Đây đều là những hình ảnh gắn với mùa xuân, từ hoa, mưa, cánh đồng đến chim, cây cối, sông nước, góp phần tạo nên một bức tranh thiên nhiên tươi non, trong trẻo và giàu sức sống.
Mở rộng
- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Chỉ ra và nêu hiệu quả của phép tu từ so sánh được sử dụng trong hai câu thơ sau:“Mùa xuân như một phong thư ngỏ Tôi đọc lời cha ông đất đai”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định hai đối tượng được đặt trong quan hệ so sánh và phân tích ý nghĩa của hình ảnh so sánh.
Lời giải chi tiết
- Biểu hiện của phép tu từ so sánh: “ Mùa xuân” được ví với “một phong thư ngỏ”.
- Tác dụng:
+ Tăng hiệu quả biểu đạt, giúp câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn, giàu hình ảnh, giàu giá trị biểu cảm.
+ Phép so sánh giúp người đọc hình dung mùa xuân như một phong thư,chứa đựng trong đó là những lời tâm sự, gửi gắm của cha ông, của đất đai tới con người; giữa thiên nhiên và con người có mối tương giao nhiệm màu. Qua hình ảnh so sánh, ta cũng thấy được sự tinh tế trong cảm nhận thiên nhiên của nhà thơ.
Giải thích:
“Phong thư ngỏ” vốn chứa đựng những lời gửi gắm. Vì thế, khi ví mùa xuân như “một phong thư ngỏ”, nhà thơ không chỉ nhìn mùa xuân ở vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn cảm nhận trong đó “lời cha ông đất đai”, tức những giá trị, ký ức và lời nhắc nhở được gửi từ quê hương, cội nguồn.
Mở rộng
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2
- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:
+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...
+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..
Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:
+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...
+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?
+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?
Giải thích ý nghĩa của hai hình ảnh “người trĩu mồ hôi” và “cây trĩu sai”, từ đó khái quát nội dung câu thơ.
Lời giải chi tiết
- “người trĩu mồ hôi” : người lao động cần cù, chăm chỉ, vất vả; “cây trĩu sai”: cây sai quả, thành quả ngọt ngào của công sức lao động sự chăm chỉ, cần cù, vất vả sẽ đem lại thành quả ngọt ngào.
- Qua câu thơ, tác giả gửi đến bạn đọc triết lí nhân sinh: thành quả ngọt ngào sẽ đến nếu con người chăm chỉ, cần cù lao động.
Giải thích:
“Trĩu mồ hôi” gợi sự nhọc nhằn, công sức của con người; “trĩu sai” gợi thành quả dồi dào mà cây cối mang lại. Hai hình ảnh đặt cạnh nhau làm nổi bật mối quan hệ giữa công sức lao động và thành quả nhận được.
Mở rộng
- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.
- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Nhận xét về tâm hồn nhân vật trữ tình trong đoạn trích trên
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào cách nhân vật trữ tình quan sát, cảm nhận thiên nhiên và suy ngẫm về con người, quê hương để nhận xét.
Lời giải chi tiết
- Tâm hồn nhân vật trữ tình trong bài thơ: tinh tế, nhạy cảm ; yêu thiên nhiên ; yêu lao động ; nhiều suy tư.
- Nhận xét: thế giới tâm hồn phong phú, đáng trân trọng.
Giải thích:
Nhân vật trữ tình cảm nhận rất tinh tế vẻ đẹp mùa xuân qua những hình ảnh “mưa bụi”, “chim về”, “cành biếc”, “cá lượn”; đồng thời từ cảnh xuân lại liên tưởng đến “lời cha ông đất đai”, “ruộng xưa”, “tay cày cuốc” và mồ hôi của người lao động. Điều đó cho thấy một tâm hồn thưởng thức vẻ đẹp thiên nhiên, biết đọc ra những ý nghĩa sâu xa từ quê hương và cuộc sống.
Câu 5
Qua đoạn trích trên, hãy rút ra một thông điệp có nghĩa nhất đối với anh/chị. Nêu lý do anh/chị lựa chọn thông điệp đó.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Liên hệ nội dung văn bản.
- Rút ra thông điệp ý nghĩa.
Lời giải chi tiết
Thông điệp: Hãy trân trọng, gắn bó và tiếp nối truyền thống lao động, dựng xây quê hương của thế hệ cha ông.
Đoạn văn tham khảo:
Một trong những thông điệp ý nghĩa nhất mà em rút ra được qua bài thơ Vị mùa xuân của tác giả Vũ Quần Phương là: Hãy trân trọng, gắn bó và tiếp nối truyền thống lao động, dựng xây quê hương của thế hệ cha ông. Lựa chọn thông điệp này xuất phát từ hình ảnh vô cùng xúc động ở khổ thơ thứ hai: "Tôi đọc lời cha ông đất đai / Ruộng xưa về lại tay cày cuốc". Mùa xuân không chỉ mang vẻ đẹp tràn đầy sức sống của thiên nhiên, vạn vật mà còn gửi gắm bài học nhân sinh sâu sắc. Lời của "cha ông đất đai" chính là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về nguồn cội, về mồ hôi và công sức mà bao thế hệ đi trước đã đổ xuống để giữ gìn, vun đắp cho từng tấc đất quê hương. Khi con người biết trân trọng giá trị của lao động ("Người trĩu mồ hôi"), cuộc sống mới gặt hái được thành quả ngọt ngào ("cây trĩu sai"). Thông điệp này mang ý nghĩa thiết thực đối với tuổi trẻ, nhắc nhở chúng ta sống có trách nhiệm, biết ơn nguồn cội và chủ động đóng góp sức mình để làm giàu đẹp thêm cho quê hương, đất nước.
Giải thích:
Thông điệp trên xuất phát từ hình ảnh mùa xuân gắn với “lời cha ông đất đai”, “ruộng xưa”, “tay cày cuốc” và hình ảnh “người trĩu mồ hôi, cây trĩu sai”. Qua đó, tác giả nhắc nhở con người biết trân trọng những giá trị được tạo nên từ lao động và công sức của các thế hệ đi trước.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận