Tìm chủ thể đứng sau những cảm xúc, suy ngẫm và lời ngợi ca trong bài thơ; chú ý những cách xưng hô và điểm nhìn được thể hiện trong văn bản.
Lời giải chi tiết
Nhân vật trữ tình: Người con/ Tác giả
Giải thích:
Hình ảnh “mỗi bước chân con bước”, “nơi con nhìn ra sức mạnh Việt Nam” cho thấy điểm nhìn trữ tình gắn với “con”. Từ điểm nhìn ấy, nhân vật trữ tình cảm nhận sự hi sinh của mẹ, vẻ rộng lớn của quê hương và sức mạnh của dân tộc, qua đó bộc lộ niềm yêu thương, kính trọng và tự hào.
Mở rộng
Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.
Nêu hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong khổ thơ sau:
"Đất nước mình hai mươi năm chiến tranh
tiếng cuốc năm canh nặng tình đất nước
hầm mẹ giăng như luỹ như thành
che chở mỗi bước chân con bước."
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định sự vật được so sánh và hình ảnh dùng để so sánh, sau đó làm rõ đặc điểm được nhấn mạnh và tình cảm của tác giả.
Lời giải chi tiết
- Hình ảnh so sánh: hầm giăng - như thành như lũy
- Tác dụng:
+ Nhấn mạnh làm nổi bật hình ảnh người mẹ Việt Nam yêu nước, kiên cường, bất khuất và hết lòng vì cách mạng…
+ Thể hiện thái độ ngợi ca, trân trọng, biết ơn… đối với người mẹ.
+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm, sinh động, hấp dẫn cho khổ thơ.
Giải thích:
Lũy”, “thành” vốn là những công trình có khả năng phòng thủ, bảo vệ con người trước kẻ thù. So sánh những căn hầm của mẹ với “lũy”, “thành” làm nổi bật giá trị của những công việc thầm lặng mà mẹ đã làm trong chiến tranh. Đồng thời, cách diễn đạt giàu hình ảnh giúp lời thơ thêm gợi cảm, thể hiện sự trân trọng đối với người mẹ Việt Nam.
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Hình ảnh người mẹ đào hầm dưới tầm đại bác thể hiện vẻ đẹp của con người Việt Nam trong chiến tranh như thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào hoàn cảnh “dưới tầm đại bác” và hành động “đào hầm”, từ đó xác định những phẩm chất được thể hiện qua hình ảnh người mẹ.
Lời giải chi tiết
Hình ảnh người mẹ đào hầm dưới tầm đại bác thể hiện vẻ đẹp của con người Việt Nam trong chiến tranh: Dũng cảm, kiên cường, vượt qua mọi khó khăn thử thách, quyết tâm cống hiến hi sinh cho sự nghiệp chung. Đó chính là biểu hiện của tình yêu đất nước sâu sắc, mãnh liệt.
Giải thích:
“Dưới tầm đại bác” cho thấy mẹ phải làm việc trong hoàn cảnh vô cùng nguy hiểm, nhưng mẹ vẫn “đào hầm” và “vẫn đào hầm” qua năm tháng. Sự bền bỉ ấy cho thấy mẹ không khuất phục trước chiến tranh, đồng thời góp phần “che chở” cho những người chiến đấu. Qua hình ảnh người mẹ, vẻ đẹp của biết bao con người Việt Nam âm thầm hi sinh vì đất nước được làm nổi bật.
Mở rộng
Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Từ nội dung văn bản, hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/chị.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ hình ảnh người mẹ và những hi sinh trong chiến tranh, xác định bài học.
Lời giải chi tiết
Thông điệp về lòng yêu nước, sự hi sinh, lòng biết ơn, lối sống cống hiến…
Đoạn văn tham khảo:
Từ nội dung văn bản, thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em chính là bài học về lòng biết ơn và ý thức cống hiến cho quê hương, đất nước. Cuộc sống hòa bình, tự do ngày hôm nay được đánh đổi bằng sự hy sinh thầm lặng, vô giá của thế hệ cha anh đi trước và những người mẹ Việt Nam anh hùng. Nhận thức được điều đó, thế hệ trẻ chúng ta không thể sống một cuộc đời ích kỷ, chỉ biết nhận lại mà không biết cho đi. Mỗi cá nhân cần phải biến lòng biết ơn thành hành động cụ thể thông qua việc nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức và sẵn sàng cống hiến sức trẻ cho cộng đồng. Sống có trách nhiệm và biết ơn chính là cách duy nhất để chúng ta tiếp nối xứng đáng truyền thống tốt đẹp của dân tộc và làm cho đất nước ngày càng giàu đẹp hơn.
Giải thích:
Người mẹ đã dành nhiều năm tháng, từ khi “tóc còn xanh” đến lúc “phơ phơ bạc đầu”, để đào hầm dưới bom đạn và che chở cho những người chiến đấu. Những hi sinh âm thầm ấy góp phần làm nên “sức mạnh Việt Nam”. Vì vậy, thế hệ hôm nay cần biết trân trọng những giá trị hòa bình được đánh đổi bằng hi sinh, đồng thời có ý thức tiếp nối lòng yêu nước của những người đi trước.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Danh sách bình luận