Đọc hiểu Tôi tự học (Nguyễn Duy Cần) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Từ “diệu pháp” có nghĩa là phương pháp kì diệu, tuyệt vời, tinh tế; chỉ cách thức học tập hoặc quy luật học tập hiệu quả, đạt đến trình độ cao.

Giải thích:

Tác giả gọi đó là “diệu pháp của phép học” vì khi kiến thức đã được tiếp nhận và chuyển hóa thực sự, người học “không cần nhớ mà nó vẫn tự nhiên hiển hiện trong tâm trí”.

- Phép điệp (điệp cấu trúc câu, điệp từ "ăn", "tiêu", "sẽ không còn là... nữa mà là...")

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh và làm nổi bật quan niệm: Học phải đi đôi với "tiêu hóa" (thần hóa) kiến thức thì mới đạt được thành quả đích thực, biến kiến thức thành cái của riêng mình.

+ Tạo nên sự so sánh, đối chiếu song song, làm cho lập luận trở nên sinh động, rõ ràng và có sức thuyết phục hơn qua hình ảnh cụ thể, gần gũi (cừu ăn cỏ hóa thành lông, tằm ăn dâu hóa thành tơ).

Giải thích:

Hai hình ảnh “cỏ” và “dâu” không còn giữ nguyên sau khi được cừu và tằm “tiêu hóa”. Tương tự, tri thức cũng phải được người học tiếp nhận và chuyển hóa thì mới trở thành “cái học” của mình.

Yếu tố tự sự (cuộc trò chuyện giữa “tôi” với người cha) có vai trò:

+ Minh họa, chứng minh cho luận điểm: Khi học tập đã "chín muồi", đã được tiêu hóa thì không cần cố nhớ mà kiến thức vẫn tự nhiên hiển hiện, đây chính là cấp độ "quên tức là nhớ nhiều rồi đó", tức là đã đạt đến mức "nhập diệu".

+ Làm cho lập luận trở nên sinh động, cụ thể, chân thực và thuyết phục hơn, tạo sự đồng cảm, gần gũi với người đọc.

Giải thích:

Câu chuyện về trải nghiệm của tác giả cho thấy lời bàn về “quên tức là nhớ” không phải một nhận định trừu tượng. Việc tác giả lo lắng trước ngày thi nhưng khi giám khảo hỏi lại trả lời rõ ràng là minh chứng trực tiếp cho việc kiến thức đã được “tiêu hóa” và trở thành hiểu biết tự nhiên.

- Tôi tâm đắc nhất với mục đích: Học để mưu cầu hạnh phúc, nghĩa là làm cho mình ngày càng mới, càng cao, càng rộng,...

- Vì:

+ Đây là mục đích học tập toàn diện và nhân văn nhất, vượt lên trên mục đích vụ lợi hay bằng cấp thông thường.

+ Hạnh phúc là mục đích tối thượng của con người. Sự học giúp bồi đắp giá trị bản thân (mới, cao, rộng), từ đó giúp con người có hiểu biết sâu sắc hơn về thế giới, về bản thân, có khả năng giải quyết vấn đề và sống một cuộc đời có ý nghĩa hơn, từ đó đạt được sự thanh thản, tự tại và hạnh phúc đích thực.

Giải thích:

Mục đích này phù hợp với quan niệm của tác giả về sự học: “gia tăng sự hiểu biết”, “mở rộng tâm hồn”, làm cho con người “ngày càng mới, càng cao, càng rộng”. Như vậy, giá trị của việc học nằm ở sự thay đổi và trưởng thành của con người.