200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Khoảng lặng yên tháng Tư (Ngô Thế Oanh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tôi chưa bao giờ gặp đâu một bầu trời như thế Bầu trời trong cao rộng khác thường Những hàng me vừa mùa thay lá Sắc non xanh tuôn sáng những bờ đường

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

KHOẢNG LẶNG YÊN THÁNG TƯ

Ngô Thế Oanh

Tôi chưa bao giờ gặp đâu một bầu trời như thế

Bầu trời trong cao rộng khác thường

Những hàng me vừa mùa thay lá

Sắc non xanh tuôn sáng những bờ đường

Sau cơn mưa thành phố như gương

Lấp lánh những tường nhà khuôn mặt

Những lá cờ trên những ô cửa sổ đỏ tươi

Những lá cờ… tôi bỗng rưng nước mắt...

Mặt trời thật giản dị trên cao

Quân phục đẫm mồ hôi bụi đất

Chiếc bi-đông chuyền nhau cơn khát

Một mùa xuân thăm thẳm trên đầu

Cụm mây trắng tinh di động về đâu

Đồng đội của tôi… đồng đội của tôi...

Nói gì được giữa ngày toàn thắng

Bỗng thấm hết hơi ấm bàn tay bạn

Đất rượi mát dưới chân không thốt lên lời

Khoảnh khắc thành phố đường lặng yên

Lặng yên những đám mây

Lặng yên khoảng trời

Lặng yên vòm cây

Lặng yên những căn nhà

Lặng yên những lá cờ trong nắng

Lặng yên nét cười thẳm sâu mắt bạn

Khoảnh khắc thành phố như mặt biển

Rồi tất cả trào lên cuồn cuộn thủy triều.

Chú thích: Bài thơ Khoảng lặng yên tháng Tư của tác giả Ngô Thế Oanh nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025).

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ.

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về thể thơ

- Xác định đặc điểm hình thức của văn bản: số chữ trong dòng thơ, cách gieo vần, ngắt nhịp, số câu trong khổ.

Lời giải chi tiết

- Văn bản sử dụng thể thơ: tự do

- Dấu hiệu xác định

+ Số chữ mỗi dòng không đều nhau

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt, không theo quy tắc

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài khác nhau, có dòng dài, dòng ngắn.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Trong bài thơ, khung cảnh thành phố sau ngày giải phóng được miêu tả qua những hình ảnh nào?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Đọc các đoạn thơ miêu tả không gian thành phố, lựa chọn những hình ảnh trực tiếp khắc họa cảnh vật sau ngày giải phóng.

Lời giải chi tiết

- Khung cảnh thành phố sau ngày giải phóng được miêu tả qua các hình ảnh:

+ “Bầu trời trong cao rộng khác thường”

+ “Những hàng me vừa mùa thay lá”

+ “Sau cơn mưa thành phố như gương”

+ “Những lá cờ trên những ô cửa sổ đỏ tươi”

+ “Khoảnh khắc thành phố đường lặng yên”

Giải thích:

Những hình ảnh trên tái hiện một thành phố trong trẻo, tươi sáng, yên bình sau ngày toàn thắng.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ điệp ngữ trong đoạn thơ sau:

"Lặng yên những đám mây

Lặng yên khoảng trời

Lặng yên vòm cây

Lặng yên những căn nhà

Lặng yên những lá cờ trong nắng

Lặng yên nét cười thẳm sâu mắt bạn"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nhịp điệu, nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ “Lặng yên”.

- Tác dụng:

+ Giúp câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn và lôi cuốn người đọc.

+ Nhấn mạnh không gian tĩnh lặng, thiêng liêng của thành phố trong thời khắc lịch sử ngày giải phóng

+ Gợi cảm xúc xúc động, nghẹn ngào và sự lắng đọng trong tâm hồn con người trước niềm vui toàn thắng

Giải thích:

“Lặng yên” liên tục xuất hiện trước hàng loạt hình ảnh từ thiên nhiên đến con người, khiến cả thành phố như cùng dừng lại trong một khoảnh khắc đặc biệt. Sự im lặng ấy là sự lắng đọng trước niềm vui chiến thắng, trước những năm tháng chiến tranh và sự hi sinh của đồng đội.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nhận xét tình cảm, cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Theo dõi những hình ảnh, từ ngữ thể hiện cảm xúc của nhân vật trữ tình và đặt chúng trong hoàn cảnh ngày toàn thắng.

Lời giải chi tiết

- Nhân vật trữ tình bộc lộ nhiều cảm xúc:

+ Niềm xúc động, tự hào trước thời khắc đất nước hoàn toàn giải phóng

+ Tình yêu tha thiết đối với thành phố, quê hương và đất nước

+ Sự trân trọng, yêu thương đồng đội trong ngày toàn thắng

+ Niềm hạnh phúc xen lẫn nghẹn ngào trước sự hi sinh và những mất mát của chiến tranh

Giải thích:

Cảm xúc ấy được thể hiện qua những câu thơ như “tôi bỗng rưng nước mắt”, “Đồng đội của tôi…”, “Bỗng thấm hết hơi ấm bàn tay bạn”. Sự im lặng trong khoảnh khắc toàn thắng cho thấy niềm vui chiến thắng và xúc động trước những gì đã trải qua.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về ý nghĩa của hòa bình đối với cuộc sống hôm nay. (Trình bày khoảng 5-7 dòng)

Xem lời giải

Phương pháp giải

Từ hình ảnh ngày toàn thắng và cảm xúc của người lính, khẳng định giá trị của hòa bình.

Lời giải chi tiết

- Học sinh có thể có nhiều cách trình bày khác nhau, có thể triển khai theo một số gợi ý sau:

+ Khẳng định hòa bình là điều vô cùng quý giá đối với mỗi con người và dân tộc.

+ Hòa bình mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc và cơ hội phát triển cho đất nước.

+ Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương và sự hi sinh của nhiều thế hệ cha anh.

+ Mỗi người cần biết trân trọng, gìn giữ hòa bình bằng những hành động thiết thực.

+ Thế hệ trẻ cần cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức và sống có trách nhiệm với cộng đồng, đất nước.

Đoạn văn tham khảo:

Hòa bình có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với cuộc sống của mỗi con người và dân tộc. Nhờ có hòa bình, con người mới được sống trong sự bình yên, tự do và hạnh phúc. Để có được cuộc sống hôm nay, biết bao thế hệ cha anh đã hi sinh máu xương để bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng giá trị của hòa bình và sống có trách nhiệm hơn với đất nước. Là học sinh, em cần chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức và góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Đồng thời, chúng ta cần có ý thức giữ gìn tình đoàn kết, yêu thương mọi người để cuộc sống luôn tốt đẹp và ý nghĩa hơn.

Giải thích:

Khoảnh khắc thành phố “lặng yên” trong bài thơ càng cho thấy giá trị của cuộc sống không còn tiếng súng. Vì nhân vật trữ tình đã đi qua chiến tranh và chứng kiến sự hi sinh của đồng đội nên niềm vui hòa bình càng trở nên ý nghĩa, nhắc thế hệ hôm nay phải biết gìn giữ thành quả ấy.