Đọc hiểu Một người Hà Nội (Nguyễn Khải) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản là: kể về hình ảnh cây si ở Hà Nội bị bão đánh bật rễ rồi lại hồi sinh.

Giải thích:

Câu chuyện về cây si chiếm phần lớn đoạn trích. Từ đó, cô Hiền khái quát: “Thiên địa tuần hoàn, cái vào ra của tạo vật không thể lường trước được”.

- Biện pháp tu từ so sánh: "Cô than thở với tôi rằng dạo này cô thường nghĩ ngợi mọi chuyện một cách duy tâm, y hệt một bà già nhà quê."

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm, giúp lời văn thêm tự nhiên, sinh động.

+ Làm rõ tâm trạng lo âu, cách nghĩ mang chút tự do, hoài niệm và duy tâm của cô Hiền trước những chuyển biến của thời cuộc và tuổi tác.

Giải thích:

Từ “y hệt” đặt cách nghĩ của cô Hiền bên cạnh hình ảnh “một bà già nhà quê”, qua đó cho thấy cô tự nhận mình đang trở nên nhạy cảm, hay suy diễn về những dấu hiệu bất thường của cuộc sống.

Hình ảnh cây si mang ý nghĩa biểu tượng cho sức sống bền bỉ của Hà Nội và những giá trị văn hóa lâu đời của Thủ đô. Cây si đã trải qua bão tố, tưởng như “chết đứt bổ ra làm củi” nhưng cuối cùng “lại sống, lại trổ ra lá non”, cho thấy những giá trị lâu bền có khả năng vượt qua biến động, mất mát để tiếp tục tồn tại và phát triển.

Giải thích:

Cây si được gọi là “cây si của nhiều thế hệ Hà Nội”, nghĩa là nó đã gắn bó với Hà Nội qua thời gian. Việc cây bị bật gốc nhưng vẫn hồi sinh tương ứng với suy ngẫm của cô Hiền về Hà Nội: “Thời nào nó cũng đẹp, một vẻ đẹp riêng cho một lứa tuổi”. Vì thế, cây si còn gợi sức sống và khả năng trường tồn của Hà Nội.

- Hà Nội qua từng thời kỳ lịch sử có thể đổi thay, có thể trải qua bao thăng trầm và dông bão của thời cuộc, nhưng vẻ đẹp cùng sức sống ẩn tàng của nó thì chưa bao giờ dập tắt.

- Hình ảnh cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn bị bão quật ngã rồi lại hồi sinh, trổ ra những mầm lá xanh non chính là một biểu tượng tuyệt đẹp cho bản lĩnh và sức sống bền bỉ, dẻo dai của con người cũng như nét văn hóa nơi đây.

- Yêu Hà Nội, em không chỉ yêu những góc phố cổ kính, những rặng cây trầm mặc hay nhịp sống văn minh, nhẹ nhàng mà còn vô cùng trân trọng chiều sâu chiều sâu tâm hồn và cốt cách thanh lịch của người dân Hà Thành.

Đoạn văn tham khảo:

Đoạn trích trong tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải đã khơi gợi trong em những niềm xúc động và tình yêu tha thiết dành cho Thủ đô nghìn năm văn hiến. Hà Nội qua từng thời kỳ lịch sử có thể đổi thay, có thể trải qua bao thăng trầm và dông bão của thời cuộc, nhưng vẻ đẹp cùng sức sống ẩn tàng của nó thì chưa bao giờ dập tắt. Hình ảnh cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn bị bão quật ngã rồi lại hồi sinh, trổ ra những mầm lá xanh non chính là một biểu tượng tuyệt đẹp cho bản lĩnh và sức sống bền bỉ, dẻo dai của con người cũng như nét văn hóa nơi đây. Yêu Hà Nội, em không chỉ yêu những góc phố cổ kính, những rặng cây trầm mặc hay nhịp sống văn minh, nhẹ nhàng mà còn vô cùng trân trọng chiều sâu chiều sâu tâm hồn và cốt cách thanh lịch của người dân Hà Thành. Mảnh đất ấy luôn mang một nét quyến rũ riêng biệt, cổ kính mà hiện đại, dẫu đi đâu xa cũng khiến người ta nhớ về với tất cả sự nâng niu, hoài niệm. Là thế hệ trẻ, em nhận thấy mình cần có trách nhiệm học tập, trân trọng và giữ gìn nét đẹp văn hóa lâu đời ấy để Hà Nội mãi là tâm hồn, là niềm tự hào kiêu hãnh của mỗi người dân Việt Nam.

Giải thích:

Đoạn văn xuất phát trực tiếp từ hình ảnh cây si “của nhiều thế hệ Hà Nội” và chi tiết cây “lại sống, lại trổ ra lá non”, từ đó mở rộng thành cảm xúc về sức sống, vẻ đẹp và những giá trị văn hóa bền lâu của Hà Nội.