Đọc hiểu Đời tư là hàng hóa (Phạm Hải Chung) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

- Khẳng định môi trường Internet hiện nay phát triển tự nhiên, mạnh mẽ và quá khốc liệt.

- Khẳng định đây là môi trường thiếu sự an toàn, thiếu sự kiểm soát bằng các quy định chặt chẽ.

- Cảnh báo việc tham gia vào Internet cần có sự đề phòng cần thiết vì đây là một môi trường thiếu sự kiểm soát bằng các quy định chặt chẽ.

Giải thích:

“Miền Tây hoang dã” gợi một không gian rộng lớn, tự do nhưng thiếu sự kiểm soát chặt chẽ. So sánh Internet với không gian ấy nhằm nhấn mạnh những nguy cơ và khoảng trống trong việc bảo vệ người dùng, đặc biệt là quyền riêng tư và thông tin cá nhân.

- Biện pháp tu từ: So sánh “Internet giống như miền Tây hoang dã vậy.”

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh tính chất phức tạp, tự do, hỗn loạn và thiếu luật lệ kiểm soát chặt chẽ của môi trường Internet; qua đó cảnh báo người dùng về những nguy cơ, rủi ro tiềm ẩn đối với thông tin cá nhân và an toàn mạng.

+ Tăng tính gợi hình, gợi cảm cho lời văn, giúp người đọc dễ hình dung và ấn tượng sâu sắc hơn về thực trạng của không gian mạng.

Giải thích:

“Miền Tây hoang dã” gợi một không gian tự do nhưng thiếu luật lệ và kiểm soát. Đặt Internet trong sự tương đồng ấy giúp người đọc hình dung rõ hơn về những rủi ro tiềm ẩn trong môi trường mạng.

Mọi cú nhấp chuột dù là vô thức đều được ghi lại và trở thành hàng hóa vì:

- Trên Internet tính bảo mật và riêng tư đều không thực sự được coi trọng. Mọi thông tin, mọi lựa chọn cá nhân, mọi hành vi của người sử dụng dễ dàng bị theo dõi, để lại dấu tích.

- Những thông tin, lựa chọn cá nhân tạo thành kho dữ liệu khổng lồ, có giá trị.

- Thông tin cá nhân đôi khi trở thành hàng hóa được mua bán giữa các nhà cung cấp dịch vụ mạng nhằm phục vụ cho những mục đích nhất định và mang lại lợi ích cho nhà cung cấp mà không đem đến bất cứ ích lợi nào cho người dùng.

Giải thích:

Người dùng có thể không chủ động cung cấp thông tin, nhưng mỗi hoạt động trên Internet đều có thể để lại dấu vết. Khi được thu thập với số lượng lớn và khai thác cho mục đích kinh tế, những dấu tích ấy không còn đơn thuần là thông tin cá nhân mà trở thành nguồn dữ liệu có giá trị như một loại hàng hóa.

- Cần được cung cấp kiến thức hiểu biết về Internet, để có đủ kỹ năng khi sử dụng Internet:

+ Cần chú ý đến tính bảo mật, đọc kĩ và thực hiện theo các điều khoản bảo mật;

+ Có ý thức cao, bản lĩnh khi sử dụng Internet; tránh các việc: bị lôi kéo vào các dịch vụ phát sinh; các nhóm, các hội không minh bạch; liên kết với các đường dẫn kết nối lạ.

- Có kỹ năng khai thác, sử dụng đúng mục đích, đúng giá trị kho dữ liệu khổng lồ của Internet.

- Có ý thức tăng cường giao lưu, học hỏi trong cuộc sống thực, tránh lãng phí thời gian trên mạng xã hội khi không cần thiết, tránh tình trạng “sống ảo”.

- Cần có ý thức đấu tranh cho bản thân và cộng đồng trước hiện tượng thông tin cá nhân bị xâm phạm và lợi dụng.

Đoạn văn tham khảo:

Để giáo dục thế hệ trẻ sử dụng Internet an toàn và hiệu quả trong thời đại số, trước hết gia đình và nhà trường cần chủ động trang bị cho các em kiến thức cơ bản về an toàn thông tin. Các em cần được hướng dẫn đọc kỹ các điều khoản riêng tư, nâng cao tính bảo mật và rèn luyện bản lĩnh để không sa vào các bẫy thông tin, không nhấp vào liên kết lạ hay tham gia các hội nhóm thiếu lành mạnh. Bên cạnh đó, điều quan trọng là định hướng các em biết cách khai thác kho tri thức khổng lồ của Internet phục vụ cho việc học tập, mở rộng tư duy thay vì tiêu tốn thời gian vào những nội dung vô bổ. Đồng thời, người lớn cần khuyến khích các em tích cực tham gia các hoạt động trải nghiệm thực tế, giao lưu đời thực để cân bằng cuộc sống và tránh rơi vào trạng thái "sống ảo". Cuối cùng, bản thân mỗi bạn trẻ phải tự nhận thức được giá trị của đời tư, có ý thức bảo vệ dấu vết số của mình và dũng cảm đấu tranh trước những hành vi xâm hại thông tin cá nhân trên không gian mạng.

Giải thích:

Những biện pháp trên xuất phát trực tiếp từ vấn đề văn bản đặt ra: Internet vừa có nhiều giá trị hữu ích, vừa tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm đời tư và lợi dụng dữ liệu cá nhân. Vì vậy, giáo dục người trẻ là giúp họ biết sử dụng đúng cách, khai thác mặt tích cực và chủ động bảo vệ mình.