Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Thử nói về hạnh phúc (Thanh Thảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

có những thằng con trai mười tám tuổi chưa từng biết nụ hôn người con gái

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

có những thằng con trai mười tám tuổi

chưa từng biết nụ hôn người con gái

chưa từng biết những lo toan phức tạp của đời

câu nói đượm nhiều hơi sách vở

khi nằm xuống

trong đáy mắt vô tư còn đọng một khoảng trời

hạnh phúc nào cho tôi

hạnh phúc nào cho anh

hạnh phúc nào cho chúng ta

hạnh phúc nào cho đất nước

có những thằng con trai mười tám tuổi

nhiều khi cực quá, khóc ào

nhiều lúc tức mình chửi bâng quơ

phanh ngực áo và mở trần bản chất

mỉm cười trước những lời lẽ quá to

nhưng nhất định không bao giờ bỏ cuộc

với những thằng con trai mười tám tuổi

đất nước là nhịp tim có thể khác thường

là một làn mây mỏng đến bâng khuâng

là mùi mồ hôi thật thà của lính

đôi khi là một giọng nữ cao nghe từ Hà Nội

hay một bữa cơm rau rừng

chúng tôi không muốn chết vì hư danh

không thể chết vì tiền bạc

chúng tôi lạ xa với những tin tưởng điên cuồng

những liều thân vô ích

đất nước đẹp mênh mang

đất nước thấm tự nhiên đến tận cùng máu thịt

chỉ riêng cho Người, chúng tôi dám chết

(Trích Thử nói về hạnh phúc, Thanh Thảo, Từ một đến một trăm, NXB Tác Phẩm Mới, 1984)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.

Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để xác định

Lời giải chi tiết

Dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích là việc sử dụng thể thơ tự do, không bị ràng buộc bởi luật thơ, số câu, số chữ trong câu. Các câu thơ có độ dài khác nhau, không theo một nhịp điệu nhất định.

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài khác nhau, được tổ chức linh hoạt theo mạch cảm xúc nên phù hợp với đặc điểm của thơ tự do.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Xác định những hình ảnh khắc họa những thằng con trai mười tám tuổi trong khổ thơ đầu của đoạn trích.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Đọc khổ thơ đầu, tìm các từ ngữ, hình ảnh trực tiếp khắc họa đặc điểm, hoàn cảnh và tâm hồn của những chàng trai mười tám tuổi.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh khắc họa những thằng con trai mười tám tuổi trong khổ thơ đầu của đoạn trích là: "chưa từng biết nụ hôn người con gái", "chưa từng biết những lo toan phức tạp của đời", "câu nói đượm nhiều hơi sách vở", "trong đáy mắt vô tư còn đọng một khoảng trời", "nhiều khi cực quá, khóc ào", "nhiều lúc tức mình chửi bâng quơ", "phanh ngực áo và mở trần bản chất", "mỉm cười trước những lời lẽ quá to", "nhưng nhất định không bao giờ bỏ cuộc". Những hình ảnh này cho thấy sự hồn nhiên, trong sáng, mạnh mẽ và quyết tâm của tuổi trẻ.

Giải thích:

Những hình ảnh trên cho thấy họ còn rất trẻ, hồn nhiên, trong sáng, chưa có nhiều trải nghiệm về tình yêu và cuộc sống, mang trong mình vẻ đẹp vô tư của tuổi mười tám.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Trình bày hiệu quả của biện pháp điệp cấu trúc trong đoạn thơ:

"đất nước là nhịp tim có thể khác thường

là một làn mây mỏng đến bâng khuâng

là mùi mồ hôi thật thà của lính

đôi khi là một giọng nữ cao nghe từ Hà Nội

hay một bữa cơm rau rừng"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định cấu trúc được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nhịp điệu, hình ảnh và tình cảm được thể hiện.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp điệp cấu trúc "đất nước là..." được sử dụng rất hiệu quả trong đoạn thơ.

+ Nó tạo nên sự liên tưởng phong phú, đa dạng về hình ảnh đất nước trong lòng những chàng trai trẻ.

+ Từ những hình ảnh cụ thể, gần gũi làm nên bức tranh đất nước sống động, đa chiều và đầy cảm xúc. Sự lặp đi lặp lại cấu trúc này nhấn mạnh tình cảm sâu nặng, gắn bó máu thịt của những chàng trai với quê hương, đất nước.

Giải thích:

Cấu trúc “đất nước là…” được lặp lại giúp các hình ảnh nối tiếp nhau, cho thấy đất nước hiện diện trong những điều rất đỗi quen thuộc của đời sống người lính. Vì thế, tình yêu đất nước trở nên tự nhiên, gần gũi và gắn bó với máu thịt.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nhận xét tình cảm của nhân vật trữ tình dành cho những thằng con trai mười tám tuổi thể hiện qua đoạn trích.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào cách nhân vật trữ tình khắc họa những chàng trai mười tám tuổi và thái độ được thể hiện qua lời thơ để nhận xét tình cảm.

Lời giải chi tiết

Tình cảm của nhân vật trữ tình dành cho những thằng con trai mười tám tuổi thể hiện qua đoạn trích là sự trân trọng, tự hào và yêu thương sâu sắc. Nhà thơ dành cho họ những lời lẽ ngợi ca, ca ngợi sự hồn nhiên, trong sáng, mạnh mẽ và lòng yêu nước nồng nàn của tuổi trẻ. Nhà thơ hiểu và thấu cảm những khó khăn, vất vả mà họ phải trải qua, đồng thời khẳng định sự lựa chọn của họ là chính đáng và cao cả.

Giải thích:

Những chàng trai ấy hiện lên vừa rất trẻ trung, hồn nhiên, “nhiều khi cực quá, khóc ào”, vừa có bản lĩnh “nhất định không bao giờ bỏ cuộc” và chỉ “dám chết” vì đất nước. Cách khắc họa chân thực, gần gũi cho thấy sự thấu hiểu và tình cảm trân trọng của nhân vật trữ tình.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ nội dung của đoạn trích, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa của lí tưởng sống đối với giới trẻ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Từ lí tưởng sống của những chàng trai mười tám tuổi trong đoạn thơ, liên hệ với trách nhiệm và cách sống của giới trẻ hôm nay.

Lời giải chi tiết

Lí tưởng sống là ngọn đuốc soi sáng con đường đi của mỗi người, đặc biệt là đối với giới trẻ. Đoạn thơ cho thấy lí tưởng sống của những chàng trai mười tám tuổi là cống hiến cho đất nước, sẵn sàng hi sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Lí tưởng sống không chỉ là những khát vọng lớn lao mà còn là những hành động cụ thể, thiết thực trong cuộc sống. Giới trẻ cần xác định cho mình một lí tưởng sống đúng đắn, phù hợp với hoàn cảnh xã hội và khả năng của bản thân. Chỉ khi có lí tưởng sống, con người mới có động lực để vươn lên, vượt qua khó khăn, thử thách và sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Giải thích:

Những chàng trai mười tám tuổi trong đoạn thơ có thể vượt qua gian khổ vì họ có một mục tiêu lớn lao: sống và chiến đấu vì đất nước. Điều đó cho thấy khi có lí tưởng đúng đắn, tuổi trẻ sẽ có điểm tựa để vượt qua thử thách và biến những năm tháng của mình thành một hành trình có ý nghĩa.