Đọc hiểu Tâm hồn của đá (Trần Lập) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Một đời vô danh đá sống vẫn thờ ơ Nhọc nhằn năm tháng, tháng năm nhọc nhằn thêm

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Một đời vô danh đá sống vẫn thờ ơ

Nhọc nhằn năm tháng, tháng năm nhọc nhằn thêm

Đá sống không thật gần ai và cách xa mọi người

Dường như không biết yêu và dường như không biết nhớ

Vì con tim giá băng nên tâm hồn vô nghĩa

 

Vốn sống đời tha phương

Mòn gót bước mà thấy trong lòng như luôn luôn lẻ loi

 

Đừng sống giống như hòn đá, giống như hòn đá

Sống không một tình yêu

Sống chỉ biết thân mình

Tâm hồn luôn luôn băng giá

Đừng hóa thân thành đá

Vì tâm hồn đá giá băng

 

Từng ngày cuộc sống thoáng chốc lại đổi thay

Bầu trời mỗi tối có biết bao sao đổi ngôi

Nhưng có bao giờ hòn đá ấy bỗng khóc như loài người

Vì đá không biết yêu và vì đá không biết nhớ

Vì con tim giá băng nên tâm hồn vô nghĩa

(Trích lời bài hát Tâm hồn của đá, nhạc sĩ Trần Lập)

Câu 1

Xác định phong cách ngôn ngữ của đoạn trích?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm ngôn ngữ và mục đích biểu đạt của lời bài hát. 

Lời giải chi tiết

Phong cách ngôn ngữ: nghệ thuật.

Giải thích:

Đoạn trích sử dụng nhiều hình ảnh giàu tính biểu tượng để thể hiện quan niệm về cách sống và tình yêu thương của con người. Đây là đặc trưng của phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.

Mở rộng

Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật là phong cách được dùng trong sáng tác văn chương

Link tham khảo: Tổng hợp các phong cách ngôn ngữ

Câu 2

Vì sao tác giả khuyên đừng sống như hòn đá, giống như hòn đá?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những lí do được tác giả nêu trực tiếp sau lời khuyên “Đừng sống giống như hòn đá”. 

Lời giải chi tiết

Tác giả khuyên đừng sống như hòn đá, giống như hòn đá vì: sống không một tình yêu, chỉ biết thân mình, tâm hồn luôn băng giá…

Giải thích:

“Hòn đá” được dùng để chỉ một con người “không biết yêu”, “không biết nhớ”, “chỉ biết thân mình”, “tâm hồn luôn luôn băng giá”. 

Câu 3

Chỉ ra và phân tích hiệu quả của một biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong đoạn trích trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chọn một biện pháp tu từ nổi bật, chỉ ra biểu hiện và phân tích tác dụng gắn với nội dung đoạn trích. 

Lời giải chi tiết

- Điệp cụm từ "Đừng sống giống như hòn đá", "Sống...", "Vì..."

- Hiệu quả nghệ thuật:

+ Tạo nhịp điệu dồn dập, tha thiết, giàu tính biểu cảm và tăng sức lôi cuốn cho lời bài hát.

+ Nhấn mạnh tác hại của lối sống vô cảm, ích kỷ, khép kín; đồng thời đưa ra lời thức tỉnh, dội thẳng vào tâm thức người nghe, khuyên con người không nên sống thờ ơ, lạnh lùng như những hòn đá vô hồn.

Giải thích:

Những từ ngữ được lặp lại nhiều lần khiến lời hát có sức nhấn mạnh và ám ảnh. Sự lặp lại “Đừng sống giống như hòn đá” trực tiếp khắc sâu lời cảnh báo về một lối sống lạnh lùng, chỉ biết đến bản thân.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Trong lời hát trên, có một câu hát được hát lại nhiều lần? Nêu cách hiểu về ý nghĩa câu hát đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định câu hát được lặp lại và giải thích ý nghĩa của các hình ảnh trong câu hát dựa vào mạch nội dung. 

Lời giải chi tiết

- Câu hát: Vì con tim giá băng nên tâm hồn vô nghĩa

- Con tim giá băng: chỉ sự ích kỉ, vô tâm, chỉ biết thân mình, không có tình yêu thương. Tâm hồn vô nghĩa: một trái tim ích kỉ, không có tình yêu thương thì cũng sẽ đi cùng một tâm hồn trống rỗng, khô cằn.

Giải thích:

Câu hát là lời khẳng định về hậu quả của lối sống “như hòn đá”. Khi con người không biết yêu thương và gắn bó với người khác, tâm hồn sẽ trở nên lạnh giá, cô độc và mất đi ý nghĩa của đời sống. 

Câu 5

Thông điệp ý nghĩa nhất mà anh (chị) cảm nhận được trong lời bài hát trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung đoạn trích.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Sống phải biết yêu thương, hòa đồng, sẻ chia.

- Tránh xa lối sống ích kỉ, cô độc, vô cảm.

- Hãy nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng một trái tim ấm nóng

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp có ý nghĩa nhất mà em rút ra được qua đoạn trích lời bài hát Tâm hồn của đá là: Con người cần phải sống biết yêu thương, sẻ chia và loại bỏ lối sống vô cảm, ích kỷ. Lời bài hát mượn hình ảnh "hòn đá giá băng" để cảnh báo về một lối sống thờ ơ, cô độc và thiếu vắng tình người, một lối sống khiến tâm hồn trở nên trống rỗng, vô nghĩa. Cuộc sống ngắn ngủi và luôn đổi thay từng ngày, nếu chúng ta chỉ biết thu mình trong vỏ bọc ích kỷ, không biết yêu và không biết nhớ, con người sẽ dần tự "hóa đá" tâm hồn mình. Ngược lại, khi biết mở rộng trái tim để yêu thương, đồng cảm và gắn kết với mọi người, chúng ta không chỉ làm cho bản thân sống trọn vẹn, có ý nghĩa hơn mà còn góp phần lan tỏa những giá trị ấm áp, tốt đẹp đến với cộng đồng.

Giải thích:

Văn bản ví người sống lạnh lùng, chỉ biết thân mình với “hòn đá”, “con tim giá băng”, “tâm hồn vô nghĩa”. Vì vậy, lời nhắn “Đừng hóa thân thành đá” nhắc mỗi người phải mở lòng, biết yêu và biết nhớ để tâm hồn không trở nên khô cằn, cô độc.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close