Đọc hiểu Màu của lửa (Lê Quang Trạng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Ông nội cứ lau đi lau lại tấm kính của bóng đèn biển. Sợ ánh sáng sẽ yếu đi một chút thì sẽ có những chiếc ghe về bờ sai hướng.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

MÀU CỦA LỬA

(Lược một đoạn: Bão bắt đầu hình thành ngoài khơi biển Đông, không ai biết ngọn hải đăng gần trăm tuổi có thể trụ vững hay không. Bà Huyền Thoại là người đàn bà mù vì khóc cạn nước mắt sau khi mất chồng con trong bão cho rằng cơn bão năm nay dữ dội chẳng kém năm Thìn. “Tôi” và đám bạn đều không có cha, thường ra biển gọi tên họ trong vô vọng. Mọi người đi sơ tán, còn gia đình “tôi” vẫn ở lại trong căn nhà của ông gác đèn).

Ông nội cứ lau đi lau lại tấm kính của bóng đèn biển. Sợ ánh sáng sẽ yếu đi một chút thì sẽ có những chiếc ghe về bờ sai hướng. Chưa bao giờ tôi thấy nỗi lo của ông nội cùng nỗi đanh thép với bão biển hiển hiện cùng một lúc mạnh mẽ đến như vậy. Ông không thôi gọi điện cho khắp các tàu thuyền xóm biển. Dặn dò đủ điều rồi lại cho đèn sáng hơn khi mặt trời chìm xuống biển. Đôi mắt già nua của ông như nhìn thấy được cả những con tàu phía xa. Và bão thì vẫn không thôi lăm lăm tiến vào, khi đoàn tàu đang nhổ neo về bến tháp đèn.

Những cơn gió thét bắt đầu gào rú, những chiếc ghe về bến tàu neo đậu kín cả một khúc biển. Bà già Huyền Thoại phán rằng, “xóm này có đứa nhỏ sẽ khắc được bão”. Mọi người bắt đầu nhìn về phía tôi, nỗi nghi ngờ và nỗi hy vọng ngập tràn trong mắt họ. Nhưng ông nội bác bỏ, ông cho rằng bà già Huyền Thoại bị điên rồi, “nên bà mới có những mê tín dị đoan quái lạ như vậy. Không có đứa nhỏ nào như bà già phán cả. Nhưng khắc bão thì ông cháu tôi sẽ làm được!”.

Bão vào bờ, những cơn mưa gió không thôi trút như giận hờn, như thù hận, như muốn truy lùng và bóp nghẹt mọi thứ trên đời. Chiếc đèn biển vẫn không thôi cháy. Ngôi nhà tôi được chằng níu kỹ nên bọn gió biển cố cách mấy vẫn không nhổ được. Ông nội vẫn còn ngoài tháp biển, ngọn đèn vẫn nhấp nháy khi còn hai con tàu ngoài ấy chưa về kịp. Trong tiếng thét của bão, tôi nghe như có cả tiếng thét của ông nội.

Và tiếng thét ấy càng lúc càng rõ và gần hơn. Tôi tung chiếc mền ngồi dậy. Gió vẫn không thôi đạp tứ tung vào vách nhà tạo ra những tiếng ầm ào như gào rú. Con nước bắt đầu liếm đến nền đất đắp cao ngang ngực người của ngôi nhà. Nhìn ra ngoài cửa bằng một cái lỗ đinh của tấm thiết, tôi tung cửa chạy ra phía bão thét điên cuồng.

Ông nội, ông nội!

Người đàn ông già nua của tôi, đang cõng bà già Huyền Thoại. Bà lìa lặc như người chết. Tay chân lạnh cóng như không còn chút sự sống nào. Ông nội đã giành giật bà già lại khi con bão cuốn quăng ra phía bờ biển sóng không thôi la liếm. Mẹ con tôi đưa bà vào nhà, còn ông vẫn đi về phía bão, bất chấp lời gọi với theo của dâu và cháu. Bà già Huyền Thoại mấp máy đôi môi sau nụ cười được ủ ấm và cho uống nước mật gừng. Bà nói rằng mình chỉ được trời cứu một lần thôi, còn lần sau là người cứu. Rồi bà khóc, đôi mắt đầy cườm đã ứa ra những giọt nước mắt nóng như được nung nấu từ tận đáy lòng bà.

Sáng hôm sau bão bắt đầu tan, người ta tìm thấy ông nội nằm sóng soải cách bờ không xa. Hơi thở của ông còn chút nữa thì đã tan ra, như bão. Câu đầu tiên ông hỏi tôi rằng, “ngọn đèn vẫn không tắt đúng không, Bão?”.

Bà già mù nói rằng, bà nói câu này rồi bà giải nghĩa tiên tri: “Bão đã sợ xóm biển này rồi, chúng có thể nhổ mất hàng dương biển chứ không thể nào nhổ được lòng người”.

(Lê Quang Trạng, Màu của lửa, NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2022, tr.146-154)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu nhận biết ngôi kể trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về ngôi kể trong văn bản tự sự.

- Chú ý các đại từ xưng hô và cách người kể tham gia vào câu chuyện.

Lời giải chi tiết

- Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất.

- Dấu hiệu nhận biết: Người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp tham gia vào câu chuyện và kể lại những điều mình chứng kiến, trải qua

Giải thích: Ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi và bộc lộ rõ cảm xúc của nhân vật kể chuyện trước cơn bão biển và hình ảnh người ông.

Câu 2

Xác định một chi tiết cho thấy sự khốc liệt của cơn bão biển trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Tìm các chi tiết miêu tả trực tiếp sức mạnh, sự dữ dội của cơn bão.

Lời giải chi tiết

Một chi tiết cho thấy sự khốc liệt của cơn bão biển là:

+ “Bão vào bờ, những cơn mưa gió không thôi trút như giận hờn, như thù hận, như muốn truy lùng và bóp nghẹt mọi thứ trên đời.”

+ “Gió vẫn không thôi đạp tứ tung vào vách nhà tạo ra những tiếng ầm ào như gào rú.”

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hoá trong câu: “Gió vẫn không thôi đạp tứ tung vào vách nhà tạo ra những tiếng ầm ào như gào rú.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định biện pháp tu từ.

- Chỉ ra từ ngữ thể hiện biện pháp đó.

- Phân tích giá trị biểu đạt và biểu cảm.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ nhân hoá qua các từ ngữ: “đạp tứ tung”, “gào rú”.

- Tác dụng:

+ Làm cho hình ảnh cơn gió trở nên sống động, có hành động và âm thanh như con người.

+ Khắc hoạ sự dữ dội, hung hãn và đáng sợ của cơn bão biển.

+ Góp phần tạo không khí căng thẳng, dữ dội của thiên nhiên, qua đó làm nổi bật lòng dũng cảm và ý chí kiên cường của con người trước nghịch cảnh.

Câu 4

Anh/Chị hiểu như thế nào về lời nói của bà Huyền Thoại: “Bão đã sợ xóm biển này rồi, chúng có thể nhổ mất hàng dương biển chứ không thể nào nhổ được lòng người”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích ý nghĩa hình ảnh mang tính biểu tượng.

- Liên hệ nội dung toàn văn bản để lí giải thông điệp.

Lời giải chi tiết

- Lời nói của bà Huyền Thoại khẳng định sức mạnh tinh thần phi thường của con người vùng biển trước thiên tai.

+ “Nhổ mất hàng dương biển” tượng trưng cho sức tàn phá dữ dội của bão tố đối với thiên nhiên và cuộc sống con người.

+ “Không thể nào nhổ được lòng người” nhấn mạnh rằng dù thiên tai khắc nghiệt đến đâu cũng không thể đánh bại lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần đoàn kết của con người xóm biển.

=> Qua đó, tác giả ca ngợi vẻ đẹp của những con người lao động nơi biển cả: gan góc, giàu tình yêu thương và không khuất phục trước nghịch cảnh.

Câu 5

Từ văn bản trên, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ (khoảng 5 – 7 dòng) về sức mạnh của lòng dũng cảm và tinh thần đoàn kết của con người trước nghịch cảnh.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ bản thân

- Nêu rõ vấn đề, trình bày suy nghĩ hợp lí, có dẫn chứng hoặc liên hệ thực tế phù hợp.

Lời giải chi tiết

Gợi ý:

+ Lòng dũng cảm và tinh thần đoàn kết giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách.

+ Khi con người biết yêu thương, giúp đỡ nhau, nghịch cảnh sẽ trở nên nhỏ bé hơn.

+ Phê phán lối sống ích kỉ, hèn nhát, thờ ơ trước khó khăn của người khác.

Đoạn văn tham khảo:

Trong cuộc sống, lòng dũng cảm và tinh thần đoàn kết là sức mạnh giúp con người vượt qua mọi nghịch cảnh. Dũng cảm giúp ta không run sợ trước khó khăn, còn đoàn kết tạo nên sức mạnh tập thể to lớn. Trong thiên tai, dịch bệnh hay hoạn nạn, con người biết yêu thương và giúp đỡ nhau sẽ có thêm niềm tin để vượt qua thử thách. Hình ảnh ông nội trong văn bản bất chấp hiểm nguy để cứu người và giữ ngọn đèn biển đã cho thấy vẻ đẹp của lòng quả cảm và trách nhiệm. Ngược lại, lối sống ích kỉ, thờ ơ sẽ khiến con người trở nên yếu đuối và cô độc. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện bản lĩnh, sống nhân ái và biết đồng lòng cùng cộng đồng trước khó khăn của cuộc sống.

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close