơn học qua sách giáo khoa.

Chúng ta có thể sử dụng ChatGPT như một trợ lý ảo. Khả năng cung cấp thông tin, phân tích, tính toán và dự thảo văn bản của AI này là khá ổn, đề bài cho càng cụ thể, nó càng có thể soạn thảo hay hơn.

Tất nhiên, phương án ChatGPT dự thảo được sử dụng đến đâu là quyền của người dùng, hoàn toàn có thể bổ sung, sửa đổi cho phù hợp ngữ cảnh và phong cách của mình. Rất tiếc, đến thời điểm này, ChatGPT chỉ mới xuất sắc trong soạn thảo các bài phát biểu như vậy bằng tiếng Anh.

Chúng ta có thể tương tác với ChatGPT để nhờ tư vấn. Lời khuyên của AI này về việc làm thế nào để vượt qua trạng thái cô đơn có vẻ thuyết phục và chuyên nghiệp. Chúng ta có thể tương tác với ChatGPT chỉ đơn giản để giải trí. AI này có thể kể chuyện cười, làm thơ, trao đổi ý kiến với chúng ta. Điều đáng nói là nó luôn luôn lịch sự và nhã nhặn.

Thách thức ChatGPT mang lại không ít.

Trước hết, thông tin, ý kiến tư vấn mà ChatGPT đưa ra có thể không chính xác. Google chỉ dẫn nguồn thông tin, chúng ta tự mình tìm hiểu và lựa chọn, còn ChatGPT tự xử lý dự liệu ngôn ngữ và đưa ra câu trả lời. Chúng ta không biết nguồn thông tin lấy từ đâu và cũng không chắc chắn thông tin AI này cung cấp chính xác đến đâu.

Thứ hai, ChatGPT có thể tạo điều kiện cho sự gian lận trong học tập và nghiên cứu. Một sinh viên đã nhờ ChatGPT viết luận án tốt nghiệp và đã “bảo vệ xuất sắc”, chứ không phải do mình viết.

Thứ ba, quá phụ thuộc vào ChatGPT có thể làm suy giảm năng lực tư duy. Tình trạng thay vì tự suy nghĩ, tìm tòi và đề ra giải pháp, cái gì chúng ta cũng hỏi ChatGPT quả thực sẽ là một khởi đầu cho quá trình suy thoái về trí tuệ.

Ngoài ra, người Việt với ChatGPT và người Việt không có ChatGPT có thể không bình đẳng với nhau. Trước đây, chúng ta nói nhiều về sự phân cách số, giờ đây có lẽ cần bắt đầu nhắc tới sự phân cách về AI.

Cuối cùng, cơ hội và thách thức là hai mặt của một tấm huân chương và ChatGPT cũng vậy. Vấn đề là chúng ta phải biết tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức của mọi tấm huân chương.

(https://specialnhandan.vn/chatGPT-co-hoi-hay-thach-thuc/index.html)

Câu 1

Xác định thông tin cơ bản của văn bản

Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

Lời giải chi tiết

Thông tin cơ bản của văn bản là Cơ hội và thách thức của CHATGPT.

Câu 2

Chỉ ra phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong phần mở đầu của văn bản.

Xem lời giải

Câu 3

Dữ liệu được văn bản sử dụng là dữ liệu sơ cấp hay thứ cấp? Giá trị của việc sử dụng dữ liệu đó?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp.

Lời giải chi tiết

- Dữ liệu trong văn là dữ liệu sơ cấp, vì tác giả đã trải nghiệm khám phá những tiện ích của ChatGPT

+ “Khi tôi đề nghị một chuyện cười”

+ “Khi tôi đề nghị ChatGPT soạn thảo”

- Giá trị của việc sử dụng dữ liệu đó là:

+ Giúp chúng ta hình dung được những trải nghiệm của người viết về ChatGPT, về bản chất cơ hội, đồng thời cả những thách thức của nó đối với trí tuệ của con người.

+ Mang đến những thông tin thú vị, mới mẻ với người đọc về ChatGPT.

Giải thích:

- Dữ liệu sơ cấp là dữ liệu được người viết thu thập một cách trực tiếp qua hoạt động quan sát, phỏng vấn, điều tra, thí nghiệm,… Dữ liệu sơ cấp có thể tồn tại dưới dạng các bản ghi chép, nhật kí, số liệu điều tra, kết quả khảo sát, thực nghiệm, bản vẽ, ảnh chụp tại hiện trường,… Dữ liệu sơ cấp có giá trị thực tiễn, giúp người đọc hình dung ra hiện trạng của vấn đề, sự việc, tuy nhiên có thể hàm chứa thiên kiến của người thu thập.

- Dữ liệu thứ cấp là dữ liệu được khai thác bằng con đường gián tiếp, sử dụng lại những nguồn thông tin đã có từ trước. Dữ liệu thứ cấp mang lại cái nhìn đa dạng, nhiều chiều hơn về vấn đề, song độ tin cậy của dữ liệu thứ cấp lại phụ thuộc vào nguồn thông tin gốc.

Câu 4

Nhận xét về sự phù hợp giữa nhan đề với nội dung của văn bản.

Xem lời giải

Câu 5

Theo em, chúng ta cần làm gì để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức mà ChatGPT mang lại?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra bài học nhận thức và ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Chúng ta cần học cách làm chủ công nghệ, tận dụng nó để phát triển bản thân và xã hội.

Đoạn văn tham khảo:

Trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, nhiều người lo ngại rằng với những tính năng ưu việt của mình, ChatGPT và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ thay thế con người. Tuy nhiên, tôi tin rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ chứ không thể thay thế hoàn toàn con người. Trước hết, con người có tư duy sáng tạo và cảm xúc, còn AI chỉ hoạt động dựa trên dữ liệu có sẵn. Một nhà thơ có thể viết ra những vần thơ lay động lòng người, một bác sĩ có thể chữa bệnh bằng cả kiến thức lẫn sự đồng cảm, nhưng AI thì không. Lịch sử chứng minh, những tác phẩm nghệ thuật vĩ đại như “Nhật ký trong tù” của Hồ Chí Minh hay “Bản giao hưởng số 9” của Beethoven đều xuất phát từ tâm hồn và cảm xúc chân thật, điều mà AI không thể có. Hơn nữa, AI thiếu đạo đức và trách nhiệm, trong khi con người không chỉ làm việc bằng lý trí mà còn bằng tình cảm, sự tận tâm và lòng nhân ái. Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể phủ nhận vai trò quan trọng của AI trong cuộc sống hiện đại, giúp con người tối ưu hóa công việc, hỗ trợ giáo dục, y tế và sản xuất. Nhưng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người, chứ không phải thay thế con người. Vì vậy, thay vì lo sợ AI chiếm chỗ, chúng ta cần học cách làm chủ công nghệ, tận dụng nó để phát triển bản thân và xã hội. Một thế giới lý tưởng không phải là nơi những cỗ máy vô hồn thống trị, mà là nơi con người biết sử dụng trí tuệ nhân tạo như một công cụ để nâng cao giá trị của chính mình.