Đọc hiểu Nếu ngày mai em không làm thơ nữa (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Nếu ngày mai em không làm thơ nữa
Cuộc sống trở về bình yên
Ngày nối nhau trên đường phố êm đềm
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Nếu ngày mai em không làm thơ nữa
Cuộc sống trở về bình yên
Ngày nối nhau trên đường phố êm đềm
Không nỗi khổ, không niềm vui kinh ngạc
Trận mưa xuân dẫu làm ướt áo
Nhưng lòng em còn cảm xúc chi đâu
Mùa đông về quên nỗi nhớ nhau
Không xôn xao khi nắng hè đến sớm
Chuyện hôm nay sẽ trở thành kỉ niệm
Màu phượng chẳng nồng nàn trên lối ta đi.
Gió thổi nơi này không lạnh tới nơi kia
Lời nói tâm tình trở nên nhạt nhẽo
Nghe tiếng con tàu em không thể hiểu
Tấm lòng anh trong mỗi chuyến đi xa
Em không còn thấy nhớ những sân ga
Những nơi đã đi, những nơi chưa hề đến
Khát vọng anh dẫu hoà trong sóng biển
Sóng xô bờ chẳng rộn đến tâm tư
(Xuân Quỳnh thơ và đời, NXB Văn hóa 1998, tr.15)
Câu 1
Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ ?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả.
Lời giải chi tiết
Phương thức biểu đạt chính của bài thơ là: biểu cảm.
Giải thích:
Bài thơ chủ yếu bộc lộ những suy tư, cảm xúc của nhân vật trữ tình về ý nghĩa của thơ ca đối với đời sống và tâm hồn con người.
Mở rộng
PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.
Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được tác giả sử dụng để thể hiện suy tưởng của mình trong đoạn thơ thứ hai và thứ ba?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tìm những cách diễn đạt lặp lại hoặc hàng loạt hình ảnh, sự việc trong hai đoạn thơ để xác định biện pháp tu từ.
Lời giải chi tiết
Biện pháp tu từ và hiệu quả:
- Trong đoạn thơ thứ hai và thứ ba để thể hiện suy tưởng của mình, tác giả sử dụng biện pháp tu từ: liệt kê
- Hiệu quả: Sự sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại trong khổ 2,3 của đoạn thơ nhằm diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn cuộc sống vô vị trống rỗng và tâm hồn nhà thơ trở nên xa lạ với cuộc sống và mọi người trong mọi thời khắc.
Giải thích:
Các sự vật, hiện tượng được liệt kê vốn rất quen thuộc và giàu sức gợi cảm, nhưng khi “em không làm thơ nữa”, tất cả đều trở nên vô nghĩa, “nhạt nhẽo”, không còn khả năng đánh thức cảm xúc. Qua đó, tác giả khẳng định thơ ca có vai trò quan trọng trong việc giúp con người cảm nhận và kết nối với cuộc sống.
Mở rộng
Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Nhân vật trữ tình hình dung mình sẽ thay đổi như thế nào nếu không làm thơ nữa?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào những thay đổi được giả định trong các khổ thơ để khái quát trạng thái của nhân vật trữ tình.
Lời giải chi tiết
- Hình dung của nhân vật trữ tình:
+ Cuộc sống sẽ trở nên trống rỗng, vô vị.
+ Tâm hồn nhà thơ không thể giao cảm kết nối với cuộc sống và con người xung quanh
Giải thích:
Hàng loạt cảm xúc như “xôn xao”, “nhớ”, “rộn” đều bị mất đi. Điều đó cho thấy khi không còn làm thơ, tâm hồn nhân vật trữ tình trở nên khô cứng, xa cách với cuộc sống và con người.
Câu 4
Nêu giả định “Nếu ngày mai em không làm thơ nữa”, qua đoạn thơ tác giả muốn gửi đến người đọc thông điệp gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Liên hệ nội dung văn bản.
- Rút ra bài học ý nghĩa.
Lời giải chi tiết
- Thông điệp tác giả gửi gắm trong đoạn thơ:
+ Thơ là phần không thể thiếu của đời sống
+ Thơ là phương tiện để nhà thơ giao cảm với cuộc sống và con người.
Giải thích:
Khi không còn làm thơ, nhân vật trữ tình không chỉ mất đi niềm vui sáng tạo mà còn mất khả năng cảm nhận “mưa xuân”, “mùa đông”, “nắng hè”, “sân ga”, “sóng biển” và thấu hiểu “tấm lòng anh”. Vì thế, thơ ca là phương tiện giúp tâm hồn con người trở nên nhạy cảm, phong phú và gắn bó hơn với cuộc đời.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Từ nội dung đoạn trích phần đọc hiểu , anh/chị hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về vai trò của thơ ca đối với đời sống con người?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Nêu vai trò của thơ ca, phân tích biểu hiện và khẳng định ý nghĩa của thơ ca đối với đời sống.
Lời giải chi tiết
- Câu mở đoạn: Thơ có vai trò quan trọng đối với đời sống tinh thần con người
- Thân đoạn: Trình bày suy nghĩ của bản thân về vai trò của thơ ca đối với đời sống con người:
+ Thơ làm cho tâm hồn ta trở nên phong phú, tinh tế.
+ Thơ giúp mỗi con người biết lắng nghe mình và nhạy cảm hơn trước đời sống
+ Đọc những vần thơ lên, tâm hồn ta như được rộng mở trước thế giới vừa thực, vừa mộng. Chính thế giới ấy mới thực sự là điều để ta vươn tới, từ đó con người có những định hướng đúng đắn trên bước đường của mình.
+ Vai trò của thơ ca là làm sáng tỏ sự thật, phơi bày sự thật, bởi thế thiếu thơ ca, không gì có thể trở thành chính nó
- Câu kết đoạn: Khẳng định lại vấn đề.
Đoạn văn tham khảo:
Thơ ca đóng một vai trò vô cùng quan trọng đối với đời sống tinh thần của con người. Qua bài thơ của Xuân Quỳnh, ta thấy nếu thiếu đi thơ ca và cảm xúc sáng tạo, cuộc sống sẽ trở nên lặng lẽ, nhạt nhẽo và chai sạn trước những biến chuyển của thiên nhiên hay tình cảm con người. Thơ ca chính là chiếc chìa khóa giúp tâm hồn ta trở nên phong phú, tinh tế, biết rung động trước những điều bình dị nhất. Nó giúp mỗi người biết lắng nghe chính mình, nhạy cảm hơn trước niềm vui, nỗi buồn hay những nhịp đập của đời sống. Đọc những vần thơ sâu lắng, tâm hồn ta như được mở rộng trước một thế giới vừa thực vừa mộng, truyền cảm hứng và tiếp thêm khát vọng để ta vươn tới những giá trị tốt đẹp, từ đó có định hướng đúng đắn trên bước đường trưởng thành. Không chỉ vậy, thơ ca còn làm sáng tỏ và phơi bày bản chất, sự thật của tâm hồn lẫn cuộc đời, giúp mọi giá trị cảm xúc trở về đúng với ý nghĩa chân thực nhất của nó. Tóm lại, thơ ca không đơn thuần là nghệ thuật ngôn từ mà còn là người bạn đồng hành không thể thiếu, nuôi dưỡng và làm giàu có thêm hành trình sống của mỗi con người.
Giải thích:
Đoạn văn xuất phát từ nội dung bài thơ: khi không còn thơ ca, nhân vật trữ tình mất đi sự “xôn xao”, “nhớ”, “rộn” và khả năng thấu hiểu con người. Từ đó, có thể thấy thơ ca góp phần nuôi dưỡng cảm xúc, mở rộng tâm hồn và kết nối con người với cuộc sống.
Danh sách bình luận