Đọc hiểu Khúc hát tháng ba (Nguyễn Thị Đạo Tĩnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

KHÚC HÁT THÁNG BA Đào đã tàn từ lâu Mà sen thì chưa tới Ngoài khung cửa Một khoảng trời chới với

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

KHÚC HÁT THÁNG BA

Đào đã tàn từ lâu

Mà sen thì chưa tới

Ngoài khung cửa

Một khoảng trời chới với

Tháng ba.

 

Bông lựu đơn nở vội trước hiên nhà

Một chấm đỏ như lời yêu vừa chín

Ai đan áo Nàng Bân

Cho mùa đông bịn rịn

Chỉ một chút thôi

Đủ để rét ngọt ngào.

 

Mẹ ta ngồi vo gạo cầu ao

Tiếng vỗ rá nghe sao mà thân thuộc

Ta thương quá tháng ba ngày trước

Củ khoai gầy lát sắn mỏng thay cơm.

 

Em ta giờ áo mặc đẹp hơn

Mắt lóng lánh nét cười rạng rỡ

Em không phải như ta xưa chăn trâu cắt cỏ

Chân lấm bùn đầu gội nắng trưa.

 

Mẹ mừng thừa gạo trắng tháng ba

Lúa con gái đang thì thơm ngậy đất

Mẹ làm bánh trôi

Mẹ làm bánh khúc

Kính cẩn dâng trời đất tổ tiên.

 

Những cũ càng không thể gọi tên

Đã nuôi lớn bao cánh buồm trai trẻ

Dù đi muôn phương

Ta vẫn muốn được như ngày thơ bé

Trở về nhà bên mẹ

Sà vào khói bếp tháng ba.

Nguyễn Thị Đạo Tĩnh

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp, thi luật,...

Lời giải chi tiết

Văn bản trên được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Thơ tự do là thể thơ không bị gò bó bởi các quy tắc truyền thống. Nó không giới hạn số chữ trong một dòng, số dòng trong một khổ, cũng như luật bằng trắc. Nhịp điệu và cách gieo vần rất linh hoạt, thay đổi tự do theo dòng cảm xúc của tác giả.

Câu 2

Theo bài thơ, Những cũ càng không thể gọi tên đã nuôi lớn điều gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản.

- Chỉ ra các chi tiết, hình ảnh, từ ngữ thể hiện.

Lời giải chi tiết

Theo bài thơ, Những cũ càng không thể gọi tên đã nuôi lớn bao cánh buồm trai trẻ.

Câu 3

Nêu hiệu quả của phép tu từ điệp ngữ được sử dụng trong đoạn thơ:

Mẹ mừng thừa gạo trắng tháng ba

Lúa con gái đang thì thơm ngậy đất

Mẹ làm bánh trôi

Mẹ làm bánh khúc

Kính cẩn dâng trời đất tổ tiên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chỉ ra biện pháp tu từ

- Nêu hiệu quả nghệ thuật

Lời giải chi tiết

- Phép điệp từ/điệp ngữ được sử dụng là từ “Mẹ”

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, tha thiết tựa như một lời thủ thỉ, tâm tình đầy yêu thương.

+ Nhấn mạnh chuỗi hành động và niềm vui hân hoan, lòng biết ơn của người mẹ khi cuộc sống đã đủ đầy hơn xưa.

+ Khắc họa rõ nét hình ảnh người mẹ Việt Nam tần tảo, khéo léo, luôn chăm chút cho gia đình và gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống.

+ Khẳng định tấm lòng thành kính, hướng về nguồn cội, tổ tiên của mẹ và của cả gia đình qua những thức quà bình dị, thiêng liêng từ hạt gạo quê hương.

Câu 4

Em hãy cho biết tình cảm, cảm xúc của tác giả được thể hiện trong đoạn thơ:

Dù đi muôn phương

Ta vẫn muốn được như ngày thơ bé

Trở về nhà bên mẹ

Sà vào khói bếp tháng ba.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ khổ thơ để nhận diện các từ ngữ mang tính biểu cảm và hình ảnh gợi cảm xúc.

- Gọi tên chính xác các cung bậc tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình.

- Phân tích lý do vì sao tác giả có tình cảm đó và ý nghĩa sâu xa của ước nguyện trở về.

Lời giải chi tiết

- Dù có đi “muôn phương” - tức là đã trưởng thành, đi xa đến mọi miền đất nước lòng tác giả vẫn luôn đau đáu hướng về gia đình. Đó là một tình yêu cội nguồn bền chặt, không bị thời gian hay khoảng cách làm phai mờ.

- Cụm từ “muốn được như ngày thơ bé” thể hiện mong ước được buông bỏ những lo toan, áp lực của thế giới người lớn để trở lại làm một đứa trẻ, được bao bọc trong tình yêu thương vô điều kiện.

- Hình ảnh “trở về nhà bên mẹ / sà vào khói bếp” gợi lên cảm giác ấm áp, bình yên tuyệt đối. Mẹ và gian bếp tháng Ba chính là chỗ dựa tinh thần lớn nhất, là nơi sưởi ấm tâm hồn tác giả sau những dặm dài bôn ba.

Câu 5

Thông điệp nào trong bài thơ có ý nghĩa nhất với em? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp, bài học.

Lời giải chi tiết

Thông điệp: Biết ơn quá khứ gian khổ và luôn trân trọng, hướng về cội nguồn gia đình.

Đoạn văn tham khảo:

Trong bài thơ “Khúc hát tháng Ba” của Nguyễn Thị Đạo Tĩnh, thông điệp có ý nghĩa sâu sắc nhất đối với em là bài học về lòng biết ơn quá khứ gian khổ và ý thức trân trọng, hướng về cội nguồn gia đình. Tác giả đã gợi lại những ký ức đầy xúc động về “tháng ba ngày trước” với “củ khoai gầy lát sắn mỏng thay cơm” để đối lập với cuộc sống ấm no, “thừa gạo trắng” của hiện tại. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng, cuộc sống bình yên, đủ đầy ngày hôm nay được xây đắp từ những nhọc nhằn, hy sinh của thế hệ đi trước, đặc biệt là của cha mẹ. Đồng thời, khổ thơ cuối với ước nguyện được “trở về nhà bên mẹ, sà vào khói bếp tháng ba” đã khẳng định một chân lý: dù có đi xa đến đâu, trưởng thành thế nào thì gia đình vẫn là điểm tựa tinh thần thiêng liêng và bình yên nhất. Thông điệp này vô cùng ý nghĩa vì nó đánh thức trong em lòng hiếu thảo, nhắc nhở em không được quên đi gốc rễ quê hương, từ đó biết trân trọng hơn từng khoảnh khắc sum vầy bên những người thân yêu.

 

Group 2K8 ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close