Đọc hiểu Giấc mơ anh lái đò (Nguyễn Bính) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Trong giấc mơ, anh lái đò đã hình dung ra cảnh tượng:

“Tước đay se võng nhuộm điều ta đi.

Tưng bừng vua mở khoa thi,

Tôi đỗ quan trạng, vinh quy về làng.

Võng anh đi trước võng nàng…

Cả hai chiếc võng cùng sang một đò.”

⇒ Trong giấc mơ, anh lái đò đã hình dung ra một cảnh tượng rất tươi đẹp. Đó là anh đỗ Trạng, đang trên đường trở về quê vinh quy bái tổ. Không những có được công danh mà còn có thêm một cô vợ xinh đẹp, hiền lương. Anh ngồi kiệu phía trước, nàng ngồi kiệu sau, tình cảm mặn nồng (cùng sang một đò).

Giải thích:

Giấc mơ cho thấy anh lái đò mong muốn công danh, cuộc sống tốt đẹp và đặc biệt là được kết duyên với cô gái mình yêu.

Qua 2 câu thơ, dường như anh lái đò cũng ước muốn có tiền sắm sính lễ hỏi vợ như người ta, nhưng cuộc sống mưu sinh lang thang, ngày qua ngày bên mạn thuyền thì lấy đâu đủ tiền. Anh có ý nghĩ bán đi chiếc thuyền, cái duy nhất giúp anh mưu sinh. Có người ra giá, muốn mua thuyền, nhưng một phần anh luyến tiếc, một phần do chiếc thuyền chỉ đáng "chín quan tiền" nên anh từ chối.

Giải thích:

Sau giấc mơ đẹp về một cuộc hôn nhân với cô gái, thực tế lại là một đám cưới xa hoa của cô với người khác. Vì vậy, hành động “dạm bán thuyền” thể hiện nỗi buồn đau, chán chường và sự giằng co trong lòng của anh lái đò.

Giấc mơ của nhân vật trữ tình là một giấc mơ đẹp, trong sáng nhưng xa vời, thể hiện khát vọng về công danh, tình yêu và hạnh phúc của một người lao động nghèo.

Giải thích:

Anh lái đò mơ mình “đỗ quan Trạng”, “vinh quy về làng” và được sánh đôi cùng người con gái mình yêu. Giấc mơ cho thấy dù cuộc sống nghèo khó, con người vẫn luôn có những khát vọng đẹp đẽ về tình yêu, hạnh phúc và một cuộc đời tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, giấc mơ càng đẹp thì khi đối diện với thực tế cô gái lấy chồng giàu, nỗi hụt hẫng của anh càng trở nên sâu đậm.

Bài thơ là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng thấm thía: Mơ mộng làm cho tâm hồn thêm đẹp, nhưng nếu quá chìm đắm vào những ảo vọng vượt xa tầm tay mà quên đi thực tế khách quan, con người dễ rơi vào trạng thái hụt hẫng, tuyệt vọng khi bong bóng ảo ảnh tan vỡ.

Đoạn văn tham khảo:

Từ đoạn thơ trên, chúng ta rút ra thông điệp thấm thía về sự đối lập nghiệt ngã giữa ước mơ và thực tại, cùng lời nhắc nhở con người không nên quá chìm đắm vào những ảo mộng xa vời. Trong đoạn thơ, chàng trai nghèo đã dệt nên một giấc mơ vô cùng lãng mạn về việc đỗ Trạng nguyên và đón nàng về dinh trên cùng một chuyến đò đầy hạnh phúc. Thế nhưng, thực tế ập đến đầy phũ phàng khi cô gái đi lấy chồng nhà giàu với đám cưới xa hoa, bề thế, tạo nên khoảng cách giàu nghèo không thể san lấp. Sự sụp đổ của giấc mộng khiến chàng trai rơi vào bi kịch, tuyệt vọng đến mức muốn dạm bán đi chiếc thuyền, biểu tượng cho cả kế sinh nhai lẫn kỷ niệm tình yêu. Qua đó, bài thơ là lời cảnh tỉnh con người cần biết cân bằng giữa mộng tưởng và cuộc sống thực tế, bởi nếu quá sa đà vào ảo ảnh vượt tầm tay, ta sẽ dễ bị tổn thương và gục ngã khi bong bóng cuộc đời tan vỡ.

Giải thích:

Giấc mơ về công danh và tình yêu của anh lái đò rất đẹp, nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Sự đối lập ấy cho thấy ước mơ chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người biết nỗ lực và chủ động theo đuổi, đồng thời cần biết chấp nhận những điều không thể thay đổi trong cuộc sống.