Đọc hiểu Câu trả lời về đất nước | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Chắc có lẽ trong mỗi chúng ta ai cũng luôn đi tìm cho mình một câu trả lời về đất nước. Đất nước vốn là khái niệm trừu tượng, mà thoạt đầu con người khó có thể cắt nghĩa cho thật
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Chắc có lẽ trong mỗi chúng ta ai cũng luôn đi tìm cho mình một câu trả lời về đất nước. Đất nước vốn là khái niệm trừu tượng, mà thoạt đầu con người khó có thể cắt nghĩa cho thật gãy gọn, rõ ràng. Nhưng những người thân như ông bà, cha mẹ, anh em… thì lại vô cùng cụ thể và được mỗi người cảm nhận trong những mối quan hệ cũng vô cùng cụ thể. Đó là mối quan hệ gắn bó máu thịt hình thành ngay từ khi ta cất tiếng khóc chào đời và sẽ đi theo ta suốt cuộc đời với biết bao biến cố, thăng trầm, buồn vui, hi vọng… Từ cái nôi gia đình, mỗi người đều có một tuổi thơ gắn liền với kỉ niệm về cây đa, bến nước, sân đình, lũy tre, mái trường, thầy cô, bè bạn. Theo thời gian, những kỉ niệm ấy dần dần trở thành sợi dây tình cảm neo giữ tình yêu của mỗi con người với gia đình, quê hương… Và có thể nói, chính tình yêu đối với gia đình và quê hương sẽ khơi nguồn cho tình yêu đất nước.
Nêu nội dung và xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ văn bản, xác định vấn đề được bàn luận xuyên suốt và cách thức chủ yếu mà tác giả sử dụng để trình bày vấn đề.
Lời giải chi tiết
- Nội dung chính: Bàn về vấn đề tình yêu đất nước được bắt nguồn từ tình yêu gia đình, yêu quê hương.
- Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Nghị luận.
Giải thích:
Văn bản bàn luận về cội nguồn của tình yêu đất nước, đồng thời đưa ra những lí lẽ về mối liên hệ giữa tình yêu gia đình, quê hương với tình yêu đất nước. Vì vậy, phương thức biểu đạt chính là nghị luận.
Mở rộng
- Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư - Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.
- Nghị luận là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.
Hãy tìm câu chủ đề của đoạn văn. Từ đó, cho biết đoạn văn được triển khai theo phương pháp nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định câu khái quát nội dung chính của đoạn văn và vị trí của câu ấy để nhận diện cách triển khai đoạn văn.
Lời giải chi tiết
- Câu chủ đề nằm ở cuối đoạn.
- Đoạn văn triển khai theo phương pháp quy nạp.
Giải thích:
Các câu trước trình bày những mối quan hệ gia đình, kỉ niệm tuổi thơ và tình cảm gắn bó với quê hương. Câu cuối khái quát những ý trên, khẳng định tình yêu gia đình và quê hương là cội nguồn của tình yêu đất nước. Vì câu chủ đề nằm ở cuối đoạn, đoạn văn được triển khai theo phương pháp quy nạp.
Mở rộng
- Câu chủ đề là câu nêu ý chính của đoạn văn, thường nằm ở đầu hoặc ở cuối đoạn.
- Cách xác định vị trí câu chủ đề
+ Tìm ý chính: Đầu tiên, bạn cần đọc toàn bộ đoạn văn để nắm bắt nội dung tổng quát. Câu chủ đề thường là câu thể hiện thông điệp hoặc khái niệm trung tâm mà tác giả muốn nhấn mạnh.
+ Xác định vị trí: Câu chủ đề thường nằm ở đầu hoặc cuối đoạn văn. Nếu câu chủ đề nằm ở đầu, nó sẽ giới thiệu nội dung mà các câu tiếp theo sẽ phát triển. Ngược lại, nếu nằm ở cuối, các câu trước đó sẽ là các luận cứ, dẫn chứng hỗ trợ cho ý chính.
+ Từ khoá: Trong đoạn văn, thường có những từ hoặc cụm từ quan trọng được lặp lại hoặc nhấn mạnh. Những từ này có thể là dấu hiệu để bạn nhận diện câu chủ đề. Các từ khoá có thể chỉ ra vấn đề, nguyên nhân, hoặc kết quả mà tác giả muốn đề cập.
+ Ngữ cảnh: Đôi khi, việc xác định câu chủ đề cũng liên quan đến ngữ cảnh và mục đích của bài viết. Bạn cần xem xét đoạn văn đó nằm trong một bài viết lớn hơn với mục tiêu nào, từ đó xác định câu chủ đề cho phù hợp.
+ Giúp câu văn trở nên sinh động, giàu hình ảnh và sức gợi cảm lớn.
+ Nhấn mạnh những hình ảnh quen thuộc, bình dị, gắn liền với tuổi thơ và không gian sống gần gũi của mỗi người.
+ Qua đó, thể hiện cội nguồn của tình yêu quê hương, đất nước bắt nguồn từ những điều nhỏ bé, dung dị nhất trong đời sống thường ngày.
Giải thích:
Các hình ảnh được liệt kê đều gắn bó với tuổi thơ và những kỉ niệm của mỗi người. Việc liệt kê giúp người đọc cảm nhận cụ thể những điều nuôi dưỡng tình yêu quê hương, từ đó hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa tình yêu quê hương với tình yêu đất nước.
Mở rộng
Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
Tại sao tác giả lại nói: "Đất nước vốn là khái niệm trừu tượng, mà thoạt đầu con người khó có thể cắt nghĩa cho thật gãy gọn, rõ ràng"?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào nội dung câu văn và những lí giải trong đoạn trích để làm rõ đặc điểm của khái niệm đất nước cũng như cách mỗi người cảm nhận về đất nước.
Lời giải chi tiết
- Tác giả nói: "Đất nước vốn là khái niệm trừu tượng, mà thoạt đầu con người khó có thể cắt nghĩa cho thật gãy gọn, rõ ràng". Bởi:
+ Đất nước là những gì hiện hữu quanh ta, là tất cả từ vật chất đến tâm hồn.
+ Khái niệm về đất nước được mỗi người hiểu theo một khía cạnh khác nhau. Với người này là sông, đồng, bể… với người khác là cha, mẹ, ông, bà…
+ Thoạt đầu chính ta cũng khó mà định nghĩa cho trọn vẹn về khái niệm đất nước.
+ Trong trái tim của mỗi người dân đất Việt có dòng máu Lạc Hồng đang chảy và ngân vang muôn điệu về dòng giống Rồng tiên cha Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ.
Giải thích:
Đoạn trích đặt khái niệm đất nước trừu tượng bên cạnh những hình ảnh cụ thể như ông bà, cha mẹ, cây đa, bến nước, mái trường. Điều đó cho thấy đất nước vừa là khái niệm rộng lớn, vừa hiện diện trong những điều thân thuộc của cuộc sống mỗi người.
Câu 5
Từ văn bản trên, anh (chị) hãy nêu suy nghĩ về trách nhiệm của thanh niên với đất nước. (Trình bày khoảng 6 đến 8 dòng).
Xem lời giải
Phương pháp giải
Từ nội dung văn bản, xác định trách nhiệm của thanh niên đối với đất nước.
Lời giải chi tiết
- Thế hệ trẻ có trách nhiệm trong việc bảo vệ quê hương, đất nước khỏi các thế lực thù địch và xâm lăng.
- Thế hệ trẻ có trách nhiệm học tập và rèn luyện để xây dựng và phát triển các lĩnh vực khác nhau của quê hương, đất nước.
- Thế hệ trẻ cần có sự kế thừa và tiếp thu đối với những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.
Đoạn văn tham khảo:
Từ tình yêu gia đình, quê hương được gợi mở qua văn bản, mỗi thanh niên cần nhận thức rõ trách nhiệm lớn lao của mình đối với đất nước. Trước hết, thế hệ trẻ phải không ngừng học tập, rèn luyện tri thức, đạo đức và kĩ năng để nâng cao bản thân, sẵn sàng cống hiến cho sự phát triển toàn diện của xã hội. Bên cạnh đó, chúng ta cần chủ động tiếp thu, giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong thời đại hội nhập. Quan trọng hơn cả, thanh niên luôn phải nêu cao ý thức cảnh giác, sẵn sàng bảo vệ chủ quyền và an ninh Tổ quốc trước mọi nguy cơ. Chính sự nỗ lực, sống có lý tưởng của tuổi trẻ hôm nay sẽ là nền tảng vững chắc đắp xây một Việt Nam hùng cường ngày mai.
Giải thích:
Đoạn văn nêu những việc làm thiết thực của thanh niên trong học tập, rèn luyện, gìn giữ bản sắc dân tộc và bảo vệ Tổ quốc. Những việc làm ấy phù hợp với thông điệp của văn bản: tình yêu đất nước được khơi nguồn từ những tình cảm gần gũi và cần được nuôi dưỡng bằng sự tận hiến.
Danh sách bình luận