content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Bảy thói quen của người thành đạt (Stephen R. Covey) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Khi người khác nói, chúng ta có cái kiểu nghe đạỉ loại theo bốn cách: kiểu phớt lờ họ, chăng chú ý nghe gì cả; hoặc giả như có nghe, ầm ừ cho qua chuyện; hoặc nghe có chọn lọc,

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Khi người khác nói, chúng ta có cái kiểu nghe đại loại theo bốn cách: kiểu phớt lờ họ, chăng chú ý nghe gì cả; hoặc giả như có nghe, ậm ừ cho qua chuyện; hoặc nghe có chọn lọc, nghe từng phần nào đó của câu chuyện thôi; và nghe chăm chú, quan tâm và tập trung vào những gì họ đang nói. Nhưng mấy ai trong chúng ta có được trình độ nghe cao: nghe với lòng thấu cảm.

Khi chúng ta biết nghe với lòng thấu cảm, chúng ta không nghe theo cách “chủ động ” hoặc “ngờ vực” mà thực chất chẳng hơn gì cách nghe hờ hững, nghe có tính chất “xã giao”, có khi còn làm tổn thương đến “người được nghe” – kiểu nghe để đối đáp, để khống chế, để toan tính.

Khi tôi nói tôi nghe với lòng thấu cảm, có nghĩa là tôi nghe với ý hướng để hiếu. Có nghĩa là tôi hiểu người khác trước, để hiểu được họ thực sự. [...] Đó là cách nghe đi vào lòng người. Cả hai nhìn thế giới theo cùng một cách nhìn và cùng hiểu nhau.

Thấu cảm khác với thương cảm. Thương cảm là một dạng của sự tán thành, một dạng của cách đánh giả và đôi khi là sự đáp ứng tình cảm có tính bao trùm, che chở. Con người lại thường ưa kiểu thương cảm này. Nó làm cho họ phụ thuộc. Còn việc lắng nghe với lòng thấu cảm không nhất thiết đòi sự tán thành; mà là việc bạn hiểu người đó đầy đủ, sâu xa với tất cả tình cảm và hiểu biết của bạn.

Lắng nghe với lòng thấu cảm vượt xa cả sự ghi nhận, hoặc đặt vấn đề, hay đơn thuần chỉ hiểu những gì họ nói ra thôi. Trên thực tế, theo các chuyên gia về giao tiếp thì trong những giao tiếp của chúng ta, chúng ta chỉ thể hiện 10% bằng lời nói, 30% khác là những âm động, còn tới 60% là ngôn ngữ của cơ thể. Trong việc lắng nghe có tính chất thấu cảm, chúng ta không chỉ nghe bằng tai mà còn nghe bằng mắt và bằng con tim. Bạn nghe để cảm nhận, nghe để tìm ra ý nghĩa. Bạn nghe để biết cách sống. Bạn vận dụng cả bán cầu phải và bán cầu trái của não. Bạn cảm nhận, bạn trực cảm, bạn cảm thấy.

Lắng nghe với lòng thấu cảm còn cho bạn một khả năng vì nó cung cấp cho bạn những dữ liệu chính xác để hành xử. Thay vì khư khư giữ lấy những gì là của mình, xử sự với thực tại bên trong tâm trí của người khác, bạn đang lắng nghe để hiểu, bạn giao tiếp và lĩnh hội một tâm hồn.

(Stephen R. Covey, Bảy thói quen của người thành đạt, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh)

Câu 1

Xác định kiểu văn bản của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Căn cứ vào các kiểu văn bản đã học

- Dựa vào mục đích, nội dung và hình thức của đoạn trích.

Lời giải chi tiết

Đoạn trích thuộc kiểu văn bản nghị luận

Giải thích:

Văn bản tập trung bàn luận về cách lắng nghe, phân tích và số liệu để làm rõ quan điểm của tác giả, qua đó thuyết phục người đọc.

Mở rộng

- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng các lập luận

- Mục đích của văn bản nghị luận là để thuyết phục người đọc, người nghe về ý kiến, quan điểm của người viết trước một vấn đề đời sống hoặc văn học.

- Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.

- Mọi vấn đề của đời sống xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học,… đều có thể được nêu ra để bàn trong văn bản nghị luận.

- Trong văn bản nghị luận, phương thức biểu đạt chính là nghị luận

Link tham khảo: Văn nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận 

Câu 2

Tác giả đã liệt kê những kiểu nghe nào, việc nghe với sự thấu cảm cao hơn các kiểu nghe khác như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kỹ đoạn 1 và đoạn 2 của văn bản.

- Xác định các kiểu nghe được tác giả liệt kê

- So sánh đặc điểm của nghe thấu cảm với các kiểu nghe còn lại để thấy sự vượt trội.

Lời giải chi tiết

- Tác giả chỉ ra có 5 cách nghe:

+ “Kiểu phớt lờ họ, chẳng chú ý nghe gì cả”

+ “Giả như có nghe, ậm ừ cho qua chuyện”

+ “Nghe có chọn lọc, nghe từng phần nào đó của câu chuyện thôi”

+ “Nghe chăm chú, quan tâm và tập trung vào những gì họ đang nói.”

+ “Nghe với lòng thấu cảm.”

- Tác giả cho rằng nghe với lòng thấu cảm là nghe với trình độ cao hơn, cụ thể:

+ Nghe thông thường chỉ để xã giao, để đối đáp hoặc khống chế, toan tính,...; nghe với lòng thấu cảm trước hết là để hiểu được người khác một cách thực sự.

+ Nghe với lòng thấu cảm vượt xa cả sự ghi nhận hoặc chỉ đơn thuần là để hiểu những gì người khác nói ra; đó là cách nghe không chỉ bằng tai mà còn bằng mắt, bằng tâm hồn, bằng trái tim.

Các kiểu nghe thông thường chủ yếu dừng ở việc tiếp nhận lời nói hoặc phục vụ mục đích giao tiếp của người nghe. Trong khi đó, nghe với lòng thấu cảm hướng đến việc hiểu người khác thực sự, không chỉ hiểu điều họ nói mà còn cảm nhận được những điều họ muốn biểu đạt.

- Tác giả chỉ ra có 5 cách nghe:

+ “Kiểu phớt lờ họ, chẳng chú ý nghe gì cả”

+ “Giả như có nghe, ầm ừ cho qua chuyện”

+ “Nghe có chọn lọc, nghe từng phần nào đó của câu chuyện thôi”

+ “Nghe chăm chú, quan tâm và tập trung vào những gì họ đang nói.”

+ “Nghe với lòng thấu cảm.”

- Tác giả cho rằng nghe với lòng thấu cảm là nghe với trình độ cao hơn, cụ thể:

+ Nghe thông thường chỉ để xã giao, để đối đáp hoặc khống chế, toan tính,...; nghe với lòng thấu cảm trước hết là để hiểu được người khác một cách thực sự.

+ Nghe với lòng thấu cảm vượt xa cả sự ghi nhận hoặc chỉ đơn thuần là để hiểu những gì người khác nói ra; đó là cách nghe không chỉ bằng tai mà còn bằng mắt, bằng tâm hồn, bằng trái tim.

Giải thích:

Các kiểu nghe thông thường chủ yếu dừng ở việc tiếp nhận lời nói hoặc phục vụ mục đích giao tiếp của người nghe. Trong khi đó, nghe với lòng thấu cảm hướng đến việc hiểu người khác thực sự, không chỉ hiểu điều họ nói mà còn cảm nhận được những điều họ muốn biểu đạt.

Câu 3

Chỉ ra 2 phép liên kết chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ các câu, các đoạn trong văn bản, chú ý những từ ngữ được lặp lại và những từ ngữ có chức năng nối các ý giữa các câu để xác định các phép liên kết được sử dụng. 

Lời giải chi tiết

- Hai phép liên kết:

+ Phép lặp: “nghe”, “chúng ta” lặp lại ở cả hai câu trong đoạn.

+ Phép nối: “nhưng” ở câu sau nối với ý câu truớc thể hiện ý trái ngược.

Giải thích:

Phép lặp giúp duy trì và nhấn mạnh chủ đề lắng nghe với lòng thấu cảm; phép nối giúp các ý được triển khai theo trình tự logic, làm cho lập luận của văn bản chặt chẽ, mạch lạc.

Mở rộng

- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng của văn bản, có tác dụng làm cho văn bản trở nên mạch lạc, hoàn chỉnh cả về nội dung và hình thức.

- Các phép liên kết trong câu:

+ Phép nối: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ biểu thị quan hệ với câu trước.

+ Phép thế: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép lặp từ ngữ: lặp lại ở câu đứng sau các từ ngữ đã có ở câu trước.

+ Phép liên tưởng: sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ cùng trường liên tưởng với từ ngữ đã có ở câu trước.

Một số link tham khảo:

Một số phương tiện và phép liên kết trong văn bản

Biện pháp liên kết là gì? Các biện pháp liên kết trong câu 

Câu 4

Anh/chị hiểu như thế nào về số liệu và quan điểm mà tác giả đưa ra: “Trên thực tế, theo các chuyên gia về giao tiếp thì trong những giao tiếp của chúng ta, chúng ta chỉ thể hiện 10%) bằng lời nói, 30% khác là những âm động, còn tới 60%) là ngôn ngữ của cơ thể. Trong việc lắng nghe có tính chất thấu cảm, chúng ta không chỉ nghe bằng tai mà còn nghe bằng mắt và bằng con tim?”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa của số liệu và liên hệ với quan điểm của tác giả về cách lắng nghe thấu cảm. 

Lời giải chi tiết

Từ nhận định của tác giả khi bàn luận về cách lắng nghe, có thể đưa ra những nội dung lý giải như sau:

+ Khi biểu đạt một thông tin, người nói thể hiện qua nhiều phương tiện khác nhau: lời nói, âm động, ngôn ngữ cơ thể.

+ Trong số đó, đa phần các nội dung muốn biểu đạt lại được bộc lộ các yếu tố ngoài lời nói: 30% âm động, 60% ngôn ngữ cơ thể.

+ Vì vậy, người nghe cần có sự chú tâm và tinh tế, sử dụng nhiều giác quan (thị giác, thính giác và trực giác) để có thể thấu hiểu được nội dung người nói muốn truyền đạt. 

Giải thích:

Tác giả đưa ra số liệu để chứng minh rằng lời nói chỉ là một phần của giao tiếp. Nhiều thông điệp còn được truyền tải qua âm thanh và ngôn ngữ cơ thể. Do đó, muốn hiểu đúng người khác, cần biết quan sát và cảm nhận chứ không chỉ nghe những từ ngữ họ nói ra.

Câu 5

Anh/chị rút ra được thông điệp, bài học gì sau khi đọc hiểu văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý: Bài học/Thông điệp: rèn luyện năng lực nghe với lòng thấu cảm; nhận biết sự quan tâm của người đối diện qua cách họ lắng nghe mình nói;...

Lời giải chi tiết

Đoạn văn tham khảo:

Từ văn bản, em rút ra bài học ý nghĩa về việc rèn luyện năng lực nghe với lòng thấu cảm. Trong giao tiếp hằng ngày, không chỉ lời nói mới quan trọng mà cách chúng ta lắng nghe bằng tai, bằng mắt và bằng trái tim mới thực sự quyết định sự kết nối giữa người với người. Khi ai đó lắng nghe mình một cách chân thành, chăm chú và thấu cảm, ta sẽ cảm nhận được sự quan tâm, tôn trọng mà họ dành cho mình. Ngược lại, nếu họ nghe hờ hững, phớt lờ hoặc chỉ nghe để đối đáp, ta dễ cảm thấy tổn thương và lạc lõng. Vì vậy, qua cách người khác lắng nghe mình nói, ta có thể nhận biết được thái độ và tình cảm thực sự của họ. Em nhận thức rằng hãy lắng nghe người khác theo cách mà mình muốn được lắng nghe, bởi đó chính là nền tảng để xây dựng những mối quan hệ chân thành, bền vững và giàu lòng trắc ẩn.

Giải thích:

Bài học trên xuất phát trực tiếp từ quan điểm của tác giả rằng lắng nghe với lòng thấu cảm là nghe để hiểu người khác thực sự, không chỉ tiếp nhận lời nói mà còn cảm nhận tâm hồn, cảm xúc và những điều ẩn sau lời nói.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close